Με ενστάσεις και ένταση η συζήτηση για απαγόρευση των social media για τους ανήλικους στη Βουλή

Με σημαντικές επιφυλάξεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ερωτήματα για την πρακτική εφαρμογή των περιορισμών και έντονες αντιπαραθέσεις ξεκίνησε στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής η επεξεργασία του νομοσχεδίου για την απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε παιδιά κάτω των 15 ετών.

Παρότι η ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από τους κινδύνους του διαδικτύου αποτέλεσε κοινό σημείο αναφοράς στις τοποθετήσεις των κομμάτων, οι διαφωνίες επικεντρώθηκαν στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση επιχειρεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα. Η αποτελεσματικότητα μιας οριζόντιας απαγόρευσης, η δυνατότητα παράκαμψής της από τους ανηλίκους, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η ευθύνη των ίδιων των ψηφιακών πλατφορμών βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης.

Η κυβερνητική πρωτοβουλία προβλέπει την εφαρμογή ηλικιακού περιορισμού από την 1η Ιανουαρίου 2027, με την Αθήνα να επιδιώκει να κινηθεί πριν από την ολοκλήρωση του αντίστοιχου ευρωπαϊκού πλαισίου. Ωστόσο, η επιλογή αυτή προκάλεσε διαφορετικές αντιδράσεις από τα κόμματα, τα οποία, με διαφοροποιήσεις, αμφισβήτησαν κατά πόσο η κυβερνητική πρόταση μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά.

Σκέρτσος: «Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα για τα κόμματα να δείξουν ευθύνη»

Υπερασπιζόμενος την πρωτοβουλία της κυβέρνησης, ο Άκης Σκέρτσος κάλεσε τα κόμματα να αντιμετωπίσουν το ζήτημα ως πεδίο συνεννόησης και όχι κομματικής αντιπαράθεσης, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να στείλει ένα κοινό μήνυμα προς τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.

«Η ελληνική κοινωνία μας φωνάζει: “δώστε μας λύση”. Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα για τα κόμματα να δείξουν ευθύνη», ανέφερε, ζητώντας από την αντιπολίτευση να αποφύγει, όπως είπε, τον «αντιπολιτευτικό ακτιβισμό». Ο υπουργός Επικρατείας εξαπέλυσε παράλληλα επίθεση στις εταιρείες που διαχειρίζονται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καταγγέλλοντας ότι «κερδοσκοπούν πάνω στην ψυχική υγεία των παιδιών μας» και «αξιοποιούν τα δεδομένα των παιδιών μας για να βγάζουν επιχειρηματικό κέρδος». Σύμφωνα με τον ίδιο, το νομοσχέδιο περιορίζεται στις αναγκαίες παρεμβάσεις για τη θέσπιση ηλικιακού ορίου και την αξιοποίηση τεχνολογικών λύσεων επαλήθευσης της ηλικίας των χρηστών, παραμένοντας εντός του ευρωπαϊκού νομοθετικού πλαισίου.

Ο Άκης Σκέρτσος αναφέρθηκε ακόμη στις καθυστερήσεις που, κατά την εκτίμησή του, καταγράφονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επισημαίνοντας ότι έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στον ΟΗΕ για την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό. «Δεν θα χάσουμε άλλο χρόνο. Δεν πρέπει να χάσουμε άλλα δύο χρόνια μέχρι να εφαρμοστεί ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός», υπογράμμισε, επιμένοντας ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται να αναβάλει τη λήψη μέτρων μέχρι να ολοκληρωθούν οι ευρωπαϊκές διαδικασίες.

Ενστάσεις από την αντιπολίτευση

Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο Στέφανος Παραστατίδης αμφισβήτησε τόσο τη λογική της γενικευμένης απαγόρευσης όσο και τη χρονική επιλογή της κυβέρνησης να προχωρήσει στη συγκεκριμένη νομοθετική παρέμβαση. Ο εισηγητής του κόμματος άφησε αιχμές για μικροκομματικές σκοπιμότητες και συνέδεσε τη σπουδή της κυβέρνησης με την προεκλογική περίοδο, υποστηρίζοντας ότι η προστασία των ανηλίκων απαιτεί πιο σύνθετη αντιμετώπιση. Παρουσιάζοντας τη θέση της Χαριλάου Τρικούπη υπέρ ενός διαβαθμισμένου μοντέλου προστασίας, επισήμανε ότι δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο παιδιά διαφορετικών ηλικιών, ούτε να θεωρείται αυτομάτως δικαιολογημένος κάθε περιορισμός με μόνη την επίκληση της ασφάλειάς τους. «Η πολιτεία οφείλει να επιβάλει κανόνες, αλλά και να αποδείξει ότι οι κανόνες αυτοί έχουν αποτέλεσμα και σέβονται τα δικαιώματα αυτονομίας του παιδιού! Το νομοσχέδιο απαγορεύει γενικά πρόσβαση κάτω των 15 ετών, αντιμετωπίζει με το ίδιο εργαλείο διαφορετικές ηλικίες», υποστήριξε.

Από πλευράς ΚΚΕ, η  Βιβή Δάγκα χαρακτήρισε τα κυβερνητικά μέτρα «υποκριτικά» και «προσχηματικά». Η ίδια υποστήριξε ότι η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται στους γονείς και στις οικογένειες, καθώς το βασικό ζήτημα εντοπίζεται στον τρόπο λειτουργίας των ψηφιακών πλατφορμών.

Ερωτήματα για την εφαρμογή των περιορισμών έθεσε και ο Βασίλης Γραμμένος της Ελληνικής Λύσης, σημειώνοντας ότι «το νομοσχέδιο δεν απαντά στο πως θα λειτουργήσει στην πράξη η απαγόρευση της πρόσβασης».

Από τον ΣΥΡΙΖΑ, η Έλενα Ακρίτα διευκρίνισε ότι το κόμμα της δεν απορρίπτει την ανάγκη ηλικιακών περιορισμών, διαφωνεί όμως με την επιβολή ενός οριζόντιου «κόφτη» χωρίς ουσιαστικό έλεγχο των πλατφορμών. Όπως ανέφερε, ο ΣΥΡΙΖΑ είναι «παντελώς αρνητικός» σε μια τέτοια προσέγγιση.

Στο ζήτημα των προσωπικών δεδομένων επικεντρώθηκε η Ασπασία Κουρουπάκη της Νίκης, εκφράζοντας φόβους ότι οι διαδικασίες επαλήθευσης ηλικίας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εκτεταμένο «ψηφιακό έλεγχο» των χρηστών.

Κωνσταντοπούλου: «Θέλετε να βάλετε στο γύψο τα παιδιά»

Ιδιαίτερα υψηλοί ήταν οι τόνοι από την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία ανακοίνωσε ότι θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο, αμφισβητώντας ευθέως τις κυβερνητικές προθέσεις. Κατά την τοποθέτησή της, υποστήριξε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση δεν αποσκοπεί στην προστασία των ανηλίκων, αλλά στον περιορισμό των δικαιωμάτων και της πρόσβασής τους στην ενημέρωση. «Είστε μια κυβέρνηση αντιδημοκρατική. Προφασίζεστε ότι θέλετε να προστατεύσετε τα παιδιά, όμως η κοινωνία πρέπει να προστατευτεί από εσάς, από μια εγκληματική διακυβέρνηση», ανέφερε, προσθέτοντας: «Θέλετε να περιστείλετε τα δικαιώματα, να βάλετε στο γύψο τα παιδιά. Θέλετε να ελέγξετε τη νέα γενιά, να μην έχει πληροφόρηση, να μην έχει προσβάσεις. Δεν αντιμετωπίζονται οι κίνδυνοι στο διαδίκτυο με αυτές τις απαγορεύσεις». Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας έθεσε επίσης ζήτημα προστασίας των προσωπικών δεδομένων κατά την πιστοποίηση της ηλικίας, ενώ ζήτησε να κληθούν στη Βουλή εκπρόσωποι των 15μελών μαθητικών συμβουλίων, ώστε να ακουστούν και οι απόψεις των ίδιων των μαθητών.

Παπαστεργίου: Η ευθύνη περνά στις πλατφόρμες

Στις τεχνικές παραμέτρους της προτεινόμενης ρύθμισης αναφέρθηκε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, απαντώντας στις επιφυλάξεις που διατυπώθηκαν για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την εφαρμογή της απαγόρευσης. Ο υπουργός υπερασπίστηκε την ανάγκη άμεσης παρέμβασης, θέτοντας το δίλημμα της αναμονής των ευρωπαϊκών αποφάσεων ή της ανάληψης εθνικής νομοθετικής πρωτοβουλίας. «Θα περιμένουμε ένα δυο χρόνια την Ευρώπη, χάνοντας έτσι κάποιες γενιές ή θα πάρουμε τα μέτρα μας όσο αυστηρά και εάν είναι; Με το νομοσχέδιο στέλνουμε ένα μήνυμα ότι εδώ κάτι πρέπει να γίνει», τόνισε. Απαντώντας στις ανησυχίες για την ταυτοποίηση των χρηστών, υποστήριξε ότι το KidsWallet δεν διαβιβάζει προσωπικά ψηφιακά στοιχεία, ούτε την ημερομηνία γέννησης, ενώ επισήμανε ότι η ευθύνη εξακρίβωσης της ηλικίας θα βαρύνει τις ίδιες τις πλατφόρμες.

Σφοδρή αντιπαράθεση Κωνσταντοπούλου – Ράπτη

Η συνεδρίαση σημαδεύτηκε και από έντονο φραστικό επεισόδιο ανάμεσα στη Ζωή Κωνσταντοπούλου και τη βουλεύτρια της ΝΔ, Ζωή Ράπτη, όταν η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας επανέφερε το πολύνεκρο δυστύχημα των Τεμπών. Απευθυνόμενη στη Ζωή Ράπτη, η οποία είχε διατελέσει υφυπουργός Υγείας την περίοδο του δυστυχήματος, η κ. Κωνσταντοπούλου διατύπωσε κατηγορίες για τους χειρισμούς που ακολούθησαν την τραγωδία, συνδέοντάς τους με τον κυβερνητικό ισχυρισμό περί προστασίας των παιδιών. «Εσείς θα προστατεύσετε τα παιδιά; Λύκοι με προβιά προβάτου είστε», ανέφερε, ενώ συνέχισε με καταγγελίες για όσα συνέβησαν στον χώρο του δυστυχήματος και για την αντιμετώπιση των οικογενειών των θυμάτων.

Η τοποθέτησή της προκάλεσε την άμεση και έντονη αντίδραση της Ζωής Ράπτη, η οποία απέρριψε τις κατηγορίες. «Λέτε ψέματα! Εκτίθεστε! Θα πρέπει να ντρέπεστε! Στάθηκαν δίπλα στους γονείς ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί! Θα έπρεπε να ντρέπεστε!», αντέτεινε από τα έδρανα. Η αντιπαράθεση συνεχίστηκε, με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου να απαντά: «Εμείς να ντρεπόμαστε... Να ντρέπονται άλλοι δηλαδή και όχι εσείς που σκοτώνατε; Με βγάλατε από την εξεταστική για τα Τέμπη, δεν καταφέρατε να μου αφαιρέσετε τη ζωή προκειμένου να μην μιλάω».

Η συζήτηση συνεχίζεται με ανοιχτά τα ζητήματα της πρακτικής εφαρμογής των περιορισμών, της προστασίας των δεδομένων και της δυνατότητας ουσιαστικού ελέγχου των ψηφιακών πλατφορμών, στα οποία αναμένεται να επικεντρωθεί και η περαιτέρω επεξεργασία του νομοσχεδίου.