Γροιλανδία: Γιατί η ρήξη Τραμπ-Ευρώπης είναι δίκοπο μαχαίρι για τη Ρωσία

Η ρήξη των σχέσεων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη υπήρξε επί δεκαετίες βασικός στρατηγικός στόχος του Κρεμλίνου. Η Μόσχα επεδίωκε συστηματικά να δημιουργήσει ένα μόνιμο ρήγμα ανάμεσα στους παραδοσιακούς δυτικούς συμμάχους, αποδυναμώνοντας την πολιτική και στρατιωτική συνοχή της Δύσης.

Για χρόνια, η Ρωσία προωθούσε δολιοφθορές, παρεμβάσεις και εκστρατείες παραπληροφόρησης, με στόχο την υπονόμευση των δυτικών θεσμών, τους οποίους αντιλαμβανόταν ως εμπόδιο στις εδαφικές της φιλοδοξίες και στο όραμα επαναφοράς της χώρας σε καθεστώς σοβιετικού τύπου ισχύος και επιρροής.

Η διάλυση του ΝΑΤΟ, της ισχυρότερης στρατιωτικής συμμαχίας της Δύσης, αποτέλεσε διαχρονικά μια ιδιαίτερα ισχυρή φαντασίωση για το Κρεμλίνο, ιδίως μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι ανησυχίες περί επέκτασης της Συμμαχίας χρησιμοποιήθηκαν ως βασικό επιχείρημα για τη δικαιολόγηση της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας, σχεδόν τέσσερα χρόνια πριν.

Η «ευκαιρία» της Γροιλανδίας

Εύλογα, στους διαδρόμους εξουσίας του Κρεμλίνου επικρατεί ικανοποίηση στη σκέψη ότι η δυτική ενότητα απειλείται με διάσπαση και ότι το ΝΑΤΟ - για 80 χρόνια ανάχωμα απέναντι στη ρωσική απειλή - θα μπορούσε να οδηγηθεί σε εσωτερική κρίση λόγω ενός φαινομενικά απίθανου ζητήματος: της Γροιλανδίας και των ανεπιθύμητων προσεγγίσεων του Ντόναλντ Τραμπ προς το δανικό έδαφος.

Η Ρωσία παρακολουθεί από το περιθώριο, καθώς οι παλιοί της αντίπαλοι φαίνεται να συγκρούονται μεταξύ τους.

«Η Κίνα και η Ρωσία πρέπει να περνούν υπέροχα», παρατήρησε χαρακτηριστικά η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, σε ανάρτησή της στο X, μετά την απειλή του Τραμπ για επιβολή εξαιρετικά αυστηρών δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται σε αμερικανική ανάληψη ελέγχου της Γροιλανδίας.

Ενθουσιασμός στα ρωσικά ΜΜΕ - Επιφυλακτικότητα στο Κρεμλίνο

Τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία απορρίπτουν επισήμως ότι έχουν εδαφικές βλέψεις στη Γροιλανδία, ενώ ακόμη και ο στρατός της Δανίας εκτιμά πως δεν υφίσταται ουσιαστική απειλή εισβολής από ανατολικά.

Ωστόσο, στη ρωσική κρατική τηλεόραση, φιλοκυβερνητικοί αναλυτές έσπευσαν να πανηγυρίσουν τις κινήσεις Τραμπ, χαρακτηρίζοντάς τες «καταστροφικό πλήγμα για το ΝΑΤΟ» και «πραγματικά τεράστιας σημασίας για τη Ρωσία».

Η κυρίαρχη εκτίμηση είναι ότι, εάν η Συμμαχία αντιμετωπίσει τη σοβαρότερη κρίση των τελευταίων δεκαετιών και η διατλαντική ενότητα κλονιστεί, τότε η δυτική στήριξη προς την Ουκρανία αναπόφευκτα θα εξασθενήσει, δίνοντας στη Μόσχα σαφές πλεονέκτημα στο πεδίο της μάχης. Δυστυχώς για το Κίεβο, αυτό το σενάριο ενδέχεται να αποδειχθεί ρεαλιστικό. Ωστόσο, οι «σαμπάνιες» στο Κρεμλίνο δεν έχουν ανοίξει ακόμη.

Οι φόβοι για την ανεξέλεγκτη ισχύ Τραμπ

Αξιοσημείωτο είναι ότι η επίσημη αντίδραση της Μόσχας υπήρξε μέχρι στιγμής συγκρατημένη και ενίοτε επικριτική. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι ο Τραμπ κινείται στο ζήτημα της Γροιλανδίας «εκτός των ορίων του διεθνούς δικαίου» - μια δήλωση που προκάλεσε ειρωνικά σχόλια, δεδομένου ότι η ίδια η Ρωσία έχει παραβιάσει επανειλημμένα διεθνείς κανόνες τα τελευταία χρόνια.

Η προοπτική αμερικανικού ελέγχου της Γροιλανδίας εκλαμβάνεται στη Μόσχα ως δυνητική απειλή για τη ρωσική κυριαρχία στην Αρκτική. Πέραν αυτού, το Κρεμλίνο φαίνεται να ανησυχεί βαθύτερα, παρακολουθώντας - όπως και ο υπόλοιπος κόσμος - με δυσφορία και ανησυχία την απρόβλεπτη χρήση στρατιωτικής και οικονομικής ισχύος από τη νέα κυβέρνηση Τραμπ.

Σε πρόσφατη ομιλία του για την εξωτερική πολιτική, ο Βλαντίμιρ Πούτιν έκανε λόγο για έναν κόσμο όπου «μονομερείς και επικίνδυνες ενέργειες υποκαθιστούν τη διπλωματία», καταγγέλλοντας τη λογική του «όποιος έχει δύναμη επιβάλλεται». Οι δηλώσεις του έγιναν χωρίς καμία αναφορά στον ρόλο της ίδιας της Ρωσίας.

Ρωσικές συμμαχίες υπό κατάρρευση

Την ίδια ώρα, το ήδη αποδυναμωμένο δίκτυο συμμαχιών της Μόσχας συνεχίζει να διαλύεται. Η ανατροπή του φιλορώσου προέδρου της Συρίας, Μπασάρ αλ Άσαντ, αποτέλεσε σοβαρό πλήγμα. Το Ιράν, στενός σύμμαχος της Ρωσίας, δέχθηκε ισχυρά αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, ενώ ενδέχεται να βρεθεί εκ νέου στο στόχαστρο.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η θεαματική σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο - προσώπου ιδιαίτερα προσκείμενου στο Κρεμλίνο - από αμερικανικές δυνάμεις, αποτέλεσε ακόμη ένα ηχηρό «χαστούκι» για τη Μόσχα. Παράλληλα, τα σενάρια περί πιθανής παρέμβασης στην Κούβα εντείνουν τους φόβους για νέες γεωπολιτικές ταπεινώσεις.

Η Ρωσία εδώ και χρόνια υποστηρίζει ότι η μεταπολεμική διεθνής τάξη πραγμάτων βασίζεται σε δυτικά «δύο μέτρα και δύο σταθμά». Έχει ανοιχτά αμφισβητήσει την απαγόρευση αλλαγής συνόρων διά της βίας και προωθεί την ιδέα σφαιρών επιρροής για τις μεγάλες δυνάμεις.

Σήμερα, η Ουάσινγκτον δείχνει να προσεγγίζει αυτή τη ρωσική κοσμοθεωρία - τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο - κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί στρατηγική νίκη για το Κρεμλίνο. Ωστόσο, οι πανηγυρισμοί αναβάλλονται, καθώς επικρατεί ανησυχία για το τι είδους επικίνδυνος κόσμος διαμορφώνεται.

Όπως έγραψε χαρακτηριστικά η ρωσική εφημερίδα Moskovskij Komsomolets, αποκαλώντας τον Τραμπ «αρχίατρο του φρενοκομείου»: «Έχουμε την αίσθηση ότι ο διευθυντής του ασύλου έχει χάσει κι αυτός τον έλεγχο και ότι όλα έχουν διαλυθεί».