Έρευνα «κόλαφος» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για υπεξαίρεση κονδυλίων στην Ελλάδα - Δύο δομές μεταναστών με 15πλάσιο κόστoς

Τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα διαχειρίστηκε κονδύλια της ΕΕ για την κατασκευή δομών φιλοξενίας μεταναστών, εξετάζουν οι Ευρωπαίοι εισαγγελείς. Την ώρα που η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, βρίσκεται ήδη σε δεινή θέση, εξαιτίας του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, η αποκαλυπτική έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για πιθανή υπεξαίρεση κονδυλίων αναμένεται να φέρει νέους «τριγμούς» στο Μέγαρο Μαξίμου.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Politico που βασίστηκε στις πληροφορίες δύο Ελλήνων αξιωματούχων που είναι σε θέση να γνωρίζουν την πορεία της έρευνας, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) επικεντρώνεται στην κατασκευή δύο κέντρων υποδοχής και ταυτοποίησης μεταναστών κατά τη διετία 2020-2021, εν μέσω της πανδημίας του Covid. 

Δομές μεταναστών με 15πλάσιο κόστoς

Σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους, οι οποίοι μίλησαν στο Politico υπό τον όρο της ανωνυμίας, οι σχετικές συμβάσεις ανατέθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες με απευθείας ανάθεση, χωρίς δημόσιο διαγωνισμό, ενώ το κόστος τους ήταν περίπου 15 φορές υψηλότερο σε σύγκριση με αντίστοιχα έργα, αγγίζοντας συνολικά τα 11,3 εκατομμύρια ευρώ.

Η εφημερίδα «Καθημερινή», η οποία αποκάλυψε την υπόθεση, ανέφερε ότι στο μικροσκόπιο των αρχών βρίσκονται οι δομές στη Μαλακάσα, βόρεια της Αθήνας, και στο Σιντική της περιφερειακής ενότητας Σερρών.

Στο αποκορύφωμα της προσφυγικής κρίσης το 2015, τα νησιά του Αιγαίου αποτέλεσαν την κύρια πύλη εισόδου για τους μετανάστες από τη Μέση Ανατολή. Μέχρι το 2019, η κατασκευή των καταυλισμών στην Ελλάδα γινόταν υπό την αιγίδα του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης. Στη συνέχεια, η ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε την εποπτεία των συγκεκριμένων έργων, με τις συμβάσεις που ελέγχονται τώρα να συγκαταλέγονται στις πρώτες που υπογράφηκαν.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία «δεν σχολιάζει τις εν εξελίξει έρευνες», δήλωσε εκπρόσωπός της όταν της ζητήθηκε σχετικό σχόλιο. «Αυτό γίνεται προκειμένου να μην τεθούν σε κίνδυνο οι ενδεχόμενες εν εξελίξει διαδικασίες και το αποτέλεσμά τους. Όποτε μπορούμε να πούμε κάτι σχετικά με οποιαδήποτε από τις έρευνές μας, θα το κάνουμε προληπτικά».

Τα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν αναδείξει στο κοινοβούλιο το ζήτημα των δύο συμβάσεων απευθείας ανάθεσης ήδη από το 2020. Την περίοδο εκείνη, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είχε επικαλεστεί την αύξηση των μεταναστευτικών ροών και την ανάγκη για ταχεία ολοκλήρωση και παράδοση των δομών προκειμένου να αιτιολογήσει την απόφασή της.

Ωστόσο, τα επίσημα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες δείχνουν ότι οι αφίξεις μεταναστών στην Ελλάδα μειώθηκαν κατακόρυφα το 2020, υποχωρώντας στις 15.696, έναντι 74.649 το προηγούμενο έτος.

«Το έργο ελέγχθηκε τότε τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και από το Ελεγκτικό Συνέριο της Ελλάδας και έλαβε θετική έκθεση», δήλωσε το 2020 ανώτερος υπηρεσιακός παράγοντας του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.

Πέρα από το υψηλό κόστος, η διαδικασία είχε προκαλέσει τις αντιδράσεις της αντιπολίτευσης και λόγω του διορισμού στελέχους της Νέας Δημοκρατίας στη θέση του διευθυντή της Τεχνικής Υπηρεσίας του υπουργείου, η οποία είχε την ευθύνη και για τις δύο κατασκευές.

Ο τότε υπουργός Μετανάστευσης, Νότης Μιταράκης, υπεραμύνθηκε του διορισμού κατά τη συζήτηση του θέματος στη Βουλή το 2020, υποστηρίζοντας ότι η Τεχνική Υπηρεσία λειτουργούσε μέχρι τότε μέσω ΜΚΟ, οι οποίες διαχειρίζονταν το 82% των κοινοτικών κονδυλίων για το μεταναστευτικό.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δέχεται αυξανόμενες πιέσεις

Η πρώτη σύμβαση που ερευνάται από την EPPO αφορά την επέκταση υφιστάμενης δομής στη Μαλακάσα, η οποία σχεδιάστηκε για τη φιλοξενία 1.500 μεταναστών που μεταφέρθηκαν από τα νησιά. Η σύμβαση ανατέθηκε τον Απρίλιο του 2020 σε εταιρεία με έδρα την Αθήνα, χωρίς προηγούμενο διαγωνισμό. Αν και ο αρχικός προϋπολογισμός για τη βασική συντήρηση της εγκατάστασης ανερχόταν σε 4,3 εκατομμύρια ευρώ, το έργο παραδόθηκε τελικά μετά από τουλάχιστον πέντε παρατάσεις και μια συμπληρωματική σύμβαση ύψους 1,7 εκατομμυρίων ευρώ.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει τη σύμβαση για τη δομή στη Βόρεια Ελλάδα, η οποία ανατέθηκε τον Ιούλιο του 2020 σε τεχνική εταιρεία με έδρα την Καβάλα, με αρχικό κόστος 3,6 εκατομμύρια ευρώ. Αντίστοιχα, το συγκεκριμένο έργο έλαβε τουλάχιστον τρεις παρατάσεις μέχρι την ολοκλήρωσή του, με το επιπλέον κόστος να φτάνει τα 1,7 εκατομμύρια ευρώ.

Η κατασκευή των δύο δομών φιλοξενίας αναφέρεται επίσης σε εσωτερικό έγγραφο διεθνούς οργανισμού για τη μετανάστευση με έδρα την Ελλάδα, το οποίο επικαλείται η «Καθημερινή». Στο έγγραφο επισημαίνεται ότι το κόστος και για τα δύο κέντρα ήταν δυσανάλογα υψηλό σε σύγκριση με οποιοδήποτε παρόμοιο κατασκευαστικό έργο που χρηματοδοτήθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων (DG HOME) στην Ελλάδα.

«Η ΕΕ έχει χρηματοδοτήσει πολύ παρόμοιες δράσεις που ολοκληρώθηκαν στο ίδιο χρονικό διάστημα (ή ακόμη και σε μικρότερο) με ποσό 15 φορές χαμηλότερο από αυτό που κατέβαλε το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου», αναφέρεται στο έγγραφο.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οργανισμού, για άλλες εγκαταστάσεις με παρόμοια χαρακτηριστικά, η ίδια κυβέρνηση είχε δαπανήσει μόλις 270 ευρώ ανά ωφελούμενο, τη στιγμή που στη Μαλακάσα το αντίστοιχο κόστος ανήλθε σε 23.900 ευρώ.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δέχεται αυξανόμενες πιέσεις, καθώς στελέχη της φέρονται να εμπλέκονται σε έρευνες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για κατάχρηση κονδυλίων της ΕΕ. Σημειώνεται ότι το περασμένο καλοκαίρι, αλλά και τον Απρίλιο, υπουργοί υπέβαλαν τις παραιτήσεις τους λόγω της φερόμενης εμπλοκής τους σε ένα μεγάλο σκάνδαλο που αφορούσε αγροτικές επιδοτήσεις της ΕΕ.