Σωτήρης Ρούσσος για καλώδιο: Εγκλωβιστήκαμε σε θέμα ήσσονος σημασίας

Σε συνέντευξή του στο ethnos.gr ο διεθνολόγος Σωτήρης Ρούσσος συνοψίζει τις προβλέψεις του διεθνούς δικαίου για τα καλώδια που ποντίζονται στους βυθούς των θαλασσών. Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου αξιολογεί επίσης τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση διαχειρίστηκε το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου, επισημαίνοντας ότι «εγκλωβιστήκαμε σε ένα θέμα ήσσονος σημασίας αντί να δώσουμε την προσοχή μας σε ζητήματα με πραγματική στρατηγική σημασία».

Αναλυτικά η συνέντευξη του Σωτήρη Ρούσσου στο Έθνος:

Θα θέλαμε να μας πείτε συνοπτικά τι προβλέπει το διεθνές δίκαιο για την πόντιση καλωδίων.

Θα λέγαμε σε αδρές γραμμές ότι η πόντιση καλωδίου σε υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ δεν χρειάζεται την έγκριση του παράκτιου κράτους. Δηλαδή ακόμη κι αν αναγνωρίζαμε υφαλοκρηπίδα ή ΑΟΖ της Τουρκίας στην περιοχή πόντισης του καλωδίου το διεθνές δίκαιο δεν επιβάλλει αίτηση αδείας. Άδεια απαιτείται μόνο όταν πρόκειται για πόντιση εντός της αιγιαλίτιδας ζώνης παράκτιου κράτους. Αίτηση αδείας χρειάζεται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις επιστημονικής έρευνας. Στην περίπτωση που δεν έχει ορισθεί ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα είναι προφανές ότι δεν χρειάζεται αίτηση αδείας. Ενημέρωση μπορεί να ζητηθεί από το παράκτιο κράτους όταν η πόντιση γίνεται εντός της υφαλοκρηπίδας ή της ΑΟΖ του. Αυτό όμως σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε τα δικαιώματα του επί αυτής της ΑΟΖ και της υφαλοκρηπίδας.

Τα κυριαρχικά δικαιώματα

Σε νομικό επίπεδο η πόντιση ή η παρεμπόδιση της πόντισης καλωδίων κατοχυρώνει ή ακυρώνει αντίστοιχα κυριαρχικά δικαιώματα για μια χώρα;

Σε καμία περίπτωση. Η πόντιση καλωδίου δεν δημιουργεί ούτε ακυρώνει κυριαρχικά δικαιώματα σε ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα και αυτός είναι ο λόγος που είναι ελεύθερη σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Κατά τη γνώμη σας , τι σηματοδοτεί η ρηματική διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου;

Σύμφωνα με τα παραπάνω, ενημέρωση μπορεί να ζητήσει ένα παράκτιο κράτος μόνο εάν η πόντιση γίνεται στην δική του ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδα. Συνεπώς η κίνηση αυτή της γαλλικής κυβέρνησης είναι δυνατόν να οδηγήσει σε δύο αποτελέσματα. Πρώτον, αναγνώριση από την Γαλλία, χώρα μέλος του ΣΑ του ΟΗΕ των δικαιωμάτων της Τουρκίας στην περιοχή ή του εύλογου των διεκδικήσεων της. Δεύτερον, η Ελλάδα δίνει την εντύπωση ότι επανερχόμαστε στον 19ο αιώνα όταν τις ελληνικές υποθέσεις χειρίζονταν οι πρέσβεις των μεγάλων δυνάμεων στην Αυλή του σουλτάνου.

Οι χειρισμοί

Πώς αξιολογείτε συνολικά τους χειρισμούς της κυβέρνησης στο ζήτημα του καλωδίου;

Η ελληνική στάση ανέδειξε, ως μη όφειλε, το έργο της καλωδιακής σύνδεσης με την Κύπρο σε ζήτημα κρίσιμης στρατηγικής σημασίας την ώρα που την  χρησιμότητα του αμφισβητούν πολλά μέλη της κυπριακής κυβέρνησης. Το Ισραήλ δεν θα ανοίξει μέτωπο με την Τουρκία για ένα καλώδιο που δεν είναι κρίσιμο για τη δική του ασφάλεια ιδιαίτερα σε μια περίοδο εσωτερικής πολιτικής ρευστότητας.. Και ο γαλλικός στόλος δεν φάνηκε πουθενά. Συνεπώς εγκλωβιστήκαμε σε ένα θέμα ήσσονος σημασίας αντί να δώσουμε την προσοχή μας σε ζητήματα με πραγματική στρατηγική σημασία όπως η επέκταση των χωρικών υδάτων νότια και ανατολικά της Κρήτης και το κλείσιμο των κόλπων.

Η αναβάθμιση της Τουρκίας

Αρκετοί εκτιμούν ότι τα τελευταία χρόνια η Τουρκία έχει αναβαθμιστεί γεωπολιτικά συμμερίζεστε αυτήν την εκτίμηση; Πώς θα έπρεπε να σταθεί η Ελλάδα απέναντι στη σημερινή Τουρκία;

Κάθε φορά από το 1979 και εντεύθεν η γεωπολιτική επιρροή της Τουρκίας αυξάνεται σημαντικά όταν υπάρχουν κρίσεις στην ευρύτερη περιοχή της Μεσοποταμίας, τον Καύκασο και την Μαύρη Θάλασσα. Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα αλλά με δύο πολύ σημαντικές διαφορές. Η πρώτη ότι αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο που το διεθνές σύστημα είναι ρευστό και η ηγεμονία των ΗΠΑ αμφισβητείται από περιφερειακές δυνάμεις. Η δεύτερη ότι η Τουρκία έχει αυξήσει την βιομηχανική, τεχνολογική και κυρίως την στρατιωτική ισχύ της με την ανάπτυξη στρατιωτικής βιομηχανίας και κατατάσσεται πια στους 10-15 μεγαλύτερους εξαγωγείς οπλικών συστημάτων στον κόσμο.

Οι κίνδυνοι είναι δύο. Αν ενημερώσουμε, νομιμοποιούμε την τουρκική διεκδίκηση. Αν προχωρήσουμε χωρίς σχέδιο, διακινδυνεύουμε μια ανώφελη κρίση. Η λύση δεν είναι η συνεννόηση με την Τουρκία, μέσω τρίτων. Είναι μια σαφής στρατηγική για το τι διεκδικούμε, τι προστατεύουμε και με ποια μέσα.