ΕΒΕΠ: Τι ισχύει για αυτοπαράδοση, κέρασμα, δώρα και δείγματα στις επιχειρήσεις

Σαφείς διαχωρισμούς ανάμεσα στην πώληση, την αυτοπαράδοση, την ιδιοχρησιμοποίηση, το κέρασμα, το διαφημιστικό δώρο και το δείγμα καλούνται να κάνουν οι επιχειρήσεις, καθώς η δωρεάν διάθεση αγαθών μικρής αξίας δεν αντιμετωπίζεται ενιαία φορολογικά.

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς επισημαίνει ότι κάθε τέτοια διάθεση χρειάζεται σωστό χαρακτηρισμό και επαρκή τεκμηρίωση, ώστε να αποφεύγονται λάθη στην έκδοση παραστατικών, στην απόδοση ΦΠΑ και στη διαβίβαση στο myDATA.

Κεντρικό σημείο της ενημέρωσης είναι ότι το όριο των 10 ευρώ χωρίς ΦΠΑ αφορά, υπό προϋποθέσεις, συγκεκριμένα δώρα μικρής αξίας και δεν συνιστά γενική εξαίρεση από την υποχρέωση έκδοσης απόδειξης ή στοιχείου αυτοπαράδοσης.

Τι ισχύει στο myDATA για αυτοπαράδοση και ιδιοχρησιμοποίηση

Στο myDATA προβλέπονται, υπό προϋποθέσεις, οι τύποι παραστατικών 6.1 «Στοιχείο Αυτοπαράδοσης» και 6.2 «Ιδιοχρησιμοποίηση». Η ΑΑΔΕ έχει διευκρινίσει ότι το παραστατικό 6.1 χρησιμοποιείται για την απόδοση ΦΠΑ και δεν αποτελεί κανονικό έσοδο πώλησης για τον υπολογισμό των ακαθάριστων εσόδων.

Στο συγκεκριμένο παραστατικό αναγράφονται χωριστά ο ΦΠΑ και η ένδειξη «φόρος μη εκπιπτόμενος». Η αυτοπαράδοση αφορά συγκεκριμένες περιπτώσεις διάθεσης χωρίς πώληση. Όταν, για παράδειγμα, ο επιχειρηματίας παίρνει αγαθά για προσωπική χρήση ή πραγματοποιεί άλλη διάθεση που εμπίπτει στις σχετικές διατάξεις, εξετάζεται αν η απόκτηση των αγαθών ή των υλικών τους δημιούργησε δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ.

Εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, εκδίδεται ειδικό στοιχείο αυτοπαράδοσης και αποδίδεται ο αναλογών φόρος. Η βάση υπολογισμού είναι η τρέχουσα τιμή αγοράς ή, αν δεν υπάρχει, το κόστος κατά τον χρόνο της διάθεσης. Δεν είναι υποχρεωτικά η λιανική τιμή, ενώ η μικρή αξία από μόνη της δεν αναιρεί την υποχρέωση.

Το όριο των 10 ευρώ δεν καταργεί την απόδειξη

Το ΕΒΕΠ υπογραμμίζει ότι κάθε πώληση χρειάζεται παραστατικό. Η πώληση σε ιδιώτη τεκμηριώνεται με απόδειξη λιανικής ή τιμολόγιο, ανεξάρτητα από το ποσό.

Επίσης, η παράδοση μέσω διανομέα, θυρίδας ή σημείου παραλαβής δεν μετατρέπει μια πώληση ηλεκτρονικής πλατφόρμας σε αυτοπαράδοση. Δεν υπάρχει ειδικό προνόμιο που να επιτρέπει στοιχείο αυτοπαράδοσης αντί απόδειξης πώλησης για συναλλαγές έως 10 ευρώ.

Υπεύθυνος για την ηλεκτρονική απόδειξη παραμένει ο πωλητής, ακόμη και όταν τρίτος εκδίδει νόμιμα παραστατικό παράδοσης για λογαριασμό του.

Κέρασμα στην εστίαση: Δεν απαλλάσσεται αυτόματα

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στην εστίαση. Η δωρεάν προσφορά καφέ, φαγητού ή ποτού δεν απαλλάσσεται αυτομάτως από τον ΦΠΑ μόνο και μόνο επειδή χαρακτηρίζεται «κέρασμα».

Ένα αυτοτελές κέρασμα δεν μπορεί να θεωρηθεί απλώς «δώρο κάτω των 10 ευρώ» ώστε να αποφευχθεί ο ΦΠΑ. Πρέπει να εξετάζεται αν πρόκειται πράγματι για δωρεάν διάθεση, για εμπορική έκπτωση ή για παροχή που περιλαμβάνεται σε πληρωμένο μενού.

Αν η πλατφόρμα αποζημιώνει το κατάστημα, το γεγονός ότι ο πελάτης δεν πληρώνει δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι πρόκειται για δωρεάν διάθεση.

Δώρα μικρής αξίας και δείγματα: Οι βασικές προϋποθέσεις

Τα δώρα μικρής αξίας υπόκεινται σε σωρευτικές προϋποθέσεις. Προσφέρονται χωρίς αντάλλαγμα, για προβολή της επιχείρησης και ανάπτυξη επαγγελματικών σχέσεων. Η αξία κτήσης των αγαθών που δίνονται σε ένα πρόσωπο δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 10 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.

Παράλληλα, δεν πρέπει να πρόκειται για διαδοχικές προσφορές προς το ίδιο πρόσωπο, ενώ η συνολική ετήσια αξία τους δεν πρέπει να ξεπερνά το 1% των ακαθάριστων εσόδων. Επιπλέον, δεν πρέπει να είναι του ίδιου είδους με τα προϊόντα που εμπορεύεται ή παράγει η επιχείρηση. Με άλλα λόγια, άλλο είναι ένα διαφημιστικό αντικείμενο και άλλο ένα εμπόρευμα που χαρίζεται.

Τα δείγματα αποτελούν διαφορετική κατηγορία. Αφορούν προϊόντα όμοια με εκείνα που πωλεί ή παράγει η επιχείρηση, προσφέρονται δωρεάν σε λογικές ποσότητες για γνωριμία και αξιολόγηση της ποιότητάς τους και φέρουν την ένδειξη «δείγμα δωρεάν».

Το χρηματικό όριο των 10 ευρώ αφορά τα δώρα και όχι αυτοτελώς τα δείγματα. Από τις σχετικές κατηγορίες εξαιρούνται, με βάση την αναφερόμενη απόφαση, τα οινοπνευματώδη και τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα.

Τι πρέπει να κρατούν οι επιχειρήσεις

Το ΕΒΕΠ συνιστά στις επιχειρήσεις να καταγράφουν για κάθε δωρεάν διάθεση το είδος, την ποσότητα, την αξία, την ημερομηνία και τον σκοπό, διατηρώντας τα αντίστοιχα δικαιολογητικά.

Ο σωστός χαρακτηρισμός, το απαιτούμενο παραστατικό και η διαβίβαση στο myDATA πρέπει να καθορίζονται σε συνεργασία με τον λογιστή. Η τεκμηρίωση θεωρείται κρίσιμη, καθώς η απλή ένδειξη «δώρο» ή «κέρασμα» δεν αρκεί και το όριο των 10 ευρώ δεν καταργεί την υποχρέωση έκδοσης απόδειξης όπου αυτή απαιτείται.