Το ΜΙΔΑ μετατίθεται, ο Ενιαίος Κόμβος έρχεται - Τι θα γνωρίζει για κάθε ιδιοκτησία

Έναν ενιαίο ψηφιακό «φάκελο» για κάθε ακίνητο της χώρας, στον οποίο θα συναντώνται πληροφορίες που σήμερα βρίσκονται διάσπαρτες σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, φιλοδοξεί να δημιουργήσει ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων (ΕΚΑ).

Το νέο έργο- όπως γράφει η imerisia.gr - προχωρά την ώρα που η ολοκλήρωση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) μετατίθεται για μετά τις εθνικές εκλογές, καθώς παραμένουν τεχνικά και λειτουργικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν πριν από την πλήρη ενεργοποίησή του.

Ο Ενιαίος Κόμβος, ωστόσο, είναι ένα ευρύτερο εγχείρημα. Δεν θα περιορίζεται στα φορολογικά και ιδιοκτησιακά δεδομένα, αλλά σχεδιάζεται ώστε να συγκεντρώνει σε ένα ψηφιακό περιβάλλον σχεδόν ολόκληρη την «ταυτότητα» ενός ακινήτου: από τα στοιχεία του Κτηματολογίου και τις οικοδομικές άδειες μέχρι τις μισθώσεις, τις φορολογικές υποχρεώσεις, την ηλεκτροδότηση, τα ενεργειακά χαρακτηριστικά και τα τετραγωνικά μέτρα που δηλώνονται στους δήμους.

Για την υλοποίηση του έργου προβλέπεται συνολική χρηματοδότηση 3,72 εκατ. ευρώ, ενώ το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει απευθύνει πρόσκληση προς φορείς της αγοράς για την υποβολή προτάσεων. Η σχετική προθεσμία εκπνέει στις 30 Νοεμβρίου 2026.

Όλα τα δεδομένα ενός ακινήτου σε ένα σημείο

Βασική επιδίωξη είναι να περιοριστεί μία από τις μεγαλύτερες παθογένειες που αντιμετωπίζουν σήμερα ιδιοκτήτες, αγοραστές και επαγγελματίες της αγοράς: διαφορετικές υπηρεσίες διαθέτουν διαφορετικά κομμάτια της πληροφορίας για το ίδιο ακίνητο, χωρίς πάντοτε τα πληροφοριακά τους συστήματα να «μιλούν» μεταξύ τους.

Ο ΕΚΑ σχεδιάζεται ακριβώς για να λειτουργήσει ως κεντρική υποδομή διασύνδεσης αυτών των δεδομένων.

Σύμφωνα με τις προδιαγραφές του έργου, το πληροφοριακό σύστημα θα συγκεντρώνει, θα συστηματοποιεί και θα ενσωματώνει ψηφιακές πληροφορίες που τηρούνται από διαφορετικούς φορείς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.

Οι πληροφορίες θα αφορούν τόσο τα ίδια τα ακίνητα –κτίρια, οικόπεδα και άλλες ιδιοκτησίες– όσο και την εκμετάλλευσή τους, όπως μισθώσεις, ενεργειακές και τηλεπικοινωνιακές υποδομές και φορολογικές υποχρεώσεις.

Στόχος είναι τα δεδομένα να μπορούν να αντλούνται ψηφιακά, περιορίζοντας την ανάγκη ο πολίτης να αναζητά πιστοποιητικά και να μεταφέρει έγγραφα από τη μία δημόσια υπηρεσία στην άλλη.

Από πέντε διαφορετικές «δεξαμενές»

Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι ο Ενιαίος Κόμβος θα τροφοδοτείται από διαφορετικές πηγές. Από το ΜΙΔΑ θα αντλούνται φορολογικά στοιχεία, πληροφορίες για μισθώσεις και χρήση του ακινήτου και δεδομένα που συνδέονται με τα εισοδήματα.

Από το Ελληνικό Κτηματολόγιο θα προέρχονται τα νομικά και γεωμετρικά χαρακτηριστικά της ιδιοκτησίας, οι ΚΑΕΚ και τα όρια των οικοπέδων. Οι πολεοδομικές υπηρεσίες θα τροφοδοτούν το σύστημα με οικοδομικές άδειες, όρους δόμησης και στοιχεία της Ταυτότητας Κτιρίου, ενώ από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα αντλούνται πληροφορίες όπως οι δασικοί χάρτες και τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης.

Στο ίδιο ψηφιακό περιβάλλον προβλέπεται να ενσωματώνονται στοιχεία από τον ΔΕΔΔΗΕ για την ηλεκτροδότηση και από τους ΟΤΑ για τα τετραγωνικά μέτρα που χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό των δημοτικών τελών.

Η προσπάθεια δημιουργίας μιας κεντρικής υποδομής για τα ακίνητα δεν ξεκινά τώρα. Το έργο είχε αρχικά ενταχθεί στις αρχές του 2025 στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ως «Ενιαίο Μητρώο Ακινήτων», με τον αρχικό σχεδιασμό να προβλέπει την ενεργοποίηση επιμέρους φάσεων μέσα στο 2026.

Στην πράξη, όμως, η διασύνδεση πληροφοριακών συστημάτων με εντελώς διαφορετική αρχιτεκτονική αποδείχθηκε ιδιαίτερα σύνθετη. Ένα από τα βασικά προβλήματα ήταν οι αποκλίσεις που υπάρχουν στα δεδομένα για το ίδιο ακίνητο. Διαφορές στα τετραγωνικά μέτρα ή στα ιδιοκτησιακά στοιχεία μεταξύ Ε9 και Κτηματολογίου δυσκολεύουν τον αυτόματο συγχρονισμό, ενώ στο εγχείρημα πρέπει να συνδεθούν και συστήματα των πολεοδομιών, του ΔΕΔΔΗΕ και άλλων φορέων.

Οι τεχνικές αυτές δυσκολίες, σε συνδυασμό με τα ασφυκτικά χρονικά περιθώρια του Ταμείου Ανάκαμψης, οδήγησαν στον επανασχεδιασμό του έργου και στην αναζήτηση χρηματοδότησης από άλλα κοινοτικά προγράμματα.

Κρίσιμη είναι η διάκριση μεταξύ των δύο ψηφιακών εργαλείων, καθώς δεν πρόκειται για δύο διαφορετικές εκδοχές του ίδιου μητρώου.

Το ΜΙΔΑ, το οποίο αναπτύσσεται από την ΑΑΔΕ, επικεντρώνεται κυρίως στη φορολογική εικόνα και στη χρήση της ακίνητης περιουσίας. Στον πυρήνα του βρίσκονται στοιχεία του Ε9, οι μισθώσεις και η σύνδεση των φορολογικών δεδομένων με το Κτηματολόγιο μέσω ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ.

Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων σχεδιάζεται ως η μεγαλύτερη «ομπρέλα». Το ΜΙΔΑ θα αποτελεί έναν από τους βασικούς τροφοδότες του, αλλά όχι τον μοναδικό.

Εφόσον ολοκληρωθεί η διασύνδεση όλων των συστημάτων, ο ΕΚΑ θα μπορεί να δημιουργήσει μία συνολική ψηφιακή εικόνα για κάθε ακίνητο, συνδέοντας στοιχεία που σήμερα βρίσκονται σε διαφορετικές υπηρεσίες και μητρώα.

Το ζητούμενο πλέον είναι να ξεπεραστούν οι αποκλίσεις και οι ασυμβατότητες μεταξύ των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων. Γιατί το μεγάλο στοίχημα δεν είναι απλώς να συγκεντρωθούν περισσότερες πληροφορίες, αλλά οι διαφορετικές υπηρεσίες να αναγνωρίζουν το ίδιο ακίνητο με τα ίδια, επικαιροποιημένα στοιχεία.