Η φον ντερ Λάιεν «χρυσώνει» το χάπι στους αγρότες για τη Mercosur: Προτείνει αποδέσμευση 45 δισ. ευρώ

Την αποδέσμευση κονδυλίων ύψους 45 δισεκατομμυρίων ευρώ για τον πρωτογενή τομέα εισηγείται η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η κίνηση αυτή, που εντάσσεται στον μακροπρόθεσμο δημοσιονομικό σχεδιασμό της ΕΕ, αποσκοπεί στον κατευνασμό των κρατών-μελών που προβάλλουν ενστάσεις για τη συμφωνία με τη Mercosur. Η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα και τους Έλληνες αγρότες και κτηνοτρόφους που βρίσκονται σε κινητοποιήσεις, καθώς η ακύρωση της εν λόγω συμφωνίας αποτελεί ένα από τα κεντρικά τους αιτήματα.

Την Τρίτη (06/01), η πρόεδρος της Κομισιόν απέστειλε σχετική επιστολή προς την Κυπριακή Προεδρία και την πρόεδρο του Ευρωκοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μετσόλα. Στο έγγραφο προτείνεται η ανακατανομή πόρων που δεν προβλέπονταν ως άμεσα διαθέσιμοι στην αρχική εισήγηση για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034.

Σύμφωνα με το Euroactiv, η πρόταση προβλέπει τη χρησιμοποίηση των δύο τρίτων του ποσού -δηλαδή περίπου 45 δισ. ευρώ- που έχει προϋπολογιστεί μέχρι την ενδιάμεση αναθεώρηση του επταετούς πλαισίου, ώστε να διατεθούν άμεσα για την ενίσχυση των αγροτών. Τα κράτη-μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να αιτηθούν αυτούς τους πόρους κατά τη σύνταξη των εθνικών και τοπικών σχεδίων εταιρικής σχέσης τους.

Επιπλέον, η επιστολή επιβεβαιώνει προηγούμενες δεσμεύσεις, όπως ένα αποθεματικό 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αντιμετώπιση κρίσεων στην αγορά καθώς και ενισχυμένη στήριξη για την ύπαιθρο, η οποία θα λαμβάνει τουλάχιστον το 10% των πόρων κάθε σχεδίου εταιρικής σχέσης, καλύπτοντας το κενό που άφησε η κατάργηση του ειδικού πυλώνα στη νέα ΚΑΠ.

«Πρωτοφανές επίπεδο στήριξης»

«Ο συνδυασμός αυτών των πολιτικών και δημοσιονομικών εργαλείων θα παράσχει στους αγρότες και τις αγροτικές κοινότητες ένα πρωτοφανές επίπεδο στήριξης, από ορισμένες απόψεις ακόμη υψηλότερο από ό,τι στον τρέχοντα κύκλο του προϋπολογισμού», επισημαίνει η φον ντερ Λάιεν στην επιστολή της.

Λόγω των έντονων πιέσεων από τον αγροτικό κόσμο, η Γαλλία και η Ιταλία ζητούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή περαιτέρω παραχωρήσεις στον αγροτικό προϋπολογισμό, προκειμένου να συναινέσουν στην εμπορική συμφωνία με τη Mercosur. Η κρίσιμη ψηφοφορία των Ευρωπαίων αξιωματούχων αναμένεται την Παρασκευή (09/01), ενώ η πιθανή υπογραφή της συμφωνίας έχει δρομολογηθεί για τις 12 Ιανουαρίου στην Παραγουάη. Παράλληλα, την Τετάρτη (07/01) πραγματοποιείται έκτακτη σύνοδος των υπουργών Γεωργίας της ΕΕ με θέμα την αμοιβαιότητα στις εμπορικές σχέσεις και το μέλλον του προϋπολογισμού της ΚΑΠ.

Τι είναι η Mercosur και οι λόγοι των αντιδράσεων

Η Mercosur ιδρύθηκε το 1991 ως εμπορικός συνασπισμός στη Νότια Αμερική. Αν και οι συζητήσεις με την ΕΕ για το ελεύθερο εμπόριο ξεκίνησαν το 1999, η επικύρωσή τους καθυστέρησε επί δεκαετίες λόγω οικονομικών και περιβαλλοντικών προβληματισμών.

Τον Δεκέμβριο του 2024 επιτεύχθηκε σημαντική πρόοδος με τη Βραζιλία, την Αργεντινή, την Ουρουγουάη και την Παραγουάη, οδηγώντας στην υιοθέτηση της μεγαλύτερης εμπορικής συμφωνίας στην ιστορία της ΕΕ. Για την τελική επικύρωση απαιτείται η σύμφωνη γνώμη τουλάχιστον 15 από τις 27 κυβερνήσεις της ΕΕ, οι οποίες πρέπει να αντιπροσωπεύουν το 65% του πληθυσμού της Ένωσης.

Η συμφωνία αυτή φιλοδοξεί να δημιουργήσει την παγκοσμίως μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου. Σύμφωνα με την DG TRADE, οι εξαγωγές αγαθών της ΕΕ προς τη Mercosur άγγιξαν τα 57 δισ. ευρώ το 2024, ενώ οι εξαγωγές υπηρεσιών ανήλθαν σε 29 δισ. δολάρια το 2023.

Με την ενεργοποίησή της, η ΕΕ θα εξάγει ευκολότερα οχήματα, μηχανήματα και αλκοολούχα ποτά, ενώ η Ευρώπη θα υποδέχεται μεγαλύτερες ποσότητες νοτιοαμερικανικού βοδινού κρέατος, σόγιας, ζάχαρης και ρυζιού.

Τα σημεία τριβής

Η βασική ένσταση των Ευρωπαίων αγροτών έγκειται στην πρόβλεψη για μηδενικούς ή εξαιρετικά χαμηλούς δασμούς στα προϊόντα από τη Λατινική Αμερική. Δεδομένου ότι οι χώρες αυτές διαθέτουν τεράστιες καλλιεργήσιμες εκτάσεις (πολύ μεγαλύτερες από αυτές της Ελλάδας), οι Ευρωπαίοι παραγωγοί προειδοποιούν για συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και εκφράζουν αμφιβολίες για την ποιότητα των εισαγόμενων προϊόντων.