Από τα ήρεμα νερά στις παγωμένες σχέσεις: Πώς απαντά η Αθήνα στην τουρκική προκλητικότητα

Το σχοινί συνεχίζει να τραβά η Άγκυρα, που με μια σειρά κινήσεων ταράζει τα νερά και ανοίγει διαρκώς νέα θέματα. Την ίδια στιγμή, η Αθήνα εκπέμπει σαφές μήνυμα προς την τουρκική πλευρά ότι η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και, εφόσον απαιτηθεί, να απαντήσει και «στο πεδίο».

Παράλληλα, στην τελική ευθεία βρίσκεται η σύνταξη των διαβημάτων προς την Άγκυρα και τους διεθνείς οργανισμούς για την ανακήρυξη των θαλάσσιων πάρκων από την πλευρά της Τουρκίας.

Όπως φαίνεται, οι κινήσεις της Άγκυρας δεν είναι μεμονωμένες ή αποσπασματικές αντιδράσεις αλλά εντάσσονται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό αμφισβήτησης κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας. Αυτό που υπογραμμίζεται από την κυβέρνηση είναι πως ούτε ετεροπροσδιορίζονται οι επιλογές και κινήσεις της ούτε θα μείνουν αναπάντητες οι όποιες προκλήσεις.

«Θερμό» φθινόπωρο

Το φθινόπωρο προβλέπεται πάντως «θερμό» με πληροφορίες να αναφέρουν πως ενδεχομένως τον Οκτώβριο θα ψηφιστεί στην Τουρκία το νομοσχέδιο που αναμένεται να έχει αναφορές στη «Γαλάζια πατρίδα». Είναι εμφανές πως η Άγκυρα επαναφέρει την θεωρία των «γκρίζων ζωνών» και κλιμακώνει σταθερά τη στάση της με μια σειρά κινήσεων.

Η αρχή έγινε με τις ενστάσεις για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αλλά υπήρξε και συνέχεια. Ειδικότερα, ακολούθησε δημοσίευση στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως των δύο προεδρικών διαταγμάτων για την ανακήρυξη «θαλάσσιων πάρκων» σε Βόρειο Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας με αφορμή το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Την ίδια στιγμή από την κυβέρνηση υπογραμμίζεται πως η Ελλάδα δεν πρόκειται ποτέ να συζητήσει οτιδήποτε άλλο πέραν της μιας και μοναδικής διαφοράς, που είναι ο καθορισμός ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας επί τη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Πρωτοβουλίες

Μιλώντας πρόσφατα στο υπουργικό συμβούλιο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε χαρακτηριστικά «σε σχέση με κάποιες αντιδράσεις που είδαμε, που ακολουθούν δικές μας δράσεις, εξ ανατολών αντιδράσεις, ένα πράγμα θα πω μόνο:
δεν επηρεάζουν καθόλου τον δικό μας σχεδιασμό. Οι περιοχές ελληνικής κυριαρχίας είναι αναμφισβήτητες, είμαστε έτοιμοι να τις προασπίσουμε ανά πάσα στιγμή».

Από την κυβέρνηση εστιάζουν σε μία σειρά πρωτοβουλιών στο διπλωματικό πεδίο, ενώ υπογραμμίζουν μια σειρά κινήσεων που έχουν γίνει για την περαιτέρω αμυντική θωράκιση της χώρας.

Παράλληλα, σημειώνουν πως έχουν μπει με σαφήνεια οι κόκκινες γραμμές της χώρας ενώ - απαντώντας στην κριτική της αντιπολίτευσης αλλά και του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά - τονίζουν πως διάλογος δεν σημαίνει υποχώρηση.

Σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Open, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε πως «τα ήρεμα νερά δεν αποτελούν στην πραγματικότητα μια επιδίωξη, αλλά, ουσιαστικά, το μέσο για να μπορέσουμε να έχουμε μια λειτουργική σχέση με την Τουρκία. Και είναι προφανές ότι με κάθε γείτονα οφείλουμε να συνομιλούμε». Ξεκαθάρισε δε πως «τα ήρεμα νερά δεν σημαίνουν σε καμία περίπτωση ότι έχουμε οποιαδήποτε υπαναχώρηση από τις βασικές εθνικές μας θέσεις και ότι δεν πρόκειται να συνεχίσουμε τις πρωτοβουλίες μας. Εκείνο το οποίο έχει αλλάξει είναι ότι, για πρώτη φορά, η Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων».

«Παγωμένος» ο διάλογος

Μέσα σε αυτό το κλίμα δεν αναμένεται να υπάρξει καμία εξέλιξη όσον αφορά στον ελληνοτουρκικό διάλογο. Για παράδειγμα δεν φαίνεται πως θα υπάρξει συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Τούρκο πρόεδρο στη Νέα Υόρκη το Σεπτέμβριο (όπου πραγματοποιείται κάθε χρόνο η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ).

Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο μιας συνάντησης του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, σημείωσε «δεν υπάρχει κάτι το οποίο είναι προγραμματισμένο. Θα δούμε τις επόμενες εβδομάδες».

Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου

Ενδεικτική της στάσης που τηρεί η Άγκυρα σε μία σειρά θεμάτων είναι και η ρητορική πως κανένα ενεργειακό project δεν μπορεί να προχωρήσει στην ευρύτερη περιοχή χωρίς την έγκρισή της.

Όπως αναφέρει σήμερα η «Καθημερινή» τουρκικές πηγές σημειώνουν μεταξύ άλλων πως «όταν προγραμματίζονται δραστηριότητες έρευνας ή πόντισης καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές επί των οποίων η Τουρκία έχει δηλώσει και διατηρεί κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία, το κράτος της σημαίας των εμπλεκόμενων πλοίων θα πρέπει, πριν την έναρξη των δραστηριοτήτων αυτών, να επικοινωνεί με την Τουρκία μέσω της διπλωματικής οδού με στόχο να διασφαλίζονται η απαραίτητη συνεργασία, ο συντονισμός και η αποφυγή αλληλοεπικάλυψης ή σύγκρουσης δραστηριοτήτων….»

Την ίδια στιγμή σαφή είναι τα μηνύματα που εκπέμπει η Αθήνα. Χθες ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, υπογράμμισε χαρακτηριστικά «κάθε τι που έχει εξαγγελθεί, συμπεριλαμβανομένης της πόντισης του καλωδίου θα προχωρήσει με βάση τον σχεδιασμό και, μάλιστα, πλέον με τη συνδρομή ενός γαλλικού κολοσσού».