Ρωσίδα στρατολογούσε μετανάστες να πολεμήσουν στην Ουκρανία - Το ξέσπασμα οργής των θυμάτων της

Πλάνα από ένα βίντεο που έφερε στη δημοσιότητα το BBC δείχνουν ένα διαβατήριο -το διαβατήριο του 26χρονου Όμαρ- να τυλίγεται στις φλόγες. «Καίγεται καλά», ακούγεται να λέει στα ρωσικά μια γυναίκα που δεν εμφανίζεται στο πλάνο. Ο Ομάρ, ένας 26χρονος Σύριος εργάτης οικοδομής, βρισκόταν ήδη εννέα μήνες στην πρώτη γραμμή του μετώπου στην Ουκρανία, όταν το συγκεκριμένο βίντεο έφτασε στο κινητό του.

Αναγνώρισε αμέσως τη φωνή. Ανήκε στην Πολίνα Αλεξάντροβνα Αζάρνικ, τη γυναίκα που, όπως καταγγέλλει ο ίδιος, τον βοήθησε να καταταγεί στον ρωσικό στρατό με την υπόσχεση μιας καλοπληρωμένης εργασίας και της απόκτησης ρωσικής υπηκοότητας. Τώρα όμως, εκείνη ήταν εξοργισμένη, μεταδίδει το BBC.

Όπως αναφέρει το βρετανικό μέσο, σε μια σειρά ηχητικών μηνυμάτων από την Ουκρανία, ο Ομάρ -ο οποίος χρησιμοποιεί ψευδώνυμο για λόγους ασφαλείας- περιγράφει πώς βρέθηκε παγιδευμένος και έντρομος σε εμπόλεμη ζώνη.

Ο Ομάρ ισχυρίζεται πως η Αζάρνικ, του είχε υποσχεθεί ότι, έναντι 3.000 δολαρίων, θα διασφάλιζε την τοποθέτησή του σε μη μάχιμη θέση. Ωστόσο, στάλθηκε στο μέτωπο μετά από μόλις δέκα ημέρες εκπαίδευσης. Όταν αρνήθηκε να την πληρώσει, εκείνη εκδικήθηκε καίγοντας το διαβατήριό του.

Ο ίδιος αναφέρει πως προσπάθησε να αρνηθεί τη συμμετοχή του σε επιχείρηση, αλλά οι διοικητές του τον απείλησαν με εκτέλεση ή φυλάκιση.

«Μας εξαπάτησαν... αυτή η γυναίκα είναι απατεώνισσα και ψεύτρα», λέει ο Ομάρ.

Πώς αποκαλύφθηκε η δράση της Ρωσίδας γυναίκας

Η έρευνα του BBC Eye αποκάλυψε τη δράση της 40χρονης Αζάρνικ, μιας πρώην δασκάλας που χρησιμοποιεί την πλατφόρμα Telegram για να στρατολογεί νεαρούς άνδρες, κυρίως από αναπτυσσόμενες χώρες. Μέσα από χαμογελαστά βίντεο και αισιόδοξες αναρτήσεις, υπόσχεται «ετήσια συμβόλαια» για «στρατιωτική θητεία».

Το BBC World Service εντόπισε σχεδόν 500 περιπτώσεις όπου η Αζάρνικ παρείχε έγγραφα-τις λεγόμενες «προσκλήσεις»- που επέτρεπαν σε άνδρες από τη Συρία, την Αίγυπτο και την Υεμένη να εισέλθουν στη Ρωσία για να καταταγούν.

Πολλοί νεοσύλλεκτοι και συγγενείς τους κατήγγειλαν στο BBC ότι παραπλανήθηκαν, πιστεύοντας πως θα απέφευγαν τη μάχη. Επίσης, δεν ενημερώθηκαν ποτέ ότι δεν θα μπορούσαν να αποχωρήσουν μετά το πέρας του έτους, ενώ όσοι διαμαρτυρήθηκαν δέχθηκαν απειλές. Η ίδια, σε επικοινωνία με το BBC, αρνήθηκε όλες τις κατηγορίες.

Δώδεκα οικογένειες επιβεβαίωσαν ότι οι δικοί τους άνθρωποι, που στρατολογήθηκαν από την Αζάρνικ, είναι πλέον νεκροί ή αγνοούμενοι.

Πώς δρούσε το κύκλωμα μέσω Τelegram

Στο εσωτερικό της χώρας, η Ρωσία έχει επεκτείνει την υποχρεωτική στράτευση, στρατολογεί κρατουμένους και προσφέρει υψηλά μπόνους κατάταξης για να συντηρήσει τις επιχειρήσεις της στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ρώσοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί από την έναρξη της εισβολής το 2022, με 25.000 απώλειες μόνο τον Δεκέμβριο του 2025. Έρευνα της ρωσικής υπηρεσίας του BBC δείχνει ότι ο ρυθμός θνησιμότητας των ρωσικών δυνάμεων αυξήθηκε κατακόρυφα τον τελευταίο χρόνο.

Αν και ο ακριβής αριθμός των αλλοδαπών μαχητών παραμένει αδιευκρίνιστος, εκτιμάται ότι τουλάχιστον 20.000 άτομα από χώρες όπως η Κούβα, το Νεπάλ και η Βόρεια Κορέα έχουν ενταχθεί στις ρωσικές δυνάμεις. Αντίστοιχα, και η Ουκρανία έχει υποστεί βαριές απώλειες και αξιοποιεί ξένους εθελοντές.

«Πτώματα παντού»

Η πρώτη επαφή του Ομάρ με την Αζάρνικ έγινε τον Μάρτιο του 2024, όταν βρέθηκε εγκλωβισμένος και χωρίς χρήματα σε αεροδρόμιο της Μόσχας μαζί με άλλους 14 Σύρους.

Είχαν ταξιδέψει στη Ρωσία πιστεύοντας πως θα εργάζονταν ως σεκιούριτι σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, μια δουλειά πολύ πιο κερδοφόρα από ό,τι θα έβρισκαν στη Συρία. Σύντομα συνειδητοποίησαν ότι η προσφορά ήταν εικονική. Αναζητώντας λύση, βρήκαν το κανάλι της Αζάρνικ.

Εκείνη τους μετέφερε σε κέντρο πρόσληψης στο Μπριάνσκ. Τους προσέφερε ετήσια συμβόλαια με μηνιαίο μισθό 2.500 δολαρίων και προκαταβολή 5.000 δολαρίων - ποσά αστρονομικά για τα δεδομένα της πατρίδας τους.

Ο Ομάρ αναφέρει πως τα συμβόλαια ήταν στα ρωσικά, τα οποία κανείς τους δεν γνώριζε. Η Αζάρνικ κράτησε τα διαβατήριά τους με την υπόσχεση έκδοσης υπηκοότητας.

«Σίγουρα θα πεθάνουμε εδώ», λέει ο Ομάρ σε ηχητικό μήνυμα προς το BBC. «Πολλοί τραυματίες, πολλές εκρήξεις, πολλοί βομβαρδισμοί. Αν δεν πεθάνεις από την έκρηξη, θα πεθάνεις από τα συντρίμμια που θα πέσουν πάνω σου», ανέφερε τον Μάιο του 2024.

«Πτώματα παντού... Έχω πατήσει πάνω σε πτώματα, ο Θεός να με συγχωρέσει», περιγράφει τον επόμενο μήνα, προσθέτοντας: «Αν κάποιος πεθάνει, το έχω δει με τα μάτια μου, τον βάζουν σε μια σακούλα σκουπιδιών και τον πετάνε δίπλα σε ένα δέντρο».

Μετά από σχεδόν έναν χρόνο, ο Ομάρ ανακάλυψε την πικρή αλήθεια: ένα ρωσικό διάταγμα του 2022 επιτρέπει στον στρατό να παρατείνει αυτόματα τις συμβάσεις των στρατιωτών μέχρι τη λήξη του πολέμου. «Αν ανανεώσουν τη σύμβαση, την έβαψα – Θεέ μου», λέει. Η σύμβασή του παραμένει σε ισχύ.

«Ξαφνικά τον έστειλαν στην Ουκρανία - Βρέθηκε να πολεμά»

Το κανάλι της Αζάρνικ αριθμεί 21.000 συνδρομητές. Εκεί, ζητά από ενδιαφερόμενους να στείλουν αντίγραφα των διαβατηρίων τους, δημοσιεύοντας στη συνέχεια λίστες ονομάτων για τα οποία έχουν εκδοθεί προσκλήσεις.

Το BBC εντόπισε πάνω από 490 τέτοιες προσκλήσεις που απευθύνονταν σε άνδρες για άνδρες από την Υεμένη, την Αίγυπτο, το Ιράκ, τη Νιγηρία και άλλες χώρες. Οι αγγελίες της μιλούν για ένα «ελίτ, διεθνές τάγμα» και διευκρινίζουν ότι γίνονται δεκτοί ακόμη και όσοι βρίσκονται παράνομα στη Ρωσία.

Στην Αίγυπτο, ο Γιουσέφ (ψευδώνυμο) περιέγραψε πώς ο αδελφός του, Μοχάμεντ, που σπούδαζε στη Ρωσία, παρασύρθηκε από την Αζάρνικ όταν δυσκολεύτηκε να πληρώσει τα δίδακτρά του. «Του υποσχέθηκε στέγαση και υπηκοότητα... μηνιαία έξοδα», λέει ο Γιουσέφ. «Ξαφνικά τον έστειλαν στην Ουκρανία. Βρέθηκε να πολεμά».

Η οικογένεια έλαβε τελικά φωτογραφίες του πτώματός του μέσω Telegram, έναν χρόνο αφού ο Μοχάμεντ είχε ήδη σκοτωθεί στο μέτωπο.

«Τίποτα δεν είναι δωρεάν»

Η Αζάρνικ, με καταγωγή από το Βορόνεζ, ξεκίνησε τη δραστηριότητά της βοηθώντας Άραβες φοιτητές, πριν περάσει στη στρατολόγηση μαχητών το 2024.

Σε πρόσφατες αναρτήσεις της, το ύφος της έχει γίνει πιο κυνικό. Αναφέρει πλέον ρητά ότι οι νεοσύλλεκτοι θα συμμετάσχουν σε «εχθροπραξίες».

«Όλοι καταλάβατε καλά ότι θα πηγαίνατε στον πόλεμο», λέει σε βίντεο τον Οκτώβριο του 2024. «Νομίζατε ότι θα μπορούσατε να αποκτήσετε ρωσικό διαβατήριο, να μην κάνετε τίποτα και να ζείτε σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων;... Τίποτα δεν είναι δωρεάν».