Ο λογαριασμός του Ρούμπιο, τα τεντωμένα νεύρα και το μήνυμα του Καραμανλή

Ξεμπλοκάρει ο παλιός λογαριασμός των F-16

Στην Πολεμική Αεροπορία περίμεναν καιρό αυτή την εξέλιξη.  Η αναβάθμιση των F-16 Block 50 σε επίπεδο Viper είχε μείνει πίσω, παρότι θεωρείται κρίσιμη για να περιοριστεί η πολυτυπία του στόλου και να αυξηθεί ο αριθμός των αεροσκαφών με κοινές δυνατότητες. Με την επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο η υπόθεση μπαίνει πλέον πιο δυνατά στη διμερή ατζέντα, μαζί με το ευρύτερο πακέτο αμερικανικών εξοπλισμών. Μαθαίνω ότι στην Αθήνα δίνουν ιδιαίτερη σημασία στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, επειδή αφορά σε αεροσκάφη που υπάρχουν ήδη, έχουν πολλά χρόνια επιχειρησιακής ζωής μπροστά τους και μπορούν να προσθέσουν γρήγορα ισχύ χωρίς να περιμένουμε νέες παραδόσεις. Μαζί με τα σημερινά Viper, τα Rafale και τα F-35 που θα ακολουθήσουν, η Πολεμική Αεροπορία επιχειρεί να φτιάξει έναν πολύ πιο ομοιογενή στόλο.

Μετά τον Ρούμπιο αρχίζει το παζάρι για τα όπλα

Το πακέτο των 4 δισ. δολαρίων που ανακοινώθηκε επισήμως από Αθήνα και Ουάσιγκτον ανοίγει μια δεύτερη, πολύ πιο λεπτή διαπραγμάτευση. Η Αθήνα θέλει προηγμένα όπλα για τα F-16 Viper και τα F-35, αναβαθμίσεις, υποστήριξη για τα Black Hawk και ευρύτερη πρόσβαση σε αμερικανικά συστήματα που μέχρι σήμερα περνούσαν από αρκετά φίλτρα. Στα αμυντικά επιτελεία ακούγονται ονόματα όπως AIM-120D, JASSM-ER και άλλα όπλα μεγάλου βεληνεκούς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλα έχουν ήδη κλειδώσει. Εκεί θα παιχτεί το επόμενο μέρος της σχέσης Αθήνας και Ουάσιγκτον. Ο Ρούμπιο έφυγε, οι πολιτικές διαβεβαιώσεις δόθηκαν και τώρα ξεκινά η δύσκολη κουβέντα για το τι ακριβώς αποδεσμεύουν οι Αμερικανοί, σε ποια ποσότητα και με ποιους όρους.

Ο Ρούμπιο έφυγε με την Γκίλφοϊλ δίπλα του και τα νεύρα τεντωμένα

Ο Μάρκο Ρούμπιο έφυγε από την Αθήνα εκνευρισμένος και η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στεκόταν ακριβώς δίπλα του όταν άναψε η φωτιά. Χθες το πρωί, στο «Ελευθέριος Βενιζέλος», λίγο πριν επιβιβαστεί στο αεροπλάνο, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ ρωτήθηκε για το νέο ρεπορτάζ της Wall Street Journal. Η εφημερίδα υποστηρίζει ότι η πρέσβειρα, πριν από την επιβεβαίωσή της, είχε ζητήσει από δωρητή 100.000 δολάρια για λογαριασμό American Express, με αντάλλαγμα, κατά το δημοσίευμα, πρόσβαση σε στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ. Η πλευρά Γκίλφοϊλ αμφισβητεί τις σχετικές αναφορές. Ο Ρούμπιο πάντως δεν έκρυψε την ενόχλησή του. Είπε στους δημοσιογράφους ότι δεν θεωρεί «ευαγγέλιο» ό,τι τους λέει μια πηγή και έκλεισε απότομα την κουβέντα. Η εικόνα έμεινε. Η Γκίλφοϊλ δίπλα του και ο πολιτικός της προϊστάμενος να κόβει τη συζήτηση πριν πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις.

Το πρόσωπο που θα τρέξει τώρα την Ουάσιγκτον

Μέσα στις πολλές φωτογραφίες από την επίσκεψη Ρούμπιο, ένα πρόσωπο πέρασε σχεδόν κάτω από το ραντάρ. Ο πρέσβης της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον Αντώνης Αλεξανδρίδης ήταν στη διευρυμένη συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου και αργότερα κάθισε στο κεντρικό τραπέζι μαζί με Μητσοτάκη, Ρούμπιο, Γεραπετρίτη, Χατζηδάκη και Γκίλφοϊλ. Αυτό έχει πρακτική σημασία για την επόμενη μέρα. Τα 4 δισ. των εξοπλιστικών, οι αμερικανικές εγκρίσεις, τα ενεργειακά projects και όσα έμειναν ανοιχτά μετά τις πολιτικές συμφωνίες θα περάσουν τώρα από τη δύσκολη καθημερινότητα της Ουάσιγκτον. Εκεί ο Αλεξανδρίδης θα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των επαφών με State Department, Λευκό Οίκο και Κογκρέσο. 

Ο Χούπης απέκτησε απευθείας γραμμή με τη Φλόριντα

Ένα πρόσωπο που αξίζει να θυμόμαστε μετά την αναχώρηση Ρούμπιο είναι ο υποστράτηγος John Haas, επικεφαλής της Εθνοφρουράς της Φλόριντα. Αυτός υπέγραψε μαζί με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ Δημήτρη Χούπη την επιστολή προθέσεων για τη νέα συνεργασία των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με τη Florida National Guard, παρουσία Ρούμπιο και Νίκου Δένδια. Ο Ρούμπιο μάλιστα φρόντισε προσωπικά να εξηγήσει γιατί η Φλόριντα μπορεί να «κουμπώσει» με την Ελλάδα, από την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών μέχρι την εκπαίδευση και τη διαλειτουργικότητα. Το ενδιαφέρον για μένα είναι ότι δημιουργείται πλέον ένας δεύτερος, πιο επιχειρησιακός δίαυλος κάτω από το πολιτικό επίπεδο. Χούπης και Haas θα μπορούν να χτίζουν προγράμματα, ασκήσεις και ανταλλαγές χωρίς κάθε φορά να ξεκινά η διαδικασία από την κορυφή. Και επειδή μιλάμε για την πολιτεία του ίδιου του Ρούμπιο, η συγκεκριμένη σχέση έχει και ιδιαίτερη πολιτική σφραγίδα.

Ο Καραμανλής έστειλε άλλο μήνυμα

Την περασμένη Τετάρτη η Αθήνα έστελνε δύο διαφορετικά σήματα. Στο υπουργείο Εξωτερικών ο Ρούμπιο συζητούσε την εμβάθυνση της ελληνοαμερικανικής σχέσης και την ίδια ώρα, ο Κώστας Καραμανλής μιλούσε σε στελέχη και φοιτητές του προγράμματος του Tsinghua για μια Ελλάδα που χρειάζεται πιο σύνθετη και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Ο πρώην πρωθυπουργός υπερασπίστηκε ευθέως τη στρατηγική συνεργασία με την Κίνα και την επιλογή της COSCO, ενώ χτύπησε τη Δύση στο πιο ευαίσθητο σημείο της. Ουκρανία και κυρώσεις από τη μία, τουρκική κατοχή στην Κύπρο και απειλές πολέμου χωρίς ανάλογη πίεση από την άλλη.  Δεν ξέρω αν το timing ήταν σχεδιασμένο. Ξέρω όμως ότι πολιτικά η εικόνα έστειλε ηχηρο μήνυμα. Ο Καραμανλής θύμισε πως για ένα κομμάτι της παραδοσιακής κεντροδεξιάς η σχέση με τη Δύση δεν σημαίνει λευκή επιταγή ούτε εγκατάλειψη των ανοιγμάτων προς Πεκίνο και άλλες δυνάμεις.

Ο Ανδρουλάκης ζητάει πλέον απαντήσεις προς όλες τις κατευθύνσεις

Στη Χαριλάου Τρικούπη άλλαξε ο τόνος και αυτό φάνηκε καθαρά στη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Ο Νίκος Ανδρουλάκης ζήτησε από τους βουλευτές του να μην αφήνουν τίποτα αναπάντητο, είτε η επίθεση έρχεται από τη Νέα Δημοκρατία είτε από την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Το ΠΑΣΟΚ θέλει να κόψει από νωρίς κάθε προσπάθεια να στηθεί ξανά απέναντί του το παλιό δίλημμα ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ με διαφορετικές ταμπέλες. Γι’ αυτό και στη Χαριλάου Τρικούπη επιστρέφουν συνεχώς στη διακυβέρνηση 2015–2019, όποτε θεωρούν ότι η πλευρά Τσίπρα επιχειρεί να εμφανιστεί χωρίς πολιτικές αποσκευές. Παράλληλα ανεβάζουν την πίεση προς την κυβέρνηση μέσα στη Βουλή. Τροπολογίες, νομοθετικές προτάσεις και περιοδείες θα τρέχουν μαζί. Ο Ανδρουλάκης θέλει πλέον το ΠΑΣΟΚ να παίζει επιθετικά και στα δύο μέτωπα.

Η Χαριλάου Τρικούπη θέλει να γεμίσει τη Βουλή με το πρόγραμμά της

Έχει ενδιαφέρον η επιλογή που κάνουν αυτή την περίοδο στο ΠΑΣΟΚ. Αντί να περιμένουν την προεκλογική περίοδο για να παρουσιάσουν το πρόγραμμα, αρχίζουν να το καταθέτουν κομμάτι κομμάτι μέσα στη Βουλή. Μειωμένος ΦΠΑ στα μικρά νησιά, ειδικός μηχανισμός επιστροφής πόρων στις μεγαλύτερες νησιωτικές κοινωνίες, ενίσχυση 50 λεπτών ανά λίτρο για τα καύσιμα των επαγγελματιών αλιέων και στη συνέχεια η πρόταση για το ιδιωτικό χρέος. Κάθε πρόταση αναγκάζει την κυβέρνηση είτε να την ψηφίσει είτε να εξηγήσει γιατί την απορρίπτει. Την ίδια ώρα συνεχίζεται η κοινοβουλευτική διεύρυνση, με τη Νίνα Κασιμάτη να εμφανίζεται ως η επόμενη πιθανή προσχώρηση. Και στις 18 Οκτωβρίου έρχεται το Αιγάλεω, όπου το ΠΑΣΟΚ θα επιχειρήσει να δείξει ότι μπορεί να ξαναμπεί δυνατά σε μια περιοχή, στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας, όπου σήμερα πιέζεται.

Αποφάσισαν να μην αφήσουν χώρο στον Τσίπρα

Στα της κεντροαριστεράς, διαπιστώνω ότι η κόντρα ΠΑΣΟΚ – Τσίπρα έχει πια περάσει σε άλλο επίπεδο. Στη Χαριλάου Τρικούπη διάβασαν τη φράση του πρώην πρωθυπουργού περί «κατάληψης» του προοδευτικού χώρου ως καθαρή δήλωση προτεραιοτήτων και αποφάσισαν να απαντήσουν χωρίς περιστροφές. Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή τη φορά δεν έμειναν στις προσωπικές αιχμές. Έβαλαν στο τραπέζι 13ο μισθό και σύνταξη, πρώτη κατοικία, ιδιωτικά πανεπιστήμια και φορολόγηση υπερκερδών, επιχειρώντας να στριμώξουν πολιτικά τον Τσίπρα πάνω σε συγκεκριμένες θέσεις. Το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να παρουσιάσει τον εαυτό του ως δύναμη που συγκρούεται με τη ΝΔ για την κυβέρνηση και τον Τσίπρα ως παίκτη που διεκδικεί πρωτίστως την κυριαρχία μέσα στην αντιπολίτευση. Σκληρό μήνυμα, αλλά αυτή τη φορά συνοδεύεται και από συγκεκριμένα πολιτικά ερωτήματα που ο Τσίπρας θα χρειαστεί να απαντήσει.

Ένα βήμα πιο κοντά στην ΕΛΑΣ η Αχτσιόγλου

Η Έφη Αχτσιόγλου έκανε το βράδυ της Τετάρτης μια κίνηση που δύσκολα περνά ως απλή κοινωνική παρουσία. Βρέθηκε σε σύσκεψη μελών της ΕΛΑΣ στο Ίλιον, στην πρώτη δημόσια εμφάνισή της σε κομματική διαδικασία του νέου φορέα του Αλέξη Τσίπρα. Τον Ιούνιο είχε παραδώσει τη βουλευτική της έδρα και, όταν ρωτήθηκε για πιθανή συμπόρευση με τον πρώην πρωθυπουργό, είχε αφήσει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά. Τώρα η εικόνα γίνεται πιο καθαρή. Η Αχτσιόγλου δεν παρακολουθεί πλέον τις εξελίξεις από απόσταση. Βρίσκεται μέσα στις διαδικασίες. Πάντως θα πρέπει να κάνω και μία διαπίστωση. Αν τα πρόσωπα που πλαισιώνουν το νέο εγχείρημα προέρχονται κυρίως από τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ, η υπόσχεση της ανανέωσης θα χρειαστεί πολύ περισσότερα από ένα νέο όνομα και νέα γραφεία.

Ο Άδωνις έριξε το καρφί και μετά έψαχνε ποιον εννοούσε

Ο Άδωνις Γεωργιάδης έγραψε ότι απορεί με υπουργούς που έλειψαν από τα γενέθλια της ΝΔ επειδή είχαν, όπως σχολίασε δηκτικά, άλλες υπουργικές υποχρεώσεις. Ο Νίκος Δένδιας βρισκόταν τότε στη Βενετία για συνάντηση με τον Ιταλό ομόλογό του και η ανάρτηση διαβάστηκε αμέσως ως καρφί προς εκείνον. Την επόμενη ημέρα όμως ο υπουργός Υγείας εμφανίστηκε στο OPEN και προσπάθησε να κλείσει τη φωτιά που είχε ο ίδιος ανάψει. «Τι κόντρα να έχω με τον Νίκο Δένδια;» είπε, προσθέτοντας ότι το σχόλιό του ήταν γενικό. Μόνο που όταν πρώτα φωτογραφίζεις τον απόντα και μετά εξηγείς ότι δεν φωτογράφιζες κανέναν, η διευκρίνιση δύσκολα σβήνει την αρχική εικόνα.

Ο Κικίλιας έβαλε τη ναυτιλία στο τραπέζι με τους Αμερικανούς

Έχει σημασία ότι στον τελευταίο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας–ΗΠΑ η ναυτιλία απέκτησε για πρώτη φορά ξεχωριστό θεσμικό βάρος. Ο Βασίλης Κικίλιας το ανέδειξε χθες στη Βουλή και είχε έναν καλό λόγο να το κάνει. Η συζήτηση με την Ουάσιγκτον δεν έμεινε σε γενικές διακηρύξεις. Κατέληξε σε συγκεκριμένη συμφωνία για την αναγνώριση αμερικανικών πιστοποιητικών ικανότητας ναυτικών στο πλαίσιο της STCW, ανοίγοντας πρακτικά έναν νέο δίαυλο συνεργασίας σε εκπαίδευση, πιστοποίηση και απασχόληση. Για μια χώρα που στηρίζει τεράστιο κομμάτι της διεθνούς της ισχύος στη θάλασσα, αυτό μόνο δευτερεύον δεν είναι. Ο Κικίλιας φαίνεται πως επενδύει στη μετατροπή της ναυτιλιακής ισχύος σε διπλωματικό και θεσμικό κεφάλαιο. Αυτή τη φορά, μάλιστα, υπήρξε και χειροπιαστό αποτέλεσμα, όχι μόνο ωραίες κουβέντες για τη στρατηγική σχέση.

Στο Θριάσιο η AKTOR παρέδωσε έργο ουσίας

Υπάρχουν έργα που δεν προσφέρονται για εντυπωσιακές μακέτες, αλλά αποδεικνύουν την αξία τους όταν έρθει η δύσκολη ώρα. Αυτό ακριβώς συμβαίνει με την παρέμβαση της AKTOR στον χείμαρρο Αγίου Γεωργίου, σε μια περιοχή όπου συνυπάρχουν κατοικίες, βιομηχανίες και κρίσιμες υποδομές. Τα 7,5 χιλιόμετρα διευθέτησης, οι τέσσερις νέες γέφυρες, τα έργα αντιστήριξης και προστασίας από διάβρωση δίνουν στο Θριάσιο μια διαφορετική γραμμή άμυνας απέναντι στις πλημμύρες. Και επειδή η Δυτική Αττική αναπτύσσεται συνεχώς ως βιομηχανικός και logistics κόμβος, τέτοιες υποδομές αποκτούν πλέον και καθαρά οικονομική αξία. Η AKTOR παρέδωσε ένα έργο που προστατεύει ταυτόχρονα ανθρώπους, παραγωγή και επενδύσεις.

Οι οκτώ ζώνες πρόσβασης λένε περισσότερα από όσο φαίνεται

Μια λεπτομέρεια από το έργο της AKTOR στο Θριάσιο αξίζει περισσότερη προσοχή. Κατασκευάστηκαν οκτώ ζώνες πρόσβασης για τη μελλοντική συντήρηση του ρέματος. Ακούγεται τεχνικό, αλλά εκεί κρύβεται συχνά η διαφορά ανάμεσα σε ένα έργο που παραδίδεται και σε ένα έργο που μπορεί να παραμείνει λειτουργικό για χρόνια. Μαζί έγιναν καθαρισμοί κοίτης, έργα συγκράτησης φερτών υλών, φρεατοπάσσαλοι, αντιστηρίξεις και παρεμβάσεις αποκατάστασης της βλάστησης. Βλέπω εδώ μια πιο σύγχρονη λογική υποδομών, όπου η κατασκευή δεν τελειώνει στην κορδέλα των εγκαινίων. Προβλέπει από πριν πώς θα συντηρηθεί και πώς θα αντέξει.

Ο χειμώνας θα αρχίσει από τα ταμεία των επιχειρήσεων

Όποιος επιχειρηματίας έκλεισε εγκαίρως τιμές ενέργειας, χρηματοδότηση και ρευστότητα, μπαίνει στον χειμώνα με άλλο αέρα. Οι υπόλοιποι κινδυνεύουν να βρεθούν πολύ γρήγορα μπροστά σε τριπλή πίεση. Η ενέργεια ξαναφουσκώνει τον πληθωρισμό, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών στενεύει και το κόστος χρήματος δύσκολα θα χαλαρώσει όσο οι τιμές μένουν ψηλά. Η προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat ανεβάζει τον ελληνικό πληθωρισμό του Σεπτεμβρίου στο 5,1%, ενώ στην Ευρωζώνη η ενέργεια εκτιμάται ότι αυξήθηκε κατά 18,8% σε ετήσια βάση. Αυτό σημαίνει μικρότερη κατανάλωση, μεγαλύτερη πίεση στα περιθώρια κέρδους και περισσότερη ανάγκη για κεφάλαιο κίνησης. Οι καλά κεφαλαιοποιημένοι θα αντέξουν. Οι οριακές επιχειρήσεις θα έχουν πρόβλημα.

Το Χρηματιστήριο ίσως μας έδειξε ήδη την πρώτη εικόνα

Δύο συνεχόμενες συνεδριάσεις αρκούσαν για να αλλάξει απότομα το κλίμα στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Την Τετάρτη ο Γενικός Δείκτης έχασε 2,39% και χθες άλλο 2,06%, με τις τράπεζες και τη βιομηχανία στο επίκεντρο των πωλήσεων. Δεν θα έλεγα ακόμη ότι βλέπουμε την αρχή μεγάλης πτώσης. Θα έλεγα ότι η αγορά άρχισε να τιμολογεί έναν πολύ ακριβότερο χειμώνα. Πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια, γεωπολιτικό ρίσκο, πληθωρισμός που ξανασηκώνει κεφάλι και φόβος ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν ψηλά περισσότερο απ’ όσο περίμεναν οι επιχειρήσεις. Αν αυτά κρατήσουν εβδομάδες και όχι ημέρες, οι ρευστοποιήσεις μπορεί να περάσουν από το ταμπλό στην πραγματική οικονομία. Εκεί θα αρχίσουν οι αναβολές επενδύσεων, οι ακριβότερες πιστώσεις και οι πρώτες πραγματικές πιέσεις στα επιχειρηματικά ταμεία. Το ταμπλό συνήθως μυρίζεται τον κίνδυνο πριν από τα λογιστήρια.

100 χιλιάρικα ο καπετάνιος, 1,3 εκατ. την ημέρα ο ναύλος

Η ναυτιλιακή αγορά στο Ορμούζ έχει αρχίσει να θυμίζει τραπέζι με πολύ βαριά πονταρίσματα. Οι Financial Times γράφουν ότι καπετάνιοι δεξαμενόπλοιων φτάνουν πλέον τα 100.000 δολάρια τον μήνα, με άλλα 50.000 για κάθε διέλευση. Ακούγεται εξωφρενικό μέχρι να δεις τον άλλο αριθμό. Οι ναύλοι για ορισμένα VLCC έχουν φτάσει περίπου τα 1,3 εκατ. δολάρια την ημέρα. Με τέτοια νούμερα, το μπόνους του καπετάνιου μοιάζει με ψιλά μπροστά στο ποσό που παίζεται σε κάθε ταξίδι. Βεβαίως, υπάρχουν καύσιμα, ασφάλιστρα πολέμου που μπορούν να φτάσουν σε δυσθεώρητα επίπεδα και ο πραγματικός κίνδυνος απώλειας πλοίου και ζωών. Αλλά τώρα καταλαβαίνουμε καλύτερα γιατί ορισμένοι πλοιοκτήτες εξακολουθούν να περνούν. Το ρίσκο τιμολογείται.

Ο ναυτικός έγινε ξαφνικά το ακριβότερο «φορτίο»

Υπάρχει και μια πλευρά της ιστορίας που οι ισολογισμοί δεν δείχνουν εύκολα. Για να φύγει ένα tanker προς το Ορμούζ χρειάζεται πρώτα πλήρωμα που θα πει το «ναι». Και αυτό το «ναι» έχει αποκτήσει τιμή. Ναυτικοί που μπορεί κανονικά να ξεκινούν από 1.500 δολάρια τον μήνα φτάνουν στις διελεύσεις του Ορμούζ να πληρώνονται τέσσερις έως έξι φορές περισσότερο, ενώ στη νότια Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Ομάν εμφανίζεται διπλασιασμός αμοιβών. Οι FT καταγράφουν ακόμη καταγγελίες ότι ορισμένοι απρόθυμοι ναυτικοί πιέζονται με το δίλημμα αντικατάστασης ή επιβάρυνσης του κόστους επαναπατρισμού.