Νέα μέτρα στο τραπέζι μετά την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή: Τι εξετάζει η κυβέρνηση στο πεδίο της οικονομίας

Μπαράζ συσκέψεων πραγματοποιείται στην κυβέρνηση μετά τις καταιγιστικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, που έχουν αντίκτυπο και στην οικονομία. Ένα πακέτο πρόσθετων μέτρων έχει συζητηθεί ωστόσο το ποιες παρεμβάσεις τελικά θα τρέξουν θα εξαρτηθεί από την διάρκεια της κρίσης. Η επιστροφή του μέτρου του Fuel Pass, δηλαδή της επιδότησης καυσίμων στην αντλία που είχε τεθεί σε εφαρμογή για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2022, είναι το βασικό σενάριο.

Ωστόσο, ανάλογα με τις εξελίξεις ενδεχομένως να κλειδώσουν και κάποια πρόσθετα μέτρα, με κυβερνητικά στελέχη να σημειώνουν πως ό,τι χρειαστεί και ό,τι αντέχει η οικονομία και ο προϋπολογισμός, θα γίνει στην ώρα του. Μάλιστα το υπουργείο Ανάπτυξης έχει επεξεργαστεί μια σειρά έκτακτων ρυθμιστικών μέτρων και υπάρχει ετοιμότητα ώστε αν χρειαστεί να τεθούν σε εφαρμογή. Κρίσιμο στοίχημα είναι η αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας και ήδη πραγματοποιούνται έλεγχοι στην αγορά.

«Αν υπάρξουν έκτακτες ανάγκες, θα είμαστε εκεί για να στηρίξουμε» σημείωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ενώ απαντώντας σε ερώτηση είπε πως «υπάρχει έτοιμο σχέδιο και όχι μόνο για το ενεργειακό σκέλος ή το σκέλος των καυσίμων, αλλά και συνολικά για όλα τα υπόλοιπα». Όπως τόνισε «δεν υπάρχει λόγος πανικού, ανησυχίας, αυτή τη στιγμή. Αλλά επειδή είναι μια κατάσταση πάρα πολύ δύσκολη και πάρα πολύ οριακή, πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα».

Δεδομένο είναι πως η κυβέρνηση καλείται να κάνει το σχεδιασμό των επόμενων μηνών μέσα σε ένα περιβάλλον διεθνούς αστάθειας και χωρίς να μπορεί να γίνουν μακροπρόθεσμες προβλέψεις. Για παράδειγμα, άγνωστο παραμένει αν θα επηρεαστεί ο κρίσιμος τομέας του τουρισμού, καθώς αυτό θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια που θα έχει κρίση.

Κανονικά θα προχωρήσει ο σχεδιασμός για αύξηση του κατώτατου μισθού τον Απρίλιο, με τις τελικές αποφάσεις να κλειδώνουν στον υπουργικό συμβούλιο του Μαρτίου. Πάντως πρόκειται για μία περίπλοκη άσκηση. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις είναι εντονότερη η ανάγκη για στήριξη των εργαζομένων αφού ενδεχόμενη αύξηση στις τιμές καυσίμων και βασικών αγαθών θα οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού και μείωση της αγοραστικής δύναμης. Ταυτόχρονα στην κυβέρνηση καλούνται να υπολογίσουν και τις αντοχές κυρίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, που μετά την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή έχουν να αντιμετωπίσουν μια σειρά νέων δεδομένων (π.χ. άνοδο στις τιμές του πετρελαίου , πιθανή αύξηση του πληθωρισμού)

Η δύσκολη ισορροπία

Από την κυβέρνηση καλούνται να βρουν λύση σε μία σύνθετη εξίσωση. Από τη μία στόχος είναι να μπουν σε εφαρμογή όλα τα μέτρα που χρειάζονται για να στηριχτούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Από την άλλη αναγνωρίζεται πως δεν πρέπει να γίνουν κινήσεις που να θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία.

Πάντως, αυτό που σημειώνεται από το οικονομικό επιτελείο είναι πως ο προϋπολογισμός συντάχθηκε με σενάρια που λαμβάνουν υπόψη τιμές πετρελαίου μέχρι και 100 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή πολύ υψηλότερες σε σχέση με τις σημερινές. Επομένως, τονίζεται πως υπάρχουν τα περιθώρια να ξεδιπλωθούν μία σειρά κινήσεων ανάλογα και με τις εξελίξεις,

«Είναι λογικό ότι αν διαρκέσει η κρίση και εδώ και αλλού, θα υπάρξουν κάποιες δυσμενείς συνέπειες. Αλλά είναι πολύ πρόωρο να μιλάμε γι' αυτό, διότι δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει» τόνισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης. Σημείωσε πως «πρώτον μόνο το 20-25 % του πετρελαίου και του φυσικού αερίου διεθνώς διέρχεται από τα στενά του Ορμούζ και ότι η Ελλάδα δεν προμηθεύεται καθόλου φυσικό αέριο από την περιοχή αυτή. Και δεύτερον, στην Ελλάδα το μεγαλύτερο τμήμα των τιμών που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία δεν σχετίζεται με τις διεθνείς τιμές αλλά με τους φόρους. Άρα και η επίπτωση κανονικά θα πρέπει να είναι πολύ μικρότερη».

Το διεθνές περιβάλλον

Δεδομένο πάντως είναι πως σε περίπτωση που οι πολεμικές επιχειρήσεις συνεχιστούν για εβδομάδες θα υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα στην Ευρώπη καθώς η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής αποτελεί βασική πηγή ενεργειακών πόρων. Είναι χαρακτηριστικό πως από τη συγκεκριμένη περιοχή προέρχεται περίπου το ένα τέταρτο των ενεργειακών πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται διεθνώς

Να σημειωθεί εδώ πως οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν νέα άνοδο, με το Brent να κινείται κοντά στα 85 δολάρια το βαρέλι. Το μεγάλο ερώτημα είναι πότε θα αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου -όπως αναφέρθηκε - διέρχεται πάνω από το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου

Παράλληλα οι πιέσεις αποτυπώνονται ήδη σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού που συνδέονται με τη Μέση Ανατολή, καθώς η περιοχή αποτελεί έναν σημαντικό διάδρομο για τη διακίνηση πρώτων υλών που στηρίζουν τη βιομηχανική παραγωγή και την αγροτική δραστηριότητα διεθνώς.