ΟΛΘ Α.Ε.: Τον Φεβρουάριο ολοκληρώνεται το κρηπίδωμα της επέκτασης του 6ου προβλήτα

Μέχρι τον ερχόμενο Φεβρουάριο θα έχει ολοκληρωθεί η τοποθέτηση των 21 caissons, τα οποία ουσιαστικά αποτελούν τη βάση του κρηπιδώματος της επέκτασης του προβλήτα 6, στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης Ήδη έχουν τοποθετηθεί δώδεκα από αυτά, σε εξέλιξη βρίσκεται η συναρμολόγηση του 13 και θα ακολουθήσουν μετά τα υπόλοιπα.

Ωστόσο, προβλήματα και καθυστερήσεις δημιουργεί στο πολύ μεγάλο έργο επέκτασης του 6^ου προβλήτα, το οποίο θα αναβαθμίσει ποικιλοτρόπως το λιμάνι της Θεσσαλονίκης και θα ενισχύσει εν γένει την οικονομία της πόλης, το γεγονός ότι έχουν εντοπιστεί βόμβες ακόμα και κιβώτιο πυρομαχικών –συνολικά εκατό επικίνδυνα υλικά που μαζεύτηκαν από το Πολεμικό Ναυτικό- από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Μάλιστα, υπάρχει η εκτίμηση, μετά από μελέτες, ότι μπορεί να υπάρχουν και άλλα περίπου χίλια απροσδιόριστα υλικά στο χώρο των εκσκαφών κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας στο σημείο που κατασκευάζεται το κυρίως σώμα του 6^ου προβλήτα, μεταξύ των οποίων κατά πάσα πιθανότητα και βόμβες. Παλαιές και οξειδωμένες μεν αλλά δεν μπορεί να αγνοηθούν και επιβάλλεται να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα.

Εξαιτίας της εύρεσης των πυρομαχικών και της εκτίμησης ότι υπάρχουν και άλλα, το έργο του 6^ου προβλήτα έχει ήδη καθυστερήσει έξι μήνες. Η ΟΛΘ Α.Ε., η οποία είναι ο κύριος του έργου έχει ενημερώσει για το γεγονός τα συναρμόδια Υπουργεία Οικονομικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ζητώντας τη συνδρομή του, ώστε να καθαριστεί από τα επικίνδυνα υλικά ο πυθμένας κι έτσι να προχωρήσουν οι εργασίες εκσκαφής.  Τα δύο υπουργεία ενημερώθηκαν από το περασμένο καλοκαίρι, ενώ το αίτημα κατατέθηκε και γραπτώς τον περασμένο Οκτώβριο.

Σε εξέλιξη συζητήσεις

Η Πολιτεία βρίσκεται σε συζητήσεις με τη διοίκησης της ΟΛΘ Α.Ε. για το ζήτημα και εκφράζεται η εκτίμηση ότι αυτό θα λυθεί το αργότερο μέχρι να ολοκληρωθούν οι εργασίες κατασκευής του κρηπιδώματος, το Φεβρουάριο. Κατά τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΟΛΘ Α.Ε., Ιωάννη Τσάρα, υπάρχει τεχνικός τρόπος να συνεχιστούν οι εκσκαφές και αυτός προβλέπει την τοποθέτηση διχτυού, ωστόσο, πρέπει να εντοπιστούν πρωτίστως τα επικίνδυνα υλικά.

Σε κάθε περίπτωση είναι δεδομένο ότι ο καθαρισμός του σημείου εκσκαφής από τα διάφορα, μεταξύ των οποίων και επικίνδυνα, υλικά, δεν αποτελεί ευθύνη του κύριου κατασκευής του έργου και εν προκειμένω της ΟΛΘ Α.Ε. και σαφέστατα πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλία η Πολιτεία.

Να σημειωθεί ακόμα ότι ειδικός μελετητής για τον εντοπισμό βομβών, όπως ανέφερε ο διευθυντής του έργου κατασκευής του 6^ου προβλήτα του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Μουτσάκης, υποστήριξε ότι είναι πρωτοφανής σε παγκόσμιο επίπεδο ο αριθμός του πολεμικού υλικού που εντοπίστηκε στο σημείο, αφού είναι μικρότερος ακόμα και από αυτόν που βρέθηκε σε λιμάνια της Πολωνίας, τα οποία είχαν βομβαρδιστεί επανειλημμένα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

«Το ελληνικό Δημόσιο πρέπει να αναγνωρίσει ότι αυτό ήταν κάτι το απολύτως απρόβλεπτο και είναι απαραίτητο να βρεθεί τρόπος, για να ικανοποιηθεί το αίτημά μας για συνδρομή και να καλυφθεί το κόστος. Είπαμε στα δύο υπουργεία ότι δεν θέλουμε να σταματήσει το έργο και ότι πρέπει να συναποφασίσουμε, πώς θα συνεχίσει αυτό. Φαίνεται ότι οι βόμβες είναι ακίνδυνες, όμως, δεν μπορούμε να συνεχίσουμε, όσο υπάρχουν αυτές. Εκτιμώ ότι η κυβέρνηση θα συνδράμει, προτού φτάσουμε στο Φεβρουάριο και ολοκληρωθεί κατασκευή του κρηπιδώματος», τόνισε ο κ. Τσάρας.  

«Εμείς συνεχίζουμε την κατασκευή του έργου και δεν το παρατάμε. Όμως, είναι ξεκάθαρο ότι πρέπει να βοηθήσει το ελληνικό Δημόσιο, με το οποίο βρισκόμαστε σε συζητήσεις, που διεξάγονται σε καλό κλίμα. Άκουσαν το αίτημά μας για συνδρομή, όμως, μέχρι τώρα δεν έχουμε λάβει κάποια οριστική θετική ή αρνητική απάντηση από το ελληνικό Δημόσιο ότι θα συνδράμει στην απομάκρυνση αυτών των υλικών. Ευελπιστούμε ότι σύντομα θα λάβουμε θετική απάντηση. Ήδη έχουμε καθυστερήσει έξι μήνες και θα χρειαστούμε σίγουρα άλλους έξι μήνες για τις εκσκαφές και την απομάκρυνση των διάφορων υλικών», ανέφερε από την πλευρά του ο κ. Μουτσάκης.

Να σημειωθεί ότι η ολοκλήρωση του έργου κατασκευής του 6^ου προβλήτα είχε ορίζοντα υλοποίησης στο τέλος του 2029 και ήδη αυτός μεταφέρεται στα μέσα του 2030.

Πεντακόσια μέτρα μήκος και 300 μέτρα πλάτος

Σύμφωνα με τον κ. Μουτσάκη, οι εργασίες εκτελούνται σε δύο εργοτάξια: Το ανατολικό, όπου βρίσκονται τα εργαστήρια, η πλωτή δεξαμενή, κατασκευάζονται τα caissons κτλ. και το δυτικό, όπου γίνονται οι κύριες εργασίες επέκτασης του προβλήτα.

Το κάθε caisson έχει ύψος 19,30 μέτρα –εκ των οποίων τα 18 μέτρα τοποθετούνται εντός της θάλασσας- μήκος 27,80 μέτρα και πλάτος 15,70 μέτρα. Μεταφέρονται δια θαλάσσης στο σημείο που κατασκευάζεται το κρηπίδωμα για την επέκταση του προβλήτα.

Από τα περίπου 500 μέτρα που θα είναι το συνολικό μήκος του 6^ου προβλήτα, μέχρι σήμερα έχουν κατασκευαστεί τα περίπου τριακόσια. Συνολικά τριακόσια μέτρα θα είναι και το συνολικό πλάτος επέκτασης του 6^ου προβλήτα, ενώ περίπου 153.000 τετραγωνικά μέτρα θα είναι το εμβαδόν της νέας «πλατείας», δηλαδή του κυρίως σώματος της επέκτασης όπου θα ξεφορτώνονται τα κοντέινερς. Αυτό θα αποτελεί το νέο κοντέινερ τέρμιναλ.

Να σημειωθεί ότι η επέκταση του 6^ου προβλήτα θα αυξήσει σημαντικά τις δυνατότητες του λιμανιού της Θεσσαλονίκης, αφού θα μπορούν να φτάνουν και να εξυπηρετούνται πολύ μεγαλύτερα πλοία. Πλέον το βάθος της θάλασσας θα φτάνει στα 16,8 μέτρα από τα 12,6 μέτρα που βρίσκεται σήμερα. Επίσης, το λιμάνι της Θεσσαλονίκης θα μπορεί να εξυπηρετεί απευθείας τα μεγάλα πλοία, ενώ ταυτόχρονα θα μπορούν να εξυπηρετούνται 2-3 πλοία. Παράλληλα, η δυναμικότητα του Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων θα αυξηθεί από 650.000 σε 1,5 εκατ. TEU.

Μάλιστα, σε διάστημα δέκα ετών πλήρους λειτουργίας του αναβαθμισμένου Σταθμού Εμπορευματοκιβωτίων, η προστιθέμενη αξία αναμένεται να υπερβεί τα 1,4 δισ. ευρώ, με περισσότερες από 52.000 θέσεις εργασίας να δημιουργούνται ή να υποστηρίζονται άμεσα και έμμεσα.

Παράλληλα, κατά τον κ. Μουτσάκη, ένα από τα πιο δύσκολα σημεία του έργου, είναι ότι πρέπει να γίνονται οι εργασίες επέκτασης του προβλήτα, χωρίς να επηρεαστεί η λειτουργία του λιμανιού.      

Να σημειωθεί ακόμα ότι η πλήρης απόδοση του προβλήτα 6 προϋποθέτει τον συγχρονισμό της λιμενικής αναβάθμισης με τις οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις. Η νέα σιδηροδρομική σύνδεση μήκους περίπου 2,2 χλμ. έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα «Μεταφορές 2021–2027», με δημόσια δαπάνη περίπου 61 εκατ. ευρώ, ενώ κρίσιμη παραμένει και η ολοκλήρωση της οδικής σύνδεσης (προς τον κόμβο Καλοχωρίου), από την οποία έχει κατασκευαστεί περίπου 1,4 χλμ. επί συνολικού μήκους 3,6 χλμ.  Αν οι υποδομές αυτές δεν ολοκληρωθούν στον σωστό χρόνο, ένα μέρος της αναπτυξιακής απόδοσης της επένδυσης θα παραμένει ανεκμετάλλευτο.

Αμμοληψίες

Μία δεύτερη εκκρεμότητα, που σχετίζεται με την επέκταση του 6^ου προβλήτα, αφορά την προμήθεια των υλικών επίχωσης. Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της η ΟΛΘ Α.Ε. «Η λύση της θαλάσσιας απόληψης από την περιοχή της Επανομής δεν προέκυψε ως μια ευκαιριακή ή οικονομική επιλογή. Εντάσσεται στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό του έργου και αξιολογήθηκε με κριτήρια που περιλαμβάνουν την τεχνική καταλληλότητα και διαθεσιμότητα του υλικού, τον τρόπο και τον χρόνο μεταφοράς, την ασφάλεια, τη συνολική περιβαλλοντική επιβάρυνση και όχληση, συγκριτικά με αυτήν που δημιουργούν οι εναλλακτικές λύσεις.

Η προβλεπόμενη απόληψη γίνεται εκτός προστατευόμενης περιοχής Natura και δεν προβλέπει επέμβαση σε λιβάδια Ποσειδωνίας. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει εξειδικευμένο εξοπλισμό, τεχνικά μέσα περιορισμού των αιωρούμενων ιζημάτων, μετρήσεις θολερότητας και ποιότητας νερού, προκαθορισμένα όρια και δυνατότητα προσαρμογής των εργασιών εφόσον αυτά υπερβούν τα προβλεπόμενα επίπεδα.

Παράλληλα, η επιλογή των υλικών δεν είναι μονοδιάστατη: αξιοποιούνται συμπληρωματικά και άλλες πηγές, ενώ η πλήρης αντικατάσταση της θαλάσσιας λύσης με μαζική οδική μεταφορά θα συνεπαγόταν χιλιάδες κινήσεις βαρέων οχημάτων, με αντίστοιχες επιπτώσεις σε εκπομπές, σκόνη, θόρυβο, κυκλοφορία, οδικό δίκτυο και ασφάλεια.

Η κλίμακα της σημερινής εμπλοκής πρέπει, επομένως, να αποτιμάται σε σχέση με την κλίμακα του έργου που επηρεάζει. Μια συγκεκριμένη τεχνική εργασία εκτρέπεται και επηρεάζει χρονικά μια επένδυση με εθνική και υπερεθνική αναπτυξιακή επίδραση».

Η Επανομή αποτελεί μέρος του ίδιου θαλάσσιου περιβάλλοντος του Θερμαϊκού Κόλπου, μέσα στον οποίο λειτουργεί και αναπτύσσεται ο Λιμένας Θεσσαλονίκης. Η προστασία και η μακροχρόνια βιωσιμότητα του Θερμαϊκού αποτελούν ευθύνη και άμεσο ενδιαφέρον της ΟΛΘ Α.Ε. Η εταιρεία αντιμετωπίζει με απόλυτο σεβασμό την περιβαλλοντική αξία της περιοχής και ακριβώς γι’ αυτό θεωρεί ότι κάθε σχετική ανησυχία πρέπει να εξετάζεται με τη μεγαλύτερη δυνατή επιστημονική αυστηρότητα, βάσει μελετών, μετρήσεων και πραγματικών δεδομένων.

Από τη μία υπάρχουν υποθέσεις για το τι ενδέχεται να συμβεί. Από την άλλη υπάρχουν μελέτες, μετρήσεις, περιβαλλοντικοί όροι και μηχανισμοί ελέγχου. Η συζήτηση πρέπει να μένει στο πλαίσιο της επιστημονικής τεκμηρίωσης και κάθε πρόσθετο ερώτημα πρέπει να απαντάται με τον ίδιο τρόπο: με στοιχεία και μέσα από τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες.

Η προστασία του περιβάλλοντος δεν ανταγωνίζεται την ανάπτυξη. Αποτελεί προϋπόθεση ενός σύγχρονου έργου υποδομής. Το πραγματικό ζητούμενο είναι να αναγνωριστεί η λύση που είναι ταυτόχρονα τεχνικά άρτια, περιβαλλοντικά τεκμηριωμένη και επιχειρησιακά εφαρμόσιμη, χωρίς να μετατρέπονται θεωρητικές εναλλακτικές και κινδυνολογίες σε αιτία ακινησίας ενός έργου διεθνούς εμβέλειας».