Μέση Ανατολή: Εκτίναξη ενεργειακού κόστους από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ - «Άλμα» για φυσικό αέριο και πετρέλαιο

Οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτινάχθηκαν μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο οποίος προκάλεσε φόβο για σοβαρή διαταραχή στην προσφορά παγκόσμια ενέργειας, τόσο πετρελαίου όσο και LNG.

Τα συμβόλαια για παράδοση τον Απρίλιο στην αγορά του Άμστερνταμ (TTF) αυξήθηκαν έως και 25%, που είναι η μεγαλύτερη αύξηση από τον Αύγουστο του 2023, μετά τη σχεδόν πλήρη διακοπή της διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ το Σαββατοκύριακο.

Πριν από λίγο, η τιμή του TTF σημείωνε άνοδο 23% στα 39,3 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Όπως έγραφε από το πρωί η «Η» και ο Γιώργος Μουρμούρης, η γενικευμένη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή απειλεί να βάλει φωτιά στις τιμές του φυσικού αερίου. Και αυτό γιατί από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG), κυρίως από το Κατάρ που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγές LNG στον κόσμο.

Κρίσιμη ενεργειακή δίοδος

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμη ενεργειακή δίοδο, όχι μόνο για το πετρέλαιο, αλλά και για το υγροποιημένο φυσικό αέριο καθώς εντός του Περσικού Κόλπου βρίσκεται το Κατάρ με εξαγωγές περίπου 82,2 εκατομμύρια τόνους LNG το 2025. Στην περιοχή του Περσικού Κόλπου βρίσκεται και το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο, το South Pars / North Dome, το οποίο συνεκμεταλλεύονται  Κατάρ και Ιράν.

Το μεγαλύτερο μέρος των ποσοτήτων LNG του Κατάρ κατευθύνεται παραδοσιακά προς την Ασία, μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια – μετά την κατάρρευση των ροών φυσικού αερίου από τη Ρωσία λόγω του πολέμου στην Ουκρανία – ενισχυμένος είναι και ο ρόλος της Ευρώπης, η οποία καλύπτει περίπου το 12%–14% των εισαγωγών της σε LNG από το Κατάρ.

Μεγάλες χώρες της Ασίας που είναι οι βασικοί αποδέκτες του καταριανού LNG - όπως η Κίνα και η Ιαπωνία - έχουν στραφεί σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι τιμές παγκοσμίως λόγω περιορισμού της προσφοράς.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της ICIS, εταιρείας ανάλυσης δεδομένων για τις αγορές ενέργειας και πρώτων υλών, σε περίπτωση πλήρους διακοπής των εξαγωγών LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ για διάστημα τριών μηνών, οι τιμές TTF θα μπορούσαν να αγγίξουν ή και να υπερβούν τα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Πρόκειται για επίπεδα που η Ευρώπη έχει να δει από τις αρχές του 2023 και τα οποία αντιστοιχούν σε αύξηση της τάξης του 180% σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα των περίπου 32 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

Η Ευρώπη, άλλωστε, βρίσκεται ήδη υπό πίεση λόγω της ταχύτητας με την οποία αδειάζουν φέτος οι δεξαμενές αποθήκευσης φυσικού αερίου, κυρίως εξαιτίας των αυξημένων αποσύρσεων για τις ανάγκες θέρμανσης κατά τη χειμερινή περίοδο.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών έχει υποχωρήσει στο 30,1%, επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από τον πολυετή μέσο όρο για την εποχή.

Πετρέλαιο: Νέο άλμα των τιμών - Αύξηση σχεδόν 10% στα 80 δολάρια το βαρέλι

Οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχτηκαν περισσότερο από ό,τι τα τελευταία τέσσερα χρόνια, καθώς οι traders εκτιμούν τον αντίκτυπο από το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ που προκλήθηκε μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, με τον πόλεμο να κλιμακώνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή.

Στις 10:00 (ώρα Ελλάδας), το μπρεντ σημείωνε άνοδο 9,9% στα 80 δολάρια το βαρέλι - αφού προηγουμένως είχε αυξηθεί έως και 13% -  φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2025. Το αμερικανικό αργό πετρέλαιο σημείωνε άνοδο 8,8% στα 73 δολάρια το βαρέλι.

Η διέλευση των δεξαμενόπλοιων από τα Στενά — μέσω των οποίων διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου  εμπόριου πετρελαίου — έχει ουσιαστικά ανασταλεί, με τους πλοιοκτήτες να σταματούν τα πλοία τους έξω από το πέρασμα αυτό καθώς η σύγκρουση εξαπλώνεται.

Η αβεβαιότητα μεταξύ των traders για την εξέλιξη του πολέμου είναι πολύ μεγάλη. Μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλι Χαμενεΐ, από τους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν είναι σαφές ποιος θα τον διαδεχθεί στην ηγεσία της τέταρτης μεγαλύτερης χώρας του ΟΠΕΚ.

Πηγή: imerisia.gr