It's the end of the world as we know it: Ο Τραμπ αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού

Ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες απείχαν από την ομιλία Τραμπ φέτος στο Νταβός, δείχνοντας έτσι, το ρήγμα που έχει δημιουργηθεί ανάμεσα στους πάλαι ποτέ παραδοσιακούς συμμάχους με επίκεντρο, κυρίως τη Γροιλανδία, ο Ντόναλντ Τραμπ επεφύλασσε μία έκπληξη όπως το συνηθίζει. Ζήτησε πάλι τίτλους ιδιοκτησίας από αυτό «το κομμάτι πάγο» όπως το χαρακτήρισε, αλλά εγκατέλειψε την επιβολή δασμών, απέκλεισε τη χρήση βίας και καλωσόρισε ένα νέο «πλαίσιο» συζητήσεων. 

Οραματίζεται μια νέα τάξη πραγμάτων

Μπορεί αυτός ο σκόπελος να ξεπεράστηκε προς ανακούφιση των Ευρωπαίων, αλλά από μόνο του δεν αναιρεί ότι η ομιλία του Τραμπ περιέγραψε ξεκάθαρα μία νέα τάξη πραγμάτων όπως την οραματίζεται ο Αμερικανός Πρόεδρος, ο οποίος εμφανίστηκε σαν Πλανητάρχης στο Νταβός.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι υπάρχει θέμα ασφάλειας στην Αρκτική, καθώς το λιώσιμο των πάγων επιτρέπει την είσοδο ναυτικών δυνάμεων. Αν το νησί ανήκει στην Αμερική, δύσκολα θα επιτεθούν είτε η Κίνα είτε η Ρωσία.  Αλλά η Αμερική έχει ήδη μία στρατιωτική βάση εκεί και προστατεύεται από το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, που προβλέπει ότι σε περίπτωση επίθεσης όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ συνδράμουν στρατιωτικά προς υπεράσπιση του επιτιθέμενου κράτους. Αυτό σημαίνει ότι οι ΗΠΑ μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν στη Γροιλανδία υπό τις υπάρχουσες συνθήκες ενώ η Δανία ήταν διατεθειμένη να παραχωρήσει και περισσότερες αρμοδιότητες, αλλά ο Τραμπ διάλεξε να ανεβάσει στο κόκκινο τους τόνους πριν, τελικά, αναδιπλωθεί.

Δεν υπάρχουν περιθώρια αισιοδοξίας

Αυτή η αναδίπλωση, προσωρινή ή μη, είναι το τελευταίο καλό νέο που βγήκε από τη εμφάνιση Τραμπ. Γιατί ακόμη και αν οι Δανοί διαπραγματευτούν με τον Τραμπ με επιτυχία μία αναθεωρημένη συνθήκη που δε θα περιλαμβάνει την εθνική κυριαρχία, ο τρόπος με τον οποίο ο Αμερικανός αναφέρθηκε σήμερα στην Ευρώπη, τους ηγέτες της και την αξία της Διατλαντικής Συμμαχίας, δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας και εφησυχασμού.

Είναι αλήθεια ότι από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οι Ευρωπαίοι στο ΝΑΤΟ έχουν ξοδέψει πολύ λίγα για τη συλλογική άμυνα. Στη διάρκεια, όμως του Ψυχρού Πολέμου, αποτελούσαν ανάχωμα ενάντια στη σοβιετική επέκταση και είχαν οικοδομήσει αυτό το μηχανισμό βασισμένοι σε κοινές αξίες.Το ΝΑΤΟ λειτουργούσε από το 1945 και μετά στη βάση του αμοιβαίου οφέλους. Η μόνη περίπτωση που ενεργοποιήθηκε το άρθρο 5 ήταν μετά την 11η Σεπτεμβρίου για την Αμερική, ενώ η Ευρώπη φιλοξενεί πολλές στρατιωτικές αμερικανικές βάσεις που επιτρέπουν στις ΗΠΑ να υπερασπίζονται και να προωθούν τα συμφέροντά τους.

Δυστυχώς, ο Ντόναλντ Τραμπ ήρθε με ένα άλλο δόγμα, το οποίο έχει ως στόχο να αλλάξει όλες τις δομές του παλαιού κόσμου, που σημαίνει ότι οι πάλαι ποτέ σύμμαχοι που δεν αντιμετωπίζονται ως σύμμαχοι πια, θα πρέπει να προετοιμαστούν για μία νέα πραγματικότητα στην οποία θα είναι μόνοι. Το πρόβλημα είναι ότι ο Τραμπ πιστεύει ότι οι ΗΠΑ έχουν το πάνω χέρι, γιατί οι σύμμαχοι σε Ευρώπη και Ασία έχουν περισσότερα να χάσουν από μία ρήξη από ότι οι Αμερικανοί. Εν μέρει έχει δίκιο, γιατί για παράδειγμα, εάν η Αμερική αρνηθεί να πουλήσει όπλα στην Ουκρανία και μπλοκάρει τις πληροφορίες, θα επιτάχυνε μία ουκρανική ήττα. 

Αναγνωρίζει Ρωσία και Κίνα και υποτιμά την ΕΕ

Σε κάθε περίπτωση, ο Τραμπ έδειξε ότι σέβεται και αναγνωρίζει ως ισότιμους ηγέτες τον Πούτιν και το Σι Τζινπίνγκ και όχι το Μακρόν, τον οποίο μειώνει, υποτιμά και γελοιοποιεί σε κάθε ευκαιρία. 

Οι ηγέτες της Ρωσίας και της Κίνας, είναι βέβαιο ότι θα επιχειρήσουν να επωφεληθούν από αυτή τη νέα πραγματικότητα. Ο Πούτιν ήδη έστειλε μήνυμα μέσω Λαβρόφ ότι η Γροιλανδία είναι τόσο σημαντική για τις ΗΠΑ όσο και η Κριμαία για τη Ρωσία, επαναφέροντας σενάρια «μοιρασιάς» σφαιρών επιρροής ήδη από τη συνάντηση στην Αλάσκα. Ταυτόχρονα, ο Πούτιν αποδέχτηκε την πρόταση Τραμπ για συμμετοχή στο «Συμβούλιο της Ειρήνης» που θέλει να δημιουργήσει ο Αμερικανός Πρόεδρος με διευρυμένες αρμοδιότητες και υπονομεύοντας το ΟΗΕ, δίνοντας το 1 δις. δολάρια της…συνδρομής από τα «παγωμένα» ρωσικά κεφάλαια που βρίσκονται στην Αμερική. Οι Ευρωπαίοι μέχρι στιγμής εμφανίζονται μουδιασμένοι, αμήχανοι αλλά και θυμωμένοι απέναντι στη νέα πραγματικότητα. 

Τις τελευταίες δεκαετίες, είχαν επαναπαυτεί στην αμερικανική προστασία και δεν ασχολήθηκαν με την ανάπτυξη ισχυρής στρατιωτικής δύναμης. Αυτοί οι καιροί τελείωσαν. Η επιλογή που έχουν είναι να επιβραδύνουν τη διάλυση ή αποδυνάμωση της Διατλαντικής Συμμαχίας, αλλά θα πρέπει και να προετοιμαστούν για τη μέρα που ίσως να μην υπάρχει πια ΝΑΤΟ.