Ο πονηρός πατριώτης Καμπούρης, ο ΣΥΡΙΖΑ Β' και τα funds που ξεσαλώνουν

Ο Σαμαράς άρχισε να μιλά σαν να ετοιμάζει την επόμενη μέρα

Κράτησα τέσσερις λέξεις από τη χθεσινή εμφάνιση του Αντώνη Σαμαρά. Καθήκον, συνείδηση, παρακμή, υποχρέωση. Δεν είναι ακριβώς το λεξιλόγιο ενός πρώην πρωθυπουργού που σκοπεύει να παρακολουθήσει τις εξελίξεις από την εξέδρα. Ιδίως όταν πριν από τέσσερις μήνες, ερωτηθείς ευθέως για νέο κόμμα, είχε πει ότι «έχω πάρει τις αποφάσεις μου» και απλώς θα τις ανακοινώσει όταν και όπως πρέπει. Θυμήθηκα εκείνη τη φράση ακούγοντάς τον τώρα να λέει ότι η πολιτική είναι για τον ίδιο ζήτημα καθήκοντος και συνείδησης. Στο μεταξύ η σύγκρουση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη έχει γίνει απολύτως δημόσια και τις προάλλες επανήλθε με το «Ποτάμι» και το «να μη χάσει η Ελλάδα». Εμένα όλο αυτό μου θυμίζει πολιτικό πρόλογο πριν από το κυρίως κείμενο.

Το κόμμα δεν έχει ανακοινωθεί, αλλά γύρω του κάτι ήδη δουλεύει

Εδώ είναι που η τελευταία ομιλία αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Γιατί όσο ο Σαμαράς αποφεύγει να πει τη μία λέξη, γύρω του οι πληροφορίες γίνονται όλο και πιο συγκεκριμένες. Ήδη καταγράφονται 26 πρόσωπα στον στενό πυρήνα και από το περιβάλλον του μεταφέρεται η φράση ότι «το κόμμα έχει ιδρυθεί, αλλά δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη». Άλλες πληροφορίες κάνουν λόγο για ψηφοδέλτια σε προχωρημένο στάδιο, ενεργοποίηση πυρήνων στην περιφέρεια και ακόμη και για καταγραφή 145 προσώπων στη ΝΔ ως πιθανών υποψηφίων ενός νέου σχήματος. Έμαθα να μην εντυπωσιάζομαι από ημερομηνίες που κυκλοφορούν πριν υπάρξουν ανακοινώσεις. Με ενδιαφέρει περισσότερο ότι ο ίδιος ο Σαμαράς, αντί να σβήνει τη φωτιά, της ρίχνει κάθε λίγες ημέρες καινούργιο πολιτικό καύσιμο. Τώρα πρόσθεσε και το «έχω υποχρέωση να συνεισφέρω».

Ο δύσκολος λογαριασμός για τους συμβούλους του Μαξίμου

Αν ήμουν στη θέση του Σταν Γκρίνμπεργκ και όσων χαράσσουν τη στρατηγική του Μεγάρου Μαξίμου, θα κοιτούσα πολύ προσεκτικά τι συσσωρεύεται αυτή την περίοδο στη δημόσια συζήτηση. Δεν είναι μόνο η ακρίβεια και η πίεση που αισθάνεται μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας. Είναι ότι πάνω σε αυτή τη δυσαρέσκεια έχουν αρχίσει να κουμπώνουν δύο ακόμη βαριές λέξεις, αλαζονεία και διαφθορά. Μου λένε ότι αυτός ο συνδυασμός είναι που προβληματίζει περισσότερο, γιατί δεν αντιμετωπίζεται εύκολα με μία καμπάνια ή με μερικές στοχευμένες εξαγγελίες. Η Νέα Δημοκρατία θα φτάσει στις εκλογές έχοντας ασκήσει την εξουσία επί δύο συνεχόμενες τετραετίες και το βάρος της φθοράς δεν μπορεί πλέον να αποδοθεί σε κανέναν προηγούμενο. Για τους επικοινωνιολόγους του Μαξίμου, αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο κομμάτι της εξίσωσης.

Ο Πατούλης και η μάχη της κάμερας

Είδα το βίντεο που ανέβασε ο Γιώργος Πατούλης από τα γενέθλια της Νέας Δημοκρατίας και ομολογώ ότι δυσκολεύτηκα να καταλάβω αν παρακολουθούσα κομματική εκδήλωση ή προσεκτικά μονταρισμένο portfolio πολιτικών επαφών. Χειραψία με τον έναν, χαμόγελο με τον άλλον, φωτογραφία παραπέρα, όλα καταγεγραμμένα ώστε να μη χαθεί ούτε δευτερόλεπτο παρουσίας δίπλα στα κυβερνητικά στελέχη. Η κάμερα, τουλάχιστον, δούλεψε υπερωρίες. Ο πρώην περιφερειάρχης φαίνεται να επενδύει πολύ στην εικόνα ότι παραμένει μέσα στο γαλάζιο κάδρο, παρά το γεγονός ότι το 2023 η ΝΔ επέλεξε άλλον υποψήφιο για την Περιφέρεια Αττικής. Τρία χρόνια μετά, ο Πατούλης δεν άφησε τη συγκεκριμένη βραδιά να περάσει χωρίς το δικό του πολιτικό μοντάζ. Αν ήθελε να δείξει ότι είναι ακόμη εδώ, το μήνυμα το πήραμε. Και μάλιστα από πολλές διαφορετικές λήψεις.

Η «πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια» και τα 600 ευρώ

Διάβασα ξανά τι έλεγε ο Φίλιππος Καμπούρης όταν ανέλαβε την προεδρία του ΛΑΟΣ. Μιλούσε για τη «μεγάλη Πατριωτική Λαϊκή Δεξιά Παράταξη», για μάχη υπέρ της πατρίδας, της θρησκείας και της οικογένειας και δήλωνε ακόμη αντίθετος στη «φτωχοποίηση και εξαθλίωση των Ελλήνων». Τώρα ο ίδιος βρίσκεται μεταξύ των συλληφθέντων σε έρευνα για φερόμενη εγκληματική οργάνωση που, σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, ζημίωσε τον e-ΕΦΚΑ με ποσό άνω του 1,5 εκατ. ευρώ. Και απέναντι σε όλη αυτή την... πατριωτική ρητορική υπάρχει η καταγγελία μιας εργαζόμενης. 600 ευρώ τον μήνα, χωρίς δώρα και επιδόματα, ενώ στη φορολογική της δήλωση εμφανίστηκε, σύμφωνα με τη δικηγόρο της, εισόδημα 19.500 ευρώ. Αν μη τι άλλο, η αντίθεση είναι εκκωφαντική.

Η εργαζόμενη που χάλασε τη βιτρίνα

Εκτός από τα εκατομμύρια, λοιπόν, μού έμεινε η ιστορία της πρώην εργαζόμενης. Σύμφωνα με τη δικηγόρο της, δούλευε στα μέσα του Φίλιππου Καμπούρη από το 2021 με συμφωνημένη αμοιβή 600 ευρώ τον μήνα. Όταν πήγε να υποβάλει τη φορολογική δήλωση για το 2023, έμαθε ότι στα στοιχεία της εμφανίζονταν περίπου 19.500 ευρώ ετήσιες αποδοχές και ότι εξαιτίας αυτών έχανε κοινωνικές παροχές.  Η δικηγόρος της εργαζόμενης υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη καταγγελία αποτέλεσε την αφετηρία της έρευνας που ακολούθησε. 

Μετά την Αχτσιόγλου, ακούγεται και ο Ηλιόπουλος

Σας έγραφα χθες για την Έφη Αχτσιόγλου και τα σενάρια που τη φέρνουν κοντά στον σχεδιασμό του Αλέξη Τσίπρα. Τώρα στη συζήτηση μπαίνει και ένα ακόμη όνομα. Νάσος Ηλιόπουλος. Πυκνώνουν οι πληροφορίες ότι ο ανεξάρτητος πλέον βουλευτής Α΄ Αθηνών οδεύει προς την ΕΛΑΣ και ότι δεν αποκλείεται να προηγηθεί ακόμη και παραίτησή του από τη Βουλή. Αν συμβεί, η έδρα περνά στον Νίκο Βούτση, ο οποίος είχε μείνει τρίτος στη σειρά του ψηφοδελτίου του ΣΥΡΙΖΑ στην Α΄ Αθήνας τον Ιούνιο του 2023. Ηλιόπουλος προς Τσίπρα, Βούτσης ξανά στη Βουλή, Αχτσιόγλου ήδη θετική απέναντι στην ΕΛΑΣ. Πολλές συμπτώσεις μαζεύονται ξαφνικά γύρω από τα ίδια πρόσωπα.

Μήπως τελικά φτιάχνει τον ΣΥΡΙΖΑ Β΄

Όσο κοιτάζω τα πρόσωπα που εμφανίζονται γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα, τόσο περισσότερο μου γεννιέται ένα ερώτημα. Το καινούργιο που ετοιμάζει πόσο καινούργιο θα είναι τελικά. Η Αχτσιόγλου έχει ήδη μιλήσει δημόσια θετικά για την ΕΛΑΣ και τον Τσίπρα, ο Ηλιόπουλοςεμφανίζεται τώρα από πληροφορίες να ακολουθεί την ίδια διαδρομή, ενώ μαζί τους είχαν αποχωρήσει τον Ιούνιο από τη Νέα Αριστερά οι Χαρίτσης, Τζανακόπουλος, Φωτίου, Τζούφη και Ζεϊμπέκ. Δεν υποστηρίζω ότι θα καταλήξουν όλοι στο ίδιο σχήμα, αλλά ο κατάλογος αρχίζει να θυμίζει έντονα το πολιτικό προσωπικό του παλιού ΣΥΡΙΖΑ. Μου έκανε μάλιστα εντύπωση ότι ακόμη και οι εκλογικές περιφέρειες συζητούνται από την αρχή. Θα ανανεώσει λοιπόν ο Τσίπρας τον χώρο ή θα δούμε έναν ΣΥΡΙΖΑ Β΄, με καινούργια ταμπέλα και αρκετά γνώριμα πρόσωπα;

Κάτι έχει αλλάξει ανάμεσα σε Στουρνάρα και Μαξίμου

Έχω αρχίσει να προσέχω περισσότερο τις τελευταίες παρεμβάσεις του Γιάννη Στουρνάρα. Όχι επειδή επιτίθεται στην κυβέρνηση. Αυτό δεν συμβαίνει. Αλλά επειδή ο τόνος του έχει γίνει πολύ πιο αυτόνομος πολιτικά. Μόλις τον Απρίλιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρότεινε την τρίτη θητεία του στην Τράπεζα της Ελλάδος και ο Στουρνάρας μίλησε για «μεγάλη τιμή». Λίγους μήνες αργότερα, όμως, άρχισε να μιλά όλο και περισσότερο γιασταθερές κυβερνήσεις, συναινέσεις και πολιτική συνεννόηση, χωρίς να περιορίζει το σκεπτικό του στο σημερινό κυβερνητικό σχήμα. Τον Ιούλιο μάλιστα αναφέρθηκε δημόσια με θερμά λόγια στη σχέση του με τονΑντώνη Σαμαρά και έφερε ως παράδειγμα τη συνεργασία ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ. Κάτι στον τρόπο που τοποθετεί τον εαυτό του απέναντι στην επόμενη πολιτική περίοδο έχει αλλάξει αισθητά.

Ο Στουρνάρας φροντίζει να μη χρωστά την επόμενη μέρα σε κανέναν

Υπάρχει και μια δεύτερη λεπτομέρεια. Στη συνέντευξή του τον Σεπτέμβριο ο Γιάννης Στουρνάρας φρόντισε να αυτοπροσδιοριστεί ως «Ευρωπαίος, προοδευτικός μεταρρυθμιστής», ενώ επέμεινε στην ανεξαρτησία του θεσμού που υπηρετεί και είπε καθαρά ότι δεν αναζητεί άλλους τίτλους. Ακριβώς αυτή η θεσμική απόσταση έχει τη δική της πολιτική σημασία. Ο Στουρνάρας δεν εμφανίζεται πια ως άνθρωπος που απλώς πιστοποιεί την οικονομική γραμμή της κυβέρνησης. Μιλά για συναίνεση, για σταθερές κυβερνήσεις, κρατά ανοιχτούς διαύλους με πρόσωπα έξω από το σημερινό Μαξίμου και φροντίζει να υπενθυμίζει ότι η θητεία του εκτείνεται πολύ πέρα από τις επόμενες εκλογές. Τον Ιούλιο χαρακτήριζε ακόμη την πορεία της οικονομίας «οικονομικό θαύμα». Τολμώ να επισημάνω ότι η αλλαγή τόνου έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Δεν απομακρύνεται από την οικονομική πολιτική. Απομακρύνεται από την ανάγκη να ταυτίζεται πολιτικά μαζί της. Προσέξτε...

Το ρεύμα πάει κάτω από το μηδέν και η χονδρική ανεβαίνει

Κράτησα δύο αριθμούς και νομίζω ότι περιγράφουν καλύτερα από οτιδήποτε άλλο τι συμβαίνει στην αγορά ρεύματος. Στη συνεδρίαση της Τρίτης, η DAM συμπλήρωσε δέκα ημέρες με αρνητικές τιμές, χτυπώντας ξανά τα έσοδα κυρίως των φωτοβολταϊκών με ΣΕΔΠ. Την ίδια ώρα, η μέση τιμή της προ ημερήσιας αγοράς τον Σεπτέμβριο ανέβηκε στα 156 ευρώ ανά MWh. Και την Τρίτη η εικόνα έγινε ακόμη πιο εντυπωσιακή. Μέση τιμή167 ευρώ, χαμηλό -0,10 ευρώ και υψηλό 374 ευρώ μέσα στην ίδια ημέρα. Μεσημέρι λοιπόν η παραγωγή περισσεύει, οι ΑΠΕ πιέζονται ή περικόπτονται και λίγες ώρες αργότερα η αγορά γράφει εκατοντάδες ευρώ. Ο καταναλωτής βεβαίως δεν τιμολογείται ώρα με την ώρα από τη DAM. Αυτό όμως δεν αλλάζει την εικόνα ενός συστήματος που ακόμη δεν έχει αρκετή αποθήκευση και ευελιξία για να αξιοποιήσει την πράσινη παραγωγή όταν περισσεύει.

Οι μικροί πιέζονται και τα funds αγοράζουν

Εδώ είναι το σημείο που θα παρακολουθούσα πολύ στενά. Οι μικρομεσαίοι φωτοβολταϊκοί έχουν εδώ και μήνες προειδοποιήσει ότι οι περικοπές και οι μηδενικές ή αρνητικές τιμές ανατρέπουν τα business plans τους. Τον Σεπτέμβριο έφτασαν μάλιστα στο ίδιο τραπέζι με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, καθώς έχει γίνει ορατός ο κίνδυνος να αυξηθούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια του κλάδου. Και σχεδόν ταυτόχρονα εμφανίζεται η άλλη πλευρά της ιστορίας. Funds από Γαλλία και Βρετανία έχουν ήδη προχωρήσει, σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, σε εξαγορές μικρών φωτοβολταϊκών με ταρίφα. Οι περικοπές έχουν ήδη πιέσει προς τα κάτω και τις αποτιμήσεις έργων, με μικροεπενδυτές να βγάζουν πάρκα προς πώληση και μεγαλύτερους παίκτες να αναζητούν ευκαιρίες. Αυτή τη σύμπτωση δεν θα την προσπερνούσα καθόλου εύκολα. Άλλοι μετρούν αν βγαίνει η επόμενη δόση του δανείου και άλλοι μετρούν πόσα MW μπορούν να αγοράσουν.

Η ΕΚΤ χαμηλώνει το διοικητικό βάρος

Η αλλαγή που συζητεί η ΕΚΤ για τις μικρές τράπεζες μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο ουσιαστική από όσο ακούγεται τεχνικά. Το όριο ενεργητικού για την κατηγορία των SNCIs εξετάζεται να ανέβει από τα 5 στα 10 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα αρκετά περισσότερα ιδρύματα να περάσουν σε ελαφρύτερο εποπτικό καθεστώς. Αυτό σημαίνει λιγότερη γραφειοκρατία, αραιότερους ελέγχους και μικρότερη διοικητική επιβάρυνση. Στην ελληνική αγορά η συζήτηση μόνο αδιάφορη δεν είναι, καθώς τράπεζες όπως η Optima και η CrediaBank κινούνται πλέον σε μεγέθη που κάνουν το νέο όριο ιδιαίτερα ενδιαφέρον. 

Λιγότερα χαρτιά, περισσότεροι πόροι

Μου έκανε εντύπωση το εύρος της μείωσης στο reporting. Από περίπου 13.500 σημεία δεδομένων, οι απαιτήσεις μπορούν να πέσουν κοντά στα 700. Για μια μικρότερη τράπεζα αυτή η διαφορά μεταφράζεται άμεσα σε κόστος. Παράλληλα, η ΕΚΤ εξετάζει αραιότερους κύκλους SREP, περισσότερα top-down stress tests και μεγαλύτερη ευελιξία στην εταιρική διακυβέρνηση. Αν μια τράπεζα είναι μικρή, απλή στη δομή της και χαμηλότερου κινδύνου, δεν υπάρχει λόγος να σηκώνει το ίδιο εποπτικό φορτίο με έναν διεθνή τραπεζικό όμιλο. Για τις μικρές ευρωπαϊκές τράπεζες αυτό μπορεί να αποδειχθεί σημαντική ανάσα.