Οι δικαστικές εξελίξεις στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ φέρνουν βαριά παρασκηνιακά διλήμματα στο Μέγαρο Μαξίμου, καθώς το κατηγορητήριο για τέσσερα κορυφαία στελέχη ανακατεύει την προεκλογική τράπουλα. Αν και η επίσημη γραμμή οχυρώνεται πίσω από το τεκμήριο της αθωότητας, στα ενδότερα της κυβέρνησης και της Νέας Δημοκρατίας επικρατεί έκδηλος προβληματισμός για τη διαχείριση της κατάστασης που διαμορφώνεται και, εδώ που τα λέμε, δεν είναι και η καλύτερη. Η ανάγκη να προστατευτεί το προφίλ της κυβέρνησης και του Κυριάκου Μητσοτάκη συγκρούεται άμεσα με τις εσωκομματικές ισορροπίες, καθιστώντας τις τελικές αποφάσεις για τις λίστες μια εξαιρετικά λεπτή άσκηση. Πάντως στο Μαξίμου θα αναλάβουν το ρίσκο και ήδη κατηγορούνται για άλλη μια απόπειρα συγκάλυψης.
Αν πιστέψουμε όσα είπε τις προάλλες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, αλλά και όσα διαρρέει το Μέγαρο Μαξίμου, τότε ο Κώστας Σκρέκας στα Τρίκαλα, ο Χρήστος Μπουκώρος στη Μαγνησία και ο Μάξιμος Σενετάκης στο Ηράκλειο αναμένεται να δώσουν κανονικά τη μάχη του σταυρού. Σαν να μην έχει συμβεί το παραμικρό. Το μεγάλο ερωτηματικό ωστόσο παραμένει η Κατερίνα Παπακώστα, η οποία, παρά τις αρχικές σκέψεις απόσυρσης, μαθαίνω ότι επανακάμπτει δυναμικά. Βέβαια, στο Μαξίμου γνωρίζουν ότι η παρουσία υπόδικων στελεχών στις κάλπες αποτελεί μόνιμη εστία πολιτικής φθοράς. Έτσι, καθώς έχουν αποφασίσει να συμμετάσχουν οι τέσσερις στα ψηφοδέλτια αναζητούν τώρα την κατάλληλη φόρμουλα άμυνας...
Την ίδια ώρα η μαίνεται η μετωπική σύγκρουση της κυβέρνησης και ο άγριος πόλεμος του Μεγάρου Μαξίμου με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Στο παρασκήνιο, σύμφωνα με όσα μαθαίνω, η νευρικότητα χτυπάει κόκκινο και αυτό βγαίνει προς τα έξω καθώς ο πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, επιλέγει να μιλήσει ανοιχτά για «πολιτικά παιχνίδια» του θεσμού. Είναι σίγουρο ότι αυτές οι αναφορές δεν εκλαμβάνονται θετικά από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Η επιθετική τακτική αποσκοπεί στο να προλάβει τις εντυπώσεις και να αποδομήσει προκαταβολικά το κύρος της EPPO, καθώς το φθινόπωρο αναμένεται εξαιρετικά θερμό, με τις δικαστικές εκκρεμότητες να απειλούν τη σταθερότητα του κυβερνητικού αφηγήματος, και τις νέες υποθέσεις που αναμένεται να σκάσουν να προκαλούν τρόμο σε συστήματα, υποσυστήματα και παρασυστήματα που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με το κεντρικό σύστημα εξουσίας.
Θα το γράψω, λοιπόν, χωρίς περιστροφές. Η πραγματική αιτία της κυβερνητικής αγωνίας κρύβεται στις δύο νέες δικογραφίες που αναμένεται, σύμφωνα με τις πληροφορίες και τις ενδείξεις, να φτάσουν στη Βουλή στα μέσα Σεπτεμβρίου. Η μία αφορά στο τεράστιο σκάνδαλο με τους υδρομετρητές, με τη ζημιά για την Ευρωπαϊκή Ένωση να αγγίζει τα 250 εκατομμύρια ευρώ λόγω πενταπλάσιων υπερτιμολογήσεων, και η δεύτερη μαθαίνω ότι έχει να κάνει με την ανακύκλωση. Με τα στοιχεία να θεωρούνται, όπως λέγεται, ακλόνητα, το Μαξίμου χρησιμοποιεί την πρόσφατη αρχειοθέτηση για τους επτά γαλάζιους βουλευτές στον ΟΠΕΚΕΠΕ για να επιτεθεί στη Λάουρα Κοβέσι, επιχειρώντας ταυτόχρονα να υποβαθμίσει τις διώξεις των Σκρέκα, Παπακώστα, Μπουκώρου και Σενετάκη ως «αστήρικτες σκοπιμότητες» που θα καταρρεύσουν.
Δεν είναι, όμως, μόνο η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή η Λάουρα Κοβέσι που προκαλεί έντονο εκνευρισμό στο Μαξίμου. Οι ένοικοι του μεγάρου της Ηρώδου Αττικού παρακολουθούν και αναμένουν τις τελικές κινήσεις του Αντώνη Σαμαρά. Ο εκνευρισμός μάλιστα γίνεται ακόμη πιο έντονος μετά την ανάγνωση των κυλιόμενων δημοσκοπήσεων, αφού οι μυστικές μετρήσεις δείχνουν το νέο υπό ίδρυση κόμμα να σπάει το φράγμα του 4% και να αγγίζει το 5% μπορεί και παραοπάνω. Τα δεδομένα των δημοσκοπήσεων είναι που έχουν οδηγήσει τον Μεσσήνιο στην οριστική απόφαση να προχωρήσει στην ίδρυση του νέου φορέα, προκαλώντας εγκεφαλικά στο κυβερνητικό επιτελείο που βλέπει την εκλογική βάση της Νέας Δημοκρατίας να αιμορραγεί προς τα δεξιά. Και όπως έχει καταστεί πλήρως αντιληπτό το μεγάλο άγχος αυτή τη στιγμή στη ΝΔ είναι το όριο του 25%, το οποίο αν δεν ξεπεράσει το κυβερνών κόμμα, τότε θα χάσει το μπόνους των εδρών και θα δρομολογηθούν άμεσα καταιγιστικές πολιτικές εξελίξεις.
Η αποτύπωση του 23% που συζητάει ανοιχτά την επιλογή ενός δεξιού φορέα υπό τον Αντώνη Σαμαρά αλλάζει τα δεδομένα στους χάρτες του Μαξίμου. Η ανάλυση των ποιοτικών στοιχείων των τελευταίων δημοσκοπήσεων δείχνει ότι συντελείται συνειδητή απομάκρυνση των παραδοσιακών ψηφοφόρων από τη Νέα Δημοκρατία, σε μία πορεία μη αναστρέψιμη Αυτή η μάζα αναζητά καθαρή ταυτοτική διέξοδο, δείχνοντας ότι η κομματική βάση έχει ξεπεράσει τα όρια των αντοχών και των ανοχών της. Θα πρέπει να σας πληροφορήσω ότι με τη δεξαμενή των αναποφάσιστων να παραμένει στο 10,1%, η ηγετική ομάδα αντιλαμβάνεται ότι χάνει τον έλεγχο του σκληρού της πυρήνα, καθώς η μετακίνηση αυτή έχει πλέον μόνιμα χαρακτηριστικά και στερεί από τη Νέα Δημοκρατία τη δυνατότητα συσπείρωσης.
Το σοβαρότερο εύρημα για το Μέγαρο Μαξίμου εντοπίζεται στη Θεσσαλονίκη, όπου η τοπική κοινωνία αποκόβεται πλήρως από την κεντρική ρητορική. Το 49% των ερωτηθέντων θέτει ως μοναδικό κριτήριο την αξιοπιστία των προτάσεων για τα καθημερινά προβλήματα, ενώ το 63% ξεκαθαρίζει ότι η ψήφος του θα πάει αποκλειστικά σε πρόσωπα που εστιάζουν στο τοπικό έργο. Δεν είναι μόνο η Θεσσαλονίκη. Δεν είναι μόνο η Βόρεια Ελλάδα. Ολόκληρη η περιφέρεια απαιτεί πρακτικές λύσεις και απορρίπτει τις γενικές υποσχέσεις, δείχνοντας διατεθειμένη να τιμωρήσει την έλλειψη σχεδιασμού. Αν το επιτελείο της κυβέρνησης επιμείνει στην ίδια τακτική, η υπόγεια αυτή τάση θα οδηγήσει σε γρήγορες και μη αναστρέψιμες μεταβολές στη συμπεριφορά του εκλογικού σώματος, ανατρέποντας τους συσχετισμούς δυνάμεων πολύ πριν στηθούν οι κάλπες.
Ο αριθμός των 54 ανεξάρτητων βουλευτών αποτυπώνει την πλήρη αποδιοργάνωση του κοινοβουλευτικού σκηνικού που θυμίζει πλέον τις χειρότερες μέρες της εποχής των μνημονίων. Το νούμερο αυτό αλλάζει συνεχώς, καθώς οι παραιτήσεις, οι αντικαταστάσεις και οι επικείμενες αποχωρήσεις και ανεξαρτητοποιήσεις, κρατούν το παρασκήνιο σε διαρκή αναβρασμό. Η τρέχουσα Βουλή πλησιάζει απειλητικά το ιστορικό ρεκόρ του 2012, όταν οι ανεξάρτητοι είχαν φτάσει τους 63, επιβεβαιώνοντας ότι οι κομματικές συσπειρώσεις έχουν καταρρεύσει πλήρως.
Η ρευστότητα αυτή μετατρέπει το Κοινοβούλιο σε μια άτυπη αγορά, όπου οι μετακινήσεις από κόμμα σε κόμμα και οι συμμαχίες της τελευταίας στιγμής καθορίζουν τις πλειοψηφίες. Οι αρχηγοί των κομμάτων παρακολουθούν με νευρικότητα τις δεξαμενές των ανεξάρτητων, αναζητώντας πρόθυμα στελέχη για να ενισχύσουν τις κοινοβουλευτικές τους ομάδες εν όψει των επόμενων μαχών. Η απώλεια του ελέγχου από τις ηγεσίες δείχνει ότι οι παραδοσιακοί μηχανισμοί πειθαρχίας δεν λειτουργούν πλέον, αφήνοντας το πολιτικό σύστημα έκθετο σε ατομικές στρατηγικές και... συναλλαγές.
Η εσπευσμένη συγκρότηση της νέας ηγετικής ομάδας στον ΣΥΡΙΖΑ δείχνει μεν ότι καταβάλλεται προσπάθεια να κλείσουν οι οργανωτικές πληγές, αλλά το παρασκήνιο παραμένει άγριο. Η εκλογή της Ρένας Δούρου στην προεδρία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και η τοποθέτηση του Νίκου Παππά στη θέση του Γραμματέα αποτελούν προσωρινή μοιρασιά για τη διατήρηση των ισορροπιών. Την ίδια ώρα, η μετακίνηση του Παύλου Πολάκη στον Στρατηγικό Σχεδιασμό, μετά την απόσυρσή του από την κούρσα της ΚΟ, επιβεβαιώνει ότι οι εσωτερικοί συμβιβασμοί έγιναν με το ζόρι. Οι αναπληρώσεις στην Πολιτική Γραμματεία ολοκληρώθηκαν χωρίς δημόσιες κραυγές, όμως η εικόνα της συντεταγμένης επανεκκίνησης δεν κρύβει τις βαθιές πολιτικές αποκλίσεις για την επόμενη ημέρα.
Οι δημόσιες τοποθετήσεις των κορυφαίων στελεχών έβγαλαν στην επιφάνεια την προσωπική βεντέτα που σοβεί ανάμεσα στους πρωταγωνιστές της νέας δομής του ΣΥΡΙΖΑ. Η Ρένα Δούρου άνοιξε τη συνεδρίαση ζητώντας τέλος στις προσωπικές στρατηγικές και στέλνοντας μήνυμα στους αποχωρήσαντες ότι οι έδρες δεν είναι πολιτική προίκα. Η απάντηση του Παύλου Πολάκη ήταν άμεση και σκληρή, ξεκαθαρίζοντας ότι ο ίδιος δεν δέχεται υποδείξεις για ατομικούς σχεδιασμούς. Η φράση του «θα γίνουμε μπουρλότο αν αρχίσω να μιλάω»δείχνει το πραγματικό μέγεθος της έντασης, αλλά και την πραγματικότητα ότι οι ισορροπίες είναι εύθραυστες με τον Πολάκη να δίνει... υποσχετική. Ο Χανιώτης πολιτικός επιμένει στην επιστροφή στις ριζοσπαστικές ρυθμίσεις του κόμματος, απορρίπτοντας τις επικοινωνιακές συμμαχίες και ξεκαθαρίζοντας ότι η δική του παρουσία προϋποθέτει τη σύγκρουση με τα οικονομικά συμφέροντα, αδιαφορώντας για τις ισορροπίες της Κουμουνδούρου.
Το πιο βαρύ κομμάτι του παρασκηνίου αφορά τη μεθοδευμένη επίθεση των Παππά, Δούρου και Πολάκη προς τον Αλέξη Τσίπρα, τον οποίο δείχνουν ως τον βασικό ενορχηστρωτή της αποδυνάμωσης του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Νίκος Παππάς απέρριψε τις κατηγορίες περί τοξικότητας, στρέφοντας τα βέλη του σε όσους στηρίζουν την ΕΛ.Α.Σ. χωρίς να είναι παρόντες στα δύσκολα χρόνια της διακυβέρνησης. Ο Παύλος Πολάκης πήγε την κριτική στα άκρα, κατηγορώντας ευθέως τον πρώην πρωθυπουργό ότι στήνει ένα εγχείρημα που προϋποθέτει τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ για να πετύχει. Στο στόχαστρο μπήκε και ο Σωκράτης Φάμελλος, ο οποίος καταγγέλθηκε ότι υπηρέτησε το σχέδιο μετακίνησης στελεχών προς το νέο κόμμα. Η νέα ηγετική ομάδα θα επιχειρήσει να στείλει μήνυμα ενότητας εν όψει εκλογών, αλλά η πεποίθηση ότι ο Αλέξης Τσίπρας επιδιώκει την οριστική διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ δείχνει ότι μέχρι τις εκλογές θα δοθούν πολύ σκληρές μάχες.
Η αναμενόμενη απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να κρατήσει αμετάβλητα τα βασικά της επιτόκια την ερχόμενη Πέμπτη δεν φέρνει την ηρεμία, καθώς η αβεβαιότητα για το φθινόπωρο παραμένει υψηλή. Η πρόσφατη αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον Ιούνιο συνοδεύτηκε από αυστηρή γραμμή εξάρτησης από τα δεδομένα, με την Κριστίν Λαγκάρντ να αποφεύγει τις δεσμεύσεις για τη συνέχεια. Οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και η ακύρωση της προσωρινής συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν για τα Στενά του Ορμούζ ανατρέπουν τους υπολογισμούς, καθώς οι τιμές του πετρελαίου μπρεντ εκτινάχθηκαν ξανά στα 85 δολάρια. Η Φρανκφούρτη παρακολουθεί πλέον στενά τη διάχυση του ενεργειακού κόστους στα υπόλοιπα προϊόντα, γνωρίζοντας ότι η πορεία προς τον στόχο του 2% γίνεται ξαφνικά πολύ πιο ανώμαλη.
Το πραγματικό παιχνίδι θα παιχτεί με βάση τις επερχόμενες ανακοινώσεις της Eurostat για τον πληθωρισμό και τα προκαταρκτικά στοιχεία του ΑΕΠ. Η προειδοποίηση του ΔΝΤ ότι οι άμυνες απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια εξαντλούνται, σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση της ευρωπαϊκής οικονομίας το πρώτο τρίμηνο, στενεύει τα περιθώρια ελιγμών της Κριστίν Λαγκάρντ. Ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ, έδωσε το στίγμα της επόμενης μέρας, ξεκαθαρίζοντας ότι η νομισματική πολιτική θα παραμείνει σε κατάσταση επιφυλακής. Στα ενδότερα της ΕΚΤ είναι σαφές ότι αν οι τιμές της ενέργειας συνεχίσουν την ανιούσα, η ανάγκη για νέα αποφασιστική δράση θα επανέλθει στο τραπέζι, καθιστώντας τις θερινές μετρήσεις τον απόλυτο οδηγό για τις επόμενες κινήσεις.
Η επερχόμενη συνεδρίαση της Federal Reserve στις 28-29 Ιουλίου φέρνει νέα δεδομένα στο τραπέζι των επιτοκίων, καθώς οι πιέσεις από το ενεργειακό μέτωπο και η επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη ανατρέπουν τους σχεδιασμούς. Αν και η διατήρηση των συντελεστών στα ίδια επίπεδα για τον τρέχοντα μήνα θεωρείται το επικρατέστερο σενάριο, το παρασκήνιο στις ΗΠΑ δείχνει ότι η συζήτηση για περαιτέρω μειώσεις έχει παγώσει. Η αγορά αρχίζει πλέον να ζυγίζει σοβαρά το ενδεχόμενο νέας αυξητικής κίνησης το φθινόπωρο, καθώς ο πληθωρισμός αποδεικνύεται πολύ πιο επίμονος από τις αρχικές εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου.
Το στίγμα της νέας εποχής έδωσε ο νέος πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, ο οποίος κατά την πρόσφατη κατάθεσή του στο Κογκρέσο ξεκαθάρισε ότι η σταθερότητα των τιμών αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Παρά τις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ για χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, η αναζωπύρωση της έντασης με το Ιράν και η ακριβή αλυσίδα της AI ενισχύουν τη θέση των «γερακιών» εντός της κεντρικής τράπεζας. Με τις Lorie Logan, Christopher Waller και Beth Hammack να ζητούν αυστηρότερη γραμμή, η Fed χωρίζεται στα δύο, καθιστώντας τις επόμενες αποφάσεις του φθινοπώρου μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση.
Η επικοινωνιακή φιέστα της κυβέρνησης για τη διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου κρύβει ένα σκληρό παρασκήνιο που αφορά εκατοντάδες χιλιάδες μικροοφειλέτες. Το Μαξίμου πλασάρει τη μείωση του κατώτατου ορίου από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ ως «κοινωνικό δίχτυ προστασίας», όμως η αλήθεια είναι πολύ πιο κυνική. Η κίνηση αυτή ανοίγει την πόρτα της πλατφόρμας σε ένα εκατομμύριο νέους δυνητικούς υπόχρεους, με μοναδικό σκοπό να χαρτογραφηθεί πλήρως η οικονομική τους κατάσταση. Πριν καν ξεκινήσει η διαδικασία, οι ενδιαφερόμενοι υποχρεούνται να δώσουν πλήρη συναίνεση για άρση του απορρήτου, προσφέροντας στην ΑΑΔΕ, στα ασφαλιστικά ταμεία και στα funds την ακτινογραφία των περιουσιακών τους στοιχείων.
Η γενική γραμματέας Θεώνη Αλαμπάση εμφανίζει τις 64.000 ολοκληρωμένες ρυθμίσεις ως success story, αλλά η πραγματική παγίδα βρίσκεται στον τρόπο λειτουργίας του συστήματος. Οι μικροοφειλέτες που χρωστούν ποσά της τάξης των 6.000 ή 7.000 ευρώ δεν έχουν κανέναν έλεγχο στη ρύθμιση, καθώς ο αριθμός των δόσεων καθορίζεται αυτόματα από τον αλγόριθμο. Παρά τις υποσχέσεις για έως 240 δόσεις στο Δημόσιο και 420 στις τράπεζες, το σύστημα ζυγίζει άμεσα τα εισοδήματα και επιβάλλει όρους εξπρές, με ελάχιστο πάτωμα τα 50 ευρώ τον μήνα. Τα funds και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων τρίβουν τα χέρια τους, καθώς αποκτούν πρόσβαση σε μια τεράστια δεξαμενή μικρών χρεών, έχοντας πλέον στα χέρια τους όλα τα νομικά εργαλεία για να πιέσουν όσους βρεθούν εκτός προστασίας.
Η απόλυτη άπνοια που καταγράφηκε την τελευταία εβδομάδα στις ελληνικές παραγγελίες νεότευκτων πλοίων δεν μαρτυρά αδράνεια, αλλά συνειδητή παρασκηνιακή στροφή τακτικής. Οι ισχυροί της παγκόσμιας ναυτιλίας έχουν μεταφέρει όλο το βάρος στην άμεση αναδιάρθρωση των στόλων τους, επιλέγοντας να κινηθούν επιθετικά στις πωλήσεις μεταχειρισμένων σκαφών. Η κίνηση αυτή αποτελεί μεθοδευμένη στρατηγική ρευστοποίησης, καθώς οι Έλληνες πλοιοκτήτες ξεφορτώνονται ώριμα περιουσιακά στοιχεία σε περιόδους υψηλών αποτιμήσεων. Με τον τρόπο αυτό, γεμίζουν τα ταμεία τους με φρέσκο χρήμα, δημιουργώντας πανίσχυρο κεφαλαιακό ανάχωμα για τις επόμενες κινήσεις τους.
Αυτή η μαζική συγκέντρωση ρευστότητας αποτελεί το καύσιμο για το επόμενο μεγάλο επενδυτικό κύμα, το οποίο θα κρίνει την κυριαρχία στις παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές. Οι παραδοσιακοί παίκτες του εφοπλισμού γνωρίζουν καλά ότι η επερχόμενη περιβαλλοντική νομοθεσία και η πράσινη μετάβαση απαιτούν τεράστια κεφάλαια για τεχνολογίες που ακόμα εξελίσσονται. Αντί λοιπόν να εγκλωβίζονται σε ακριβές παραγγελίες με αβέβαιο ορίζοντα αποπληρωμής, προτιμούν να κρατούν στάση αναμονής, πατώντας γκάζι μόνο εκεί που οι ευκαιρίες της αγοράς είναι άμεσες. Το παγκόσμιο εμπόριο παρακολουθεί τις κινήσεις του ελληνικού εφοπλιστικού κεφαλαίου, το οποίο αποδεικνύει για ακόμα μια φορά ότι ξέρει να διαβάζει τις κρίσεις πριν γίνουν απώλειες.