Μερτς κατά Τραμπ: Δεν αποτελεί πλέον αξιόπιστο εγγυητή της διεθνούς τάξης

Σαφές και αιχμηρό μήνυμα προς την Ουάσινγκτον έστειλε ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, δηλώνοντας ανοιχτά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες υπό τον Ντόναλντ Τραμπ δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται αξιόπιστος εγγυητής μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες. Οι τοποθετήσεις του σηματοδοτούν μια ευρύτερη αλλαγή στρατηγικής του Βερολίνου, με έμφαση στην ευρωπαϊκή αυτονομία και τη μείωση της εξάρτησης από τις ΗΠΑ.

Μιλώντας σε προεκλογική εκδήλωση των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) στο Χέντεσχαϊμ της Βάδης-Βυρτεμβέργης, ο Μερτς υποστήριξε ότι η αμερικανική εξωτερική πολιτική απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από το διεθνές δίκαιο και την πολυμερή συνεργασία, υιοθετώντας μια λογική «καθαρής ισχύος και εθνικού συμφέροντος».

Απογοήτευση από τον Τραμπ και τέλος στις αυταπάτες

Ο Γερμανός καγκελάριος εμφανίστηκε ξεκάθαρα αποστασιοποιημένος από την προοπτική άσκησης επιρροής στον Αμερικανό πρόεδρο. «Τι νόημα έχει η κριτική, όταν εκείνος στον οποίο απευθύνεται θεωρεί πως αυτό που κάνει είναι σωστό;» διερωτήθηκε, στέλνοντας το μήνυμα ότι το Βερολίνο δεν μπορεί πλέον να επενδύει στην αλλαγή στάσης της Ουάσινγκτον.

Στο ίδιο πλαίσιο, επανέλαβε την προειδοποίησή του ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να αποδεχθεί ρόλο παθητικού παρατηρητή ή «πιονιού» στο γεωπολιτικό παιχνίδι των μεγάλων δυνάμεων. «Δε ζούμε σε μια μικρή πολιτική ή οικονομική εσοχή. Ζούμε σε ένα από τα μεγαλύτερα και πιο επιτυχημένα βιομηχανικά κράτη του κόσμου», τόνισε, απορρίπτοντας κάθε λογική υποχώρησης ή αναμονής.

«Σεβασμός μόνο από θέση ισχύος»

Ο Φρίντριχ Μερτς υποστήριξε ότι ακόμη και οι ΗΠΑ παρακολουθούν στενά τη Γερμανία και την Ευρώπη, ωστόσο ο σεβασμός δεν κερδίζεται με μετριοπάθεια ή αυτοϋποτίμηση. «Δε θα μας προσέξουν αν σκύβουμε το κεφάλι. Θα μας σεβαστούν μόνο αν έχουμε συμμάχους στην Ευρώπη που μιλούν την ίδια γλώσσα με εμάς», δήλωσε, επιμένοντας στην ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής στρατηγικής και ενιαίας φωνής.

Κατά τον ίδιο, κομβικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής είναι η οικονομική ισχύς. Η Ευρώπη – και ειδικά η Γερμανία – οφείλει να επαναφέρει στο επίκεντρο την ανταγωνιστικότητα και τη βιομηχανική της βάση, ώστε να μπορεί να διαπραγματεύεται από θέση δύναμης σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται ολοένα και πιο σκληρό.

Εσωτερικές μεταρρυθμίσεις και περισσότερη εργασία

Ο Μερτς συνέδεσε άμεσα την εξωτερική αυτονομία με τις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις. Υποστήριξε ότι χωρίς ισχυρή παραγωγική βάση η Γερμανία δε θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις πολιτικές και κοινωνικές προκλήσεις του μέλλοντος, τασσόμενος υπέρ της αύξησης των ωρών και των ετών εργασίας.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στον υψηλό μέσο όρο αναρρωτικών αδειών, που φτάνει τις 14,5 ημέρες ετησίως ανά εργαζόμενο, θέτοντας ζήτημα κινήτρων για μεγαλύτερη συμμετοχή στην εργασία. Μεταξύ άλλων, πρότεινε την κατάργηση της τηλεφωνικής αναρρωτικής άδειας, προκαλώντας ήδη συζητήσεις στο εσωτερικό της Γερμανίας.

Κριτική στην ευρωπαϊκή αδράνεια

Ο Γερμανός καγκελάριος δεν παρέλειψε να ασκήσει κριτική και στη συζήτηση που διεξάγεται στην Ευρώπη γύρω από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις χώρες της Mercosur. Όπως είπε, η ενασχόληση με επιμέρους αντιρρήσεις και μικροπολιτικές ισορροπίες δείχνει έλλειψη στρατηγικού βάθους.

«Δεν είναι δυνατόν να χανόμαστε στα “μικροπράγματα” την ώρα που κρίνεται η στρατηγική θέση της Ευρώπης στον κόσμο», σημείωσε, κάνοντας λόγο για ευρωπαϊκή αδράνεια σε μια περίοδο μεγάλων γεωπολιτικών ανακατατάξεων.

Στροφή στρατηγικής με ευρωπαϊκό πρόσημο

Οι παρεμβάσεις του Φρίντριχ Μερτς αποτυπώνουν μια σαφή μετατόπιση του Βερολίνου προς μια πιο αυτόνομη ευρωπαϊκή στρατηγική, σε μια συγκυρία όπου οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται. Το μήνυμα του Γερμανού καγκελαρίου είναι σαφές: χωρίς οικονομική ισχύ, πολιτική αυτοπεποίθηση και κοινή ευρωπαϊκή φωνή, η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί στο περιθώριο ενός κόσμου που επιστρέφει στη λογική των μεγάλων δυνάμεων.