Κόσμος|14.01.2026 22:14

Μέση Ανατολή: Με τι όπλα θα μπορούσε να χτυπήσει ο Τραμπ το Ιράν - Τα σενάρια για τους στόχους

Newsroom

Όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στη Μέση Ανατολή καθώς όλα δείχνουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να πατήσει το «κουμπί» και να εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν.

Ευρωπαίοι και Ισραηλινοί αξιωματούχοι μιλάνε ανοιχτά για πλήγμα των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν εντός των επόμενων 24 ωρών, σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει το πρακτορείο Reuters.

Την ίδια ώρα οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρούν στην απόσυρση μέρος του προσωπικού τους από σημαντικές βάσεις που διατηρούν στη Μέση Ανατολή ως προληπτικό μέτρο για τις αυξημένες εντάσεις στην περιοχή, δήλωσε στο πρακτορείο Reuters Αμερικανός αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Ο Τραμπ από την πλευρά του ανέφερε ότι «μας είπαν ότι οι σκοτωμοί στο Ιράν έχουν σταματήσει και συνεχίζουν να σταματούν. Και δεν υπάρχουν σχέδια για εκτελέσεις ή για κάποια εκτέλεση ή εκτελέσεις». Μία δήλωση που μπορεί να ερμηνευτεί ως μισό βήμα πίσω.

Το αμερικανικό δίκτυο CNN σε ανάλυσή του εξηγεί πώς οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιτεθούν στο Ιράν, αλλά και τα πιθανά όπλα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν.

Τι δείχνει η προϊστορία

Η κυβέρνηση Τραμπ χαρακτήρισε τη βομβιστική επίθεση του περασμένου έτους σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις ως μία από τις μεγαλύτερες στρατιωτικές επιτυχίες της.

Βομβαρδιστικά B-2 της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ έριξαν 14 από τις μεγαλύτερες βόμβες στον κόσμο, πλήττοντας δύο ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις χωρίς καμία απώλεια Αμερικανών ή αεροσκαφών, συμπεριλαμβανομένων των δεκάδων μαχητικών, αεροσκαφών ανεφοδιασμού και υποστήριξης που βοήθησαν στην εκτέλεση της αποστολής.

Τώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί να επιτεθεί ξανά στο Ιράν, αυτή τη φορά σε «ένδειξη αλληλεγγύης» προς τις εκατοντάδες χιλιάδες απλών Ιρανών που έχουν βγει στους δρόμους για να αντιταχθούν στο σκληροπυρηνικό καθεστώς της Τεχεράνης.

Όμως οποιαδήποτε νέα αμερικανική επίθεση κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας είναι απίθανο να μοιάζει με τις εφάπαξ επιδρομές που έπληξαν τρεις πυρηνικούς στόχους το περασμένο καλοκαίρι, λένε αναλυτές.

Μια επίθεση που θα στόχευε στην υποστήριξη των διαδηλωτών θα έπρεπε να επικεντρωθεί σε ένα ευρύ φάσμα κέντρων διοίκησης και άλλων στόχων που σχετίζονται με τους Ισλαμικούς Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC), τις συνδεδεμένες δυνάμεις Basij και την ιρανική αστυνομία, οι οποίες αποτελούν τους κύριους μηχανισμούς της αιματηρής καταστολής της διαφωνίας.

Ωστόσο, αυτά τα κέντρα διοίκησης βρίσκονται σε κατοικημένες περιοχές, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει σημαντικός κίνδυνος οι αμερικανικές επιδρομές να σκοτώσουν ακριβώς τους πολίτες που ο Τραμπ δηλώνει ότι θέλει να υποστηρίξει, σύμφωνα με τους αναλυτές.

Και η δολοφονία αμάχων θα μπορούσε να έχει αντίθετα αποτελέσματα.

«Ό,τι κι αν κάνει (η αμερικανική πλευρά), πρέπει να είναι απολύτως ακριβής, χωρίς απώλειες εκτός των IRGC», δήλωσε ο αναλυτής Carl Schuster, πρώην πλοίαρχος του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ με έδρα τη Χαβάη.

Οποιαδήποτε επίθεση που θα έβλαπτε αμάχους, «ακόμη κι αν αυτό γινόταν ακούσια», θα ρίσκαρε να αποξενώσει τους «αντιφρονούντες που είναι ενωμένοι μόνο από το μίσος τους για το καθεστώς. Οι απώλειες μάς μετατρέπουν σε ξένη δύναμη που προσπαθεί να καταστείλει και να κυριαρχήσει στο Ιράν, όχι σε απελευθερωτική επιρροή», είπε ο Schuster.

Οι πιθανοί στόχοι

Ο Peter Layton, επισκέπτης ερευνητής στο Griffith Asia Institute στην Αυστραλία, συμφώνησε με την προειδοποίηση για πιθανές απώλειες αμάχων, αλλά είπε ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει ένα ευρύ φάσμα πιθανών στόχων.

Κατ’ αρχάς, η ανώτατη ηγεσία του Ιράν θα μπορούσε να είναι ευάλωτη, πιθανότατα έμμεσα, καθώς το Ιράν έχει διδαχθεί από τις ισραηλινές επιθέσεις που στόχευσαν και σκότωσαν ανώτατα στελέχη του ιρανικού στρατού και πυρηνικούς επιστήμονες πέρυσι, είπε ο Layton, κάτι με το οποίο συμφώνησε ο Schuster.

Οι ηγέτες του Ιράν έχουν αντιληφθεί «την ανάγκη να διασπείρουν και να κρύβουν ό,τι είναι σημαντικό γι’ αυτούς. Έχουμε δείξει ότι μπορούμε να πλήξουμε ό,τι μπορούμε να εντοπίσουμε», είπε.

Παρόλα αυτά, η επίθεση σε σπίτια και γραφεία ηγετικών στελεχών του καθεστώτος θα έστελνε ένα μήνυμα, σύμφωνα με τον Layton.

«Η στρατιωτική αξία είναι μικρή, αλλά πρόκειται κυρίως για θέατρο, για να δείξει ότι γίνεται κάτι υπέρ των διαδηλωτών», είπε.

Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε επίσης να πλήξει τους Ιρανούς ηγέτες οικονομικά, λένε οι αναλυτές.

«Η ηγεσία και οι IRGC διαθέτουν ένα ευρύ φάσμα εμπορικών επιχειρήσεων και δραστηριοτήτων που αποφέρουν χρήματα σε όλη τη χώρα. Να επιτεθείς σε συγκεκριμένες εγκαταστάσεις που είναι οικονομικά σημαντικές γι’ αυτούς ως άτομα και για τις οικογένειές τους», είπε ο Layton.

Υπάρχουν πάρα πολλές τέτοιες επιχειρήσεις, πρόσθεσε, επικαλούμενος εκτιμήσεις της αυστραλιανής κυβέρνησης σύμφωνα με τις οποίες από το ένα τρίτο έως τα δύο τρίτα του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος του Ιράν ελέγχεται από τους IRGC.

«Αδύναμα σημεία» θα μπορούσαν να εντοπιστούν στη λίστα των επιχειρήσεων των IRGC, πρόσθεσε ο Layton.

Ο Schuster σημείωσε ότι υπάρχει κάποια απόσταση μεταξύ των IRGC και της ανώτατης πολιτικής ηγεσίας του Ιράν.

«Ο στόχος είναι να γίνει η ηγεσία και η βάση των IRGC … να ανησυχούν περισσότερο για τη δική τους επιβίωση παρά για εκείνη του καθεστώτος», είπε, προσθέτοντας: «Οι IRGC ποτέ δεν υπήρξαν αυτοκτονικοί».

Τα πιθανά όπλα των ΗΠΑ

Ενώ τα βομβαρδιστικά B-2 αποτέλεσαν την αιχμή του δόρατος της περσινής αμερικανικής επίθεσης στις πυρηνικές εγκαταστάσεις, το ευρύ φάσμα στόχων που εξετάζεται τώρα ίσως είναι πιο κατάλληλο για άλλα αμερικανικά μέσα, εξηγούν οι αναλυτές.

«Τα περιφερειακά αρχηγεία και οι βάσεις των IRGC μπορούν να πληγούν με πυραύλους cruise Tomahawk», είπε ο Schuster.

Οι εξαιρετικά ακριβείς Tomahawk μπορούν να εκτοξευθούν από υποβρύχια και πλοία επιφανείας του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, πολύ μακριά από τις ιρανικές ακτές, μειώνοντας τον κίνδυνο απωλειών για τις αμερικανικές δυνάμεις.

Μια άλλη επιλογή πυραύλων cruise είναι ο Joint Air-to-Surface Standoff Missile (JASSM). Με διατρητική κεφαλή 1.000 λιβρών και εμβέλεια έως 620 μίλια (1.000 χιλιόμετρα), ο JASSM μπορεί επίσης να εκτοξευθεί μακριά από τις ιρανικές ακτές από διάφορα αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, όπως μαχητικά F-15, F-16 και F-35, καθώς και βομβαρδιστικά B-1, B-2 και B-52, αλλά και από μαχητικά F/A-18 του Πολεμικού Ναυτικού.

Θα μπορούσαν επίσης να χρησιμοποιηθούν drones, λένε οι αναλυτές.

Είναι «απίθανο να δούμε επανδρωμένα αεροσκάφη να ρίχνουν όπλα μικρής εμβέλειας ή βόμβες ελεύθερης πτώσης, καθώς αυτό πιθανότατα θα θεωρηθεί υπερβολικά επικίνδυνο», είπε ο Layton.

Παρότι οι ΗΠΑ συνήθως διαθέτουν ένα αεροπλανοφόρο στη Μέση Ανατολή, μέχρι τη Δευτέρα το πλησιέστερο, το USS Abraham Lincoln, βρισκόταν χιλιάδες μίλια μακριά, στη Νότια Σινική Θάλασσα.

Τα αεροπλανοφόρα κινούνται μαζί με μια ομάδα πλοίων που μπορούν επίσης να εκτοξεύσουν πυραύλους και να παρέχουν άλλη υποστήριξη στις επιχειρήσεις. Το φθινόπωρο, η κυβέρνηση Τραμπ μετέφερε μια ομάδα αεροπλανοφόρου μαζί με πολλά άλλα πλοία, αεροσκάφη και χιλιάδες στρατιώτες στην Καραϊβική, στο πλαίσιο της εκστρατείας πίεσης κατά της ηγεσίας της Βενεζουέλας. Παρότι κάποια από αυτά τα μέσα έχουν αρχίσει να αποχωρούν από την περιοχή, αυτό έχει περιορίσει τις επιλογές των στρατιωτικών σχεδιαστών για άμεση δράση κατά του Ιράν.

Αυτό σημαίνει ότι τυχόν άμεσες αεροπορικές επιδρομές θα προέρχονταν από μια σειρά αεροπορικών βάσεων στην περιοχή του Περσικού Κόλπου ή από ακόμη πιο μακρινές τοποθεσίες.

Κατά τη διάρκεια των περσινών επιθέσεων των B-2, τα αεροσκάφη stealth πέταξαν αδιάκοπα από τη βάση τους στο Μιζούρι μέχρι το Ιράν, με εναέριο ανεφοδιασμό καθ’ οδόν. Όλα τα αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας που αναφέρθηκαν παραπάνω μπορούν να ανεφοδιαστούν στον αέρα.

Οι αναλυτές ανέφεραν ότι η παρακολούθηση της μετακίνησης των αεροσκαφών ανεφοδιασμού θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημάδι ότι επίκειται αμερικανική δράση, όπως και η μετακίνηση επιθετικών αεροσκαφών, όπως το βομβαρδιστικό B-1 ή το F-15 Strike Eagle, πιο κοντά στο Ιράν.

Το στρατιωτικό «δράμα»

Όποια μέθοδο κι αν επιλέξει η κυβέρνηση Τραμπ για να πλήξει το Ιράν αυτή τη φορά, να αναμένεται ότι θα είναι «δραματική», είπε ο Layton στο CNN.

«Η κυβέρνηση έλκεται από το δράμα. Αυτό σημαίνει δραματικά γεγονότα που τραβούν την προσοχή των μέσων ενημέρωσης και προκαλούν εντύπωση», είπε.

Και να αναμένεται ότι θα είναι σύντομη, πρόσθεσε, όπως ακριβώς και η περσινή εφάπαξ επίθεση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις.

«Η κυβέρνηση προτιμά επιδρομές μικρής διάρκειας που ενέχουν τον χαμηλότερο δυνατό κίνδυνο για τις αμερικανικές δυνάμεις».

Ο Layton είπε ότι ένας τρόπος για να επιτευχθεί αυτό θα ήταν η επίθεση σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στον Περσικό Κόλπο.

«Το πιο εύκολο και ασφαλές σύνολο στόχων», είπε.

«Θα έπληττε την ιρανική οικονομία μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Θα δημιουργούσε δραματικές εικόνες με μεγάλες στήλες καπνού και θα ήταν εύκολο να καλυφθεί από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης», κατέληξε ο Layton.

Μέση ΑνατολήΝτόναλντ ΤραμπΙράνειδήσεις τώραπύραυλοιεπίθεση