Τσουκαλάς στο ethnos.gr: «Αν οδηγηθούμε σε δεύτερες κάλπες, θα διεκδικήσουμε εκ νέου την πρώτη θέση»

Τις «κόκκινες γραμμές» του ΠΑΣΟΚ για την επόμενη ημέρα των εκλογών περιγράφει ο Κώστας Τσουκαλάς, αποκλείοντας κατηγορηματικά το ενδεχόμενο συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία και επιμένοντας στη διεκδίκηση της πρωτιάς ακόμη και σε περίπτωση δεύτερης προσφυγής στις κάλπες.

Μιλώντας στο  αποκλείει οποιαδήποτε κυβερνητική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, ανεξαρτήτως προσώπων, και ξεκαθαρίζει πως, εφόσον το κυβερνών κόμμα αναδειχθεί ξανά πρώτο, το ΠΑΣΟΚ θα παραμείνει στην αντιπολίτευση.

«Αν οδηγηθούμε σε δεύτερες κάλπες, θα διεκδικήσουμε εκ νέου την πρώτη θέση και μια καθαρή εντολή διακυβέρνησης», τονίζει μιλώντας στο ethnos.gr, ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που επιμένει στον εκλογικό στόχο που έχει θέσει ο Νίκος Ανδρουλάκης, παρά τη δημοσκοπική απόσταση που εξακολουθεί να το χωρίζει το ΠΑΣΟΚ από τη Νέα Δημοκρατία. Παράλληλα, στρέφει τα «πυρά» του κατά του Κυριάκου Μητσοτάκη που, όπως σημειώνει, επιχειρεί να παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ ως τον μοναδικό πιθανό κυβερνητικό του εταίρο, την ώρα που, όπως επισημαίνει, στελέχη της ΝΔ έχουν αναφερθεί ακόμη και σε ενδεχόμενη συνεργασία με την Ελληνική Λύση.

Ο Κώστας Τσουκαλάς αναφέρεται, ακόμη, στις προγραμματικές πρωτοβουλίες του ΠΑΣΟΚ για το ιδιωτικό χρέος, την προστασία της πρώτης κατοικίας και τη λειτουργία των funds και των servicers, ενώ ασκεί έντονη κριτική στην κυβέρνηση για την όξυνση του πολιτικού κλίματος. Εκτιμά, μάλιστα, ότι όσο πλησιάζουν οι εκλογές η πόλωση θα ενταθεί, καταλογίζοντας στο Μέγαρο Μαξίμου προσπάθεια μετατόπισης της δημόσιας συζήτησης από τα προβλήματα της καθημερινότητας.

Τέλος, ασκεί κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς γύρω από τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, επαναφέροντας τα ερωτήματα για το κατά πόσο η Αθήνα είχε ενημερωθεί και εγκρίνει το περιεχόμενό της. Παράλληλα, διατυπώνει επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα της πολιτικής των «ήρεμων νερών», προειδοποιώντας για τον κίνδυνο δημιουργίας τετελεσμένων εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

«Ή συνέχιση της διακυβέρνησης της ΝΔ, με πολιτικές που εξυπηρετούν τις ελίτ, ή πολιτική αλλαγή με το ΠΑΣΟΚ»

Το ΠΑΣΟΚ επιμένει στον στόχο της πρώτης θέσης στις εκλογές. Παρά την έντονη αντιπολιτευτική δραστηριότητα και τις προγραμματικές πρωτοβουλίες, ωστόσο, η δημοσκοπική εικόνα φαίνεται να απέχει από τον στόχο. Τι φταίει, και τι θεωρείτε ότι πρέπει να αλλάξει μέχρι τις κάλπες για την ενίσχυση της δυναμικής του κόμματος;

Στόχος μας είναι η πρώτη θέση, γιατί αυτό αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την πολιτική αλλαγή που έχει ανάγκη η χώρα. Ήδη καταγράφεται μια θετική δυναμική, ενώ ιδιαίτερα ενθαρρυντικά είναι τα ποιοτικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων, που αναδεικνύουν την απήχηση των προγραμματικών μας θέσεων στην κοινωνία. Όλοι ομολογούν πως μόνο το ΠΑΣΟΚ έχει εναλλακτικό σχέδιο.

Όσο πλησιάζουμε στις κάλπες, το πραγματικό πολιτικό δίλημμα θα γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο: ή συνέχιση της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, με πολιτικές που εξυπηρετούν τις ελίτ και τους λίγους, με τη διαφθορά, τα σκάνδαλα και την αδιαφάνεια να πλήττουν την εμπιστοσύνη των πολιτών, ή πολιτική αλλαγή με το ΠΑΣΟΚ και ένα διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης, με ισχυρό κοινωνικό πρόσημο.

Με σταδιακή επαναφορά της 13ης σύνταξης, επαναφορά του 13ου μισθού στο Δημόσιο, ουσιαστικές παρεμβάσεις για την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση και την ενίσχυση της δημόσιας υγείας. Με προστασία πρώτης κατοικίας και στήριξη των επιχειρήσεων. Έχουμε παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο και κοστολογημένο κυβερνητικό πρόγραμμα και συνεχίζουμε με μεγαλύτερη εξωστρέφεια, καθημερινή παρουσία στην κοινωνία και συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αλλάξει η κυβέρνηση, αλλά να αλλάξει η κατεύθυνση της χώρας. Ο Πρωθυπουργός πρόδωσε την εμπιστοσύνη της κοινωνίας. Δεσμεύθηκε για αξιόπιστο κράτος και κοινωνική κινητικότητα και έφερε ακρίβεια, ανισότητες, αλαζονεία και σκάνδαλα. Είναι απόλυτα αφερέγγυος. Ζητά νέο κοινωνικό συμβόλαιο ενώ στην προηγούμενη συμφωνία του με τον ελληνικό λαό, αποδείχθηκε κακόπιστος και στρατηγικός κακοπληρωτής.

«Παράδοξο να ισχυρίζεται ο Μητσοτάκης ότι τον χωρίζει άβυσσος από τον Βελόπουλο και τη Λατινοπούλου»

Το ΠΑΣΟΚ ζητά να είναι πρώτο κόμμα προκειμένου να αναλάβει την πρωτοβουλία σχηματισμού κυβέρνησης. Τα σενάρια προεκλογικών συνεργασιών με άλλες δυνάμεις της κεντροαριστεράς έχουν διαψευστεί, ενώ υπάρχει και η απόφαση του συνεδρίου για τη (μη) συνεργασία με τη ΝΔ. Μιλάμε για την επόμενη μέρα- ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές; Και τι γίνεται στο -πολύ υπαρκτό- ενδεχόμενο να οδηγηθούμε και σε δεύτερες κάλπες;

Οι θέσεις μας είναι απολύτως ξεκάθαρες και δεν αφήνουν κανένα περιθώριο παρερμηνειών. Το ΠΑΣΟΚ έχει αποφασίσει την αυτόνομη πορεία του προς τις εκλογές, χωρίς προεκλογικές συμφωνίες και παρασκηνιακές συνεννοήσεις. Παράλληλα, υπάρχει μια σαφής και δεσμευτική συνεδριακή απόφαση που αποκλείει οποιαδήποτε κυβερνητική συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία, ανεξαρτήτως προσώπων. Δεν μπορούμε να ζητάμε από τους πολίτες να εμπιστευτούν μια διαφορετική πρόταση διακυβέρνησης και την επόμενη ημέρα να συμμετέχουμε σε μια κυβέρνηση που θα συνεχίζει την ίδια πολιτική.

Ο κ. Μητσοτάκης επιχειρεί να στήσει ένα επικοινωνιακό παιχνίδι, παρουσιάζοντας το ΠΑΣΟΚ ως τον μοναδικό πιθανό κυβερνητικό του εταίρο. Είναι, όμως, πραγματικά παράδοξο να ισχυρίζεται ότι τον χωρίζει άβυσσος από τον κ. Βελόπουλο, με τον οποίο έχει συμπλεύσει σε κρίσιμα ζητήματα μέσα στη Βουλή, ή από την κ. Λατινοπούλου, η οποία ήταν υποψήφια βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας το 2019, αλλά όχι από το ΠΑΣΟΚ, που έχει ένα ριζικά διαφορετικό πρόγραμμα. Άλλωστε, ακόμη και στελέχη της Νέας Δημοκρατίας έχουν μιλήσει δημόσια για το ενδεχόμενο συνεργασίας με κόμματα που βρίσκονται στα δεξιά της. Κάποια άλλα στελέχη μίλησαν και για συνεργασία με την ΕΛΑΣ. Η πραγματικότητα είναι ότι ο κ. Μητσοτάκης έχει αντιληφθεί πως το ΠΑΣΟΚ είναι η μόνη πολιτική δύναμη που μπορεί να διεκδικήσει απέναντί του την πρώτη θέση και επιχειρεί να θολώσει το πολιτικό τοπίο, δημιουργώντας σύγχυση στους πολίτες.

Αν η Νέα Δημοκρατία είναι πρώτη, το ΠΑΣΟΚ θα βρίσκεται στην αντιπολίτευση. Αν οδηγηθούμε σε δεύτερες κάλπες, θα διεκδικήσουμε εκ νέου την πρώτη θέση και μια καθαρή εντολή διακυβέρνησης. Το πραγματικό μετεκλογικό δίλημμα είναι αν η χώρα θα συνεχίσει με μια κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ενδεχομένως με τη στήριξη δυνάμεων στα δεξιά της, ή αν θα αποκτήσει μια προοδευτική κυβέρνηση με κορμό το ΠΑΣΟΚ, που θα υπηρετεί μια διαφορετική πολιτική και κοινωνική κατεύθυνση.

Δίνετε ιδιαίτερο βάρος στα προβλήματα της καθημερινότητας των πολιτών -ιδιωτικό χρέος, προστασία πρώτης κατοικίας, λειτουργία των funds και των servicers. Ποια είναι η μία παρέμβαση του προγράμματός σας που θα είχε το πιο άμεσο και μετρήσιμο αποτέλεσμα στην καθημερινότητα των πολιτών την επομένη των εκλογών;

Το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει στη Βουλή μια ολοκληρωμένη πρόταση νόμου για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, με συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες παρεμβάσεις. Είναι η μόνη πραγματικά ολοκληρωμένη πρόταση που αντιμετωπίζει το πρόβλημα στη ρίζα του, αντί να περιορίζεται σε αποσπασματικά μέτρα και επικοινωνιακές εξαγγελίες. Το πρόγραμμά μας προβλέπει νέα ρύθμιση έως 120 δόσεων για οφειλές προς την Εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία και τους Δήμους, με επιτόκιο 3%, διαγραφή προστίμων και προσαυξήσεων και επιβράβευση όσων τηρούν τη ρύθμισή τους μέχρι τέλους. Πρόκειται για μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία για χιλιάδες νοικοκυριά, μικρομεσαίους επιχειρηματίες και επαγγελματίες που θέλουν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους, αλλά σήμερα ασφυκτιούν.

Παράλληλα, προβλέπουμε την επαναφορά της ουσιαστικής δικαστικής προστασίας της πρώτης κατοικίας, με αντικειμενικά εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ώστε ένας άνθρωπος που αποδεδειγμένα αδυνατεί να πληρώσει να μπορεί να διασώσει το σπίτι του μέσα από μια μακροχρόνια, βιώσιμη ρύθμιση. Αλλάζουμε τον εξωδικαστικό μηχανισμό, με ουσιαστική υποχρέωση των πιστωτών να συμμετέχουν και να καταθέτουν αιτιολογημένες προτάσεις, με βάση τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη. Θεσπίζουμε αυστηρούς κανόνες διαφάνειας, ελέγχους και κυρώσεις για τις καταχρηστικές πρακτικές των funds και των servicers, ενώ δίνουμε στον δανειολήπτη, υπό προϋποθέσεις, τη δυνατότητα να αγοράσει το δάνειό του πριν αυτό μεταβιβαστεί σε fund.

Η διαφορά μας με την κυβέρνηση είναι βαθιά πολιτική. Η Νέα Δημοκρατία αντιμετώπισε το ιδιωτικό χρέος πρωτίστως ως πρόβλημα των τραπεζικών ισολογισμών και όχι ως πρόβλημα της πραγματικής οικονομίας και της κοινωνίας. Επιλέγει την επικοινωνία αντί της ουσιαστικής λύσης, παρουσιάζοντας διαρκώς τις παρεμβάσεις της ως επιτυχίες, την ώρα που χιλιάδες πολίτες εξακολουθούν να βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο απώλειας της περιουσίας τους και με πρακτικές που τους οδηγούν σε οικονομικό αδιέξοδο.

Και θέλω να είμαι απολύτως σαφής: το ΠΑΣΟΚ δεν είναι δίπλα στον στρατηγικό κακοπληρωτή, στον λεγόμενο «μπαταχτσή». Είναι δίπλα στον συνεπή πολίτη, στον εργαζόμενο, στον συνταξιούχο, στον επαγγελματία που βρέθηκε σε πραγματική οικονομική αδυναμία και αγωνίζεται να κρατήσει το σπίτι ή την επιχείρησή του. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο αυτός που δεν θέλει να πληρώσει και αυτός που αποδεδειγμένα δεν μπορεί.

Για εμάς, η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα. Είναι ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αξιοπρέπειας και πραγματικής δυνατότητας των πολιτών να ξανασταθούν στα πόδια τους. Η χώρα χρειάζεται μια πολιτική που θα προστατεύει τους πραγματικά αδύναμους, θα επιβραβεύει τη συνέπεια και θα βάζει κανόνες απέναντι στην αυθαιρεσία. Αυτή είναι η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα σε μια κυβέρνηση που διαχειρίζεται επικοινωνιακά το πρόβλημα και σε μια παράταξη που έχει ολοκληρωμένο σχέδιο για να το λύσει.

«Ο Μητσοτάκης επιλέγει συνειδητά την πόλωση»

Ως εκπρόσωπος Τύπου βρίσκεστε καθημερινά στην πρώτη γραμμή της αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση. Υπήρξαν στιγμές που θεωρήσατε ότι η ένταση του πολιτικού λόγου επισκιάζει την ουσιαστική πολιτική συζήτηση; Ποια είναι τελικά η πολυσυζητημένη «τοξικότητα» στον δημόσιο πολιτικό λόγο και πού βρίσκονται τα όρια ανάμεσα στη σκληρή αντιπαράθεση και την προσωπική επίθεση; Και, κυρίως, υπάρχει ο κίνδυνος, όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές, το πολιτικό κλίμα θα γίνει ακόμη πιο τοξικό, με την ουσιαστική προγραμματική αντιπαράθεση να περνά σε δεύτερη μοίρα;

Η σκληρή πολιτική αντιπαράθεση είναι αναπόσπαστο στοιχείο της δημοκρατίας. Τοξικότητα, όμως, δεν είναι να ασκείς κριτική στην κυβέρνηση, να αναδεικνύεις σκάνδαλα ή να απαιτείς λογοδοσία. Τοξικότητα είναι οι προσωπικές επιθέσεις, η συστηματική διαστρέβλωση των θέσεων του πολιτικού αντιπάλου και η προσπάθεια απαξίωσής του αντί της ουσιαστικής πολιτικής αντιπαράθεσης. Και δυστυχώς, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει αναγάγει αυτή την πρακτική σε κεντρικό στοιχείο της πολιτικής της στρατηγικής.

Ο κ. Μητσοτάκης επιλέγει συνειδητά την πόλωση, γιατί δεν τον συμφέρει να διεξαχθεί μια ουσιαστική συζήτηση για τα πραγματικά προβλήματα της κοινωνίας. Δεν θέλει να συζητάμε για την ακρίβεια που εξανεμίζει το εισόδημα των νοικοκυριών, για τους μισθούς που δεν επαρκούν, για τη στεγαστική κρίση που στερεί από τους νέους τη δυνατότητα να δημιουργήσουν τη δική τους οικογένεια, για την κατάσταση του Εθνικού Συστήματος Υγείας ή για τις μεγάλες κοινωνικές ανισότητες. Αντί να απαντά για τα αποτελέσματα της πολιτικής του, επιχειρεί να μεταφέρει διαρκώς τη δημόσια συζήτηση σε τεχνητές αντιπαραθέσεις και επικοινωνιακά κατασκευασμένα διλήμματα. Περιφέρουν τον ιό της λάσπης και μολύνουν την κοινωνία. Με το ΠΑΣΟΚ στην κυβέρνηση θα επανέλθει ο ορθός λόγος και η μετριοπάθεια.

Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι η σημερινή Νέα Δημοκρατία έχει ενσωματώσει στον πυρήνα της πρόσωπα που προέρχονται από την ακροδεξιά. Ο κ. Γεωργιάδης, ο κ. Βορίδης και ο κ. Πλεύρης, με την πολιτική τους διαδρομή στον ΛΑΟΣ, έχουν διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις κυβερνήσεις του κ. Μητσοτάκη. Δεν μπορεί, λοιπόν, ο Πρωθυπουργός να εμφανίζεται ως εγγυητής της πολιτικής μετριοπάθειας, όταν έχει επιλέξει να αναδείξει στελέχη με αυτή την πολιτική προέλευση σε κορυφαίες κυβερνητικές θέσεις. Η υιοθέτηση μιας διχαστικής ρητορικής από κυβερνητικά στελέχη δεν είναι άσχετη με αυτές τις πολιτικές επιλογές. Αντίθετα, συμβάλλει στην καλλιέργεια ενός κλίματος έντασης που υποβαθμίζει τον δημόσιο διάλογο.

Παράλληλα, έχουμε δει να λειτουργούν οργανωμένοι μηχανισμοί επικοινωνιακής προπαγάνδας, που δημιουργούν εντυπώσεις και καλλιεργούν ένα διαρκές κλίμα σύγκρουσης. Η κυβέρνηση πολλές φορές συμπεριφέρεται σαν να είναι η ίδια αντιπολίτευση στην αντιπολίτευση. Αναζητά συνεχώς αφορμές για αντιπαράθεση, αντί να δίνει απαντήσεις για όσα συμβαίνουν στη χώρα. Αυτή η επιλογή δεν είναι τυχαία. Είναι μια προσπάθεια να αποπροσανατολιστεί η κοινωνία από την πραγματική οικονομική και κοινωνική κατάσταση.

Εκτιμώ ότι όσο πλησιάζουμε στις εκλογές αυτή η στρατηγική θα ενταθεί. Όταν μια κυβέρνηση αδυνατεί να πείσει με τα αποτελέσματά της, καταφεύγει στην πόλωση και στην καλλιέργεια φόβου και ανασφάλειας. Επιδιώκει να διαμορφώσει ένα κλίμα όξυνσης και σύγχυσης, που τελικά μπορεί να οδηγήσει ακόμη περισσότερους πολίτες στην απογοήτευση και την αποχή από την πολιτική διαδικασία.

Εμείς δεν πρόκειται να ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο. Θα συνεχίσουμε να ασκούμε σκληρή, τεκμηριωμένη αντιπολίτευση, να αναδεικνύουμε τις κυβερνητικές ευθύνες και να υπερασπιζόμαστε τη διαφάνεια και τη λειτουργία των θεσμών. Ταυτόχρονα, θα επιμένουμε να φέρνουμε τη συζήτηση εκεί που πραγματικά ενδιαφέρει τους πολίτες: στην οικονομία, στην καθημερινότητά τους και στις συγκεκριμένες λύσεις που μπορούν να βελτιώσουν τη ζωή τους. Γιατί οι πολίτες δεν περιμένουν από τα πολιτικά κόμματα περισσότερες συγκρούσεις και χαρακτηρισμούς. Περιμένουν απαντήσεις, προτάσεις και αποτελέσματα. Και σε αυτά θέλουμε να κριθούμε.

«Τα "ήρεμα νερά" δεν έχουν αξία όταν δημιουργούν γκρίζες ζώνες στην άσκηση των δικαιωμάτων μας»

Το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκαθαρίσει ότι στηρίζει την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, ασκώντας, ωστόσο, έντονη κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς και θέτοντας ερωτήματα για τον ρόλο της Τουρκίας. Πέρα από τις επιμέρους εξελίξεις, θεωρείτε ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» έχει δημιουργήσει περιθώρια αμφισβήτησης των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων;

Το ΠΑΣΟΚ έχει ξεκαθαρίσει από την πρώτη στιγμή ότι στηρίζει την ολοκλήρωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου. Πρόκειται για ένα έργο στρατηγικής σημασίας, όχι μόνο για τις δύο χώρες, αλλά για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ωστόσο, η υλοποίησή του πρέπει να γίνει με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και χωρίς να δημιουργούνται προηγούμενα που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από την Τουρκία για την αμφισβήτηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων.

Το πρόβλημα με την πολιτική των «ήρεμων νερών» είναι ότι η κυβέρνηση φαίνεται να αντιμετωπίζει την αποφυγή της έντασης ως αυτοσκοπό. Ο διάλογος με την Τουρκία είναι αναγκαίος, αλλά δεν μπορεί να γίνεται με όρους που επιτρέπουν στην Άγκυρα να εμφανίζεται ως ρυθμιστής δραστηριοτήτων στις οποίες δεν έχει καμία αρμοδιότητα. Τα ήρεμα νερά έχουν αξία όταν στηρίζονται στον σεβασμό του διεθνούς δικαίου και όχι όταν δημιουργούν γκρίζες ζώνες στην άσκηση των δικαιωμάτων μας.

Οι πρόσφατοι χειρισμοί γύρω από τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προκαλούν σοβαρά ερωτήματα. Για ποιον λόγο κρίθηκε αναγκαίο το γαλλικό κράτος να απευθυνθεί με επίσημη διπλωματική διακοίνωση στην Τουρκία για ένα έργο που δεν απαιτεί την άδειά της; Γιατί δεν αρκούσε η προβλεπόμενη διαδικασία της NAVTEX; Γνώριζε η ελληνική κυβέρνηση εκ των προτέρων αυτή την πρωτοβουλία και είχε εγκρίνει το περιεχόμενό της; Αυτά είναι ουσιαστικά ερωτήματα εξωτερικής πολιτικής και όχι αντικείμενο μικροκομματικής αντιπαράθεσης.

Αντί, όμως, να δοθούν εξαρχής σαφείς απαντήσεις, παρακολουθήσαμε κυβερνητικά στελέχη να υποβαθμίζουν τη σημασία της υπόθεσης με απαράδεκτη ελαφρότητα. Ο κ. Καιρίδης έφτασε στο σημείο να προτρέπει τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να ζητήσει τη διακοίνωση από τον Ερντογάν. Ο κ. Χατζηβασιλείου παρομοίασε τη ρηματική διακοίνωση με μια ειδοποίηση της ΕΥΔΑΠ ότι πρόκειται να πραγματοποιήσει εργασίες κάτω από το σπίτι μας. Είναι δυνατόν να αντιμετωπίζονται με τέτοιους όρους ζητήματα που αφορούν τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας; Και, κυρίως, όταν χρησιμοποιείται αυτό το παράδειγμα, ποιανού το «σπίτι» θεωρεί η κυβέρνηση ότι αφορά η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή;

Η τουρκική NAVTEX 1127/26, που εκδόθηκε στις 10 Νοεμβρίου, αποδεικνύει πόσο σοβαρό είναι το ζήτημα. Η Άγκυρα ισχυρίζεται ότι οι διαδρομές των ερευνών έχουν συντονιστεί με τις τουρκικές αρχές και έχουν λάβει τη συγκατάθεσή τους, ενώ παρουσιάζει τις εργασίες ως δραστηριότητα επί «τουρκικής υφαλοκρηπίδας», επικαλούμενη τις αυθαίρετες διεκδικήσεις που έχει κοινοποιήσει στον ΟΗΕ από το 2020. Με άλλα λόγια, η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως η χώρα που επιτρέπει την υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού έργου, διεκδικώντας έναν ρόλο που η Ελλάδα δεν της αναγνωρίζει.

Η ελληνική πλευρά ορθώς δέχτηκε την πρόταση του ΠΑΣΟΚ και αντέδρασε με αντι-NAVTEX, ξεκαθαρίζοντας ότι η τουρκική αναγγελία είναι άκυρη και ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται βάσει των αδειών των αρμόδιων ελληνικών αρχών. Ωστόσο, αυτό δεν αρκεί για να κλείσει η συζήτηση. Το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιον συντονισμό επικαλείται η Τουρκία και αν επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γαλλική διπλωματική παρέμβαση, ώστε να εμφανίσει την έναρξη των ερευνών ως αποτέλεσμα δικής της συναίνεσης. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι για κάθε μελλοντικό ενεργειακό ή ερευνητικό έργο η Ελλάδα θα χρειάζεται τη μεσολάβηση μιας τρίτης χώρας για να εξασφαλίζει την ανοχή της Άγκυρας.

Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει αν είχε λάβει γνώση του τελικού κειμένου πριν από την αποστολή του, αν ζήτησε ή ενέκρινε συγκεκριμένες διατυπώσεις και αν η έναρξη των ερευνών συνδέθηκε με οποιονδήποτε τρόπο με αναμονή απάντησης από την Τουρκία. Ακόμη και αν απαιτείται κλειστή συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής της Βουλής, η ενημέρωση πρέπει να γίνει με πληρότητα και υπευθυνότητα.

Η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται σε επικοινωνιακές διακηρύξεις περί ηρεμίας, όταν παραμένουν αναπάντητα τόσο κρίσιμα ερωτήματα. Χρειάζεται εθνική στρατηγική, ουσιαστική ευρωπαϊκή στήριξη και αποφασιστικότητα στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων μας. Θέλουμε το έργο να ολοκληρωθεί, χωρίς αστερίσκους και χωρίς εκπτώσεις. Γιατί η πραγματική σταθερότητα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν εξασφαλίζεται με την αποφυγή δύσκολων ζητημάτων, αλλά με σαφείς κανόνες, σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και μια Ελλάδα που ασκεί ανεμπόδιστα τα δικαιώματά της.