Αποκάλυψη Guardian για Βενεζουέλα: Προαποφασισμένη με τις ΗΠΑ η διαδοχή Ροντρίγκεζ μετά την εκδίωξη Μαδούρο

Πριν ο αμερικανικός στρατός αρπάξει τον πρόεδρο της Βενεζουέλα, Νικολάς Μαδούρο, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Ντέλσι Ροντρίγκες και ο ισχυρός αδελφός της είχαν δεσμευτεί να συνεργαστούν με την κυβέρνηση Τραμπ όταν ο ηγέτης της χώρας θα έφευγε από το κάδρο, σύμφωνα με τέσσερις υψηλόβαθμες πηγές που συμμετείχαν στις συζητήσεις.

Η Ροντρίγκες, η οποία ορκίστηκε στις 5 Ιανουαρίου ως προσωρινή πρόεδρος για να αντικαταστήσει τον Μαδούρο, και ο αδελφός της Χόρχε, πρόεδρος της εθνοσυνέλευσης, διαβεβαίωσαν μυστικά αξιωματούχους των ΗΠΑ και του Κατάρ μέσω μεσαζόντων εκ των προτέρων ότι θα υποδέχονταν θετικά την εκδίωξη του Μαδούρο, λένε οι πηγές.

Σύμφωνα με το σχετικό δημοσίευμα του Guardian, οι επικοινωνίες μεταξύ Αμερικανών αξιωματούχων και της Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία τότε ήταν αντιπρόεδρος του Μαδούρο, ξεκίνησαν το φθινόπωρο και συνεχίστηκαν μετά την κρίσιμη τηλεφωνική συνομιλία Τραμπ-Μαδούρο στα τέλη Νοεμβρίου, κατά την οποία ο Τραμπ επέμεινε ότι ο Μαδούρο έπρεπε να εγκαταλείψει τη Βενεζουέλα. Ο Μαδούρο απέρριψε το αίτημα.

«Ο Μαδούρο πρέπει να φύγει»

Μέχρι τον Δεκέμβριο, ένας Αμερικανός που συμμετείχε στις διεργασίες δήλωσε στην Guardian ότι η Ντέλσι Ροντρίγκες είπε στην κυβέρνηση των ΗΠΑ πως ήταν έτοιμη: «Η Ντέλσι επικοινωνούσε λέγοντας “ο Μαδούρο πρέπει να φύγει”». «Είπε: “Θα συνεργαστώ με ό,τι ακολουθήσει μετά”», ανέφερε άλλο άτομο που γνωρίζει τα μηνύματα. Οι πηγές λένε ότι ο Μάρκο Ρούμπιο, υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Τραμπ, αρχικά διστακτικός ως προς τη συνεργασία με στοιχεία του καθεστώτος, κατέληξε να πιστεύει ότι οι υποσχέσεις της Ντέλσι Ροντρίγκες ήταν ο καλύτερος τρόπος για να αποφευχθεί το χάος μετά την απομάκρυνση του Μαδούρο.

Η δέσμευση συνεργασίας από την Ντέλσι και τον Χόρχε Ροντρίγκες πριν από την επιχείρηση κατά του Μαδούρο δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως. Τον Οκτώβριο, η Miami Herald είχε γράψει για αποτυχημένες διαπραγματεύσεις μέσω Κατάρ, στις οποίες η Ντέλσι προσφέρθηκε να αναλάβει επικεφαλής μιας μεταβατικής κυβέρνησης εάν ο Μαδούρο παραιτούνταν. Το Reuters ανέφερε την Κυριακή (18/1) ότι και ο Ντιοσντάδο Καμπέγιο, ο ισχυρός υπουργός Εσωτερικών της Βενεζουέλας, που ελέγχει την αστυνομία και τις δυνάμεις ασφαλείας, είχε επίσης συνομιλίες με τις ΗΠΑ μήνες πριν από την επιχείρηση κατά του Μαδούρο.

Όλες οι πηγές λένε ότι υπήρχε μια λεπτή διαφοροποίηση στη συμφωνία της Ντέλσι Ροντρίγκες: ενώ η οικογένεια Ροντρίγκες υποσχέθηκε να βοηθήσει τις ΗΠΑ μετά την αποχώρηση του Μαδούρο, δεν συμφώνησε να βοηθήσει ενεργά στην ανατροπή του. Οι πηγές επιμένουν ότι δεν επρόκειτο για πραξικόπημα που οργανώθηκε εναντίον του Μαδούρο από τα αδέλφια Ροντρίγκες. Λίγες ώρες μετά την επιχείρηση, ο Τραμπ φάνηκε να επιβεβαιώνει τις συνομιλίες. Είπε στη New York Post ότι η Ντέλσι Ροντρίγκες ήταν «μέσα». «Έχουμε μιλήσει μαζί της πολλές φορές και καταλαβαίνει, καταλαβαίνει».

Οι πολύμηνες παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις και το Κατάρ

Υπήρχαν πολλές επίσημες συνομιλίες μεταξύ αξιωματούχων του Τραμπ και της κυβέρνησης Μαδούρο παράλληλα με τις παρασκηνιακές επαφές. Ο ίδιος ο Μαδούρο συναντήθηκε με τον Ρικ Γκρενέλ, κορυφαίο συνεργάτη του Τραμπ, μόλις 10 ημέρες μετά την ορκωμοσία του Τραμπ, για να συζητήσουν για Αμερικανούς κρατούμενους, οι οποίοι απελευθερώθηκαν γρήγορα.

Κορυφαίοι συνεργάτες του Τραμπ συνέχισαν τις επίσημες συνομιλίες με την Ντέλσι και τον Χόρχε Ροντρίγκες αρκετά συχνά, για να συντονίζουν, για παράδειγμα, τις δεκαπενθήμερες πτήσεις επαναπατρισμού Βενεζουελάνων που απελαύνονταν από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες. Υπήρχε καταιγισμός ζητημάτων προς επίλυση: πού θα προσγειώνονταν οι πτήσεις, το καθεστώς των Βενεζουελάνων που κρατούνταν στο Ελ Σαλβαδόρ και πολιτικών κρατουμένων που θα μπορούσαν να απελευθερωθούν.

Εν τω μεταξύ, η Ντέλσι Ροντρίγκες διατηρούσε πολύ στενούς προσωπικούς δεσμούς με το Κατάρ, όπου μέλη της βασιλικής οικογένειας τη θεωρούσαν φίλη, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τη σχέση τους. Το Κατάρ, βασικός σύμμαχος των ΗΠΑ, δώρισε ένα πολυτελές αεροσκάφος αξίας 400 εκατ. δολαρίων για χρήση από τον Τραμπ, ένα πρωτοφανές δώρο από ξένη χώρα προς Αμερικανό πρόεδρο. Χρησιμοποίησε την καλή του σχέση με τον Λευκό Οίκο του Τραμπ για να ανοίξει περισσότερες πόρτες για τη Ροντρίγκες σε μυστικές διαπραγματεύσεις, είπαν δύο από τις πηγές.

Το μυστικό χαρτί της Ροντρίγκες, οι... αξιολάτρευτες παραξενιές της

Όπως ανέφερε η Miami Herald τον Οκτώβριο, η Ροντρίγκες προσπάθησε να προτείνει μια μεταβατική κυβέρνηση υπό την ηγεσία της, που θα κυβερνούσε τη Βενεζουέλα αν ο Μαδούρο συμφωνούσε σε μια προαποφασισμένη «συνταξιοδότηση» σε έναν υποτιθέμενα ασφαλή προορισμό. Το σχέδιο κατέρρευσε και η Ροντρίγκες κατήγγειλε σφοδρά το δημοσίευμα, αλλά σημαντικοί Αμερικανοί άρχισαν να πιστεύουν ότι δεν ήταν μια μονοδιάστατη, δογματική ηγέτιδα. Όσοι τη γνωρίζουν τη περιγράφουν ως μια φιγούρα με αφοπλιστικές ιδιορρυθμίες που τη βοηθούν να δημιουργεί εύκολα δεσμούς. Πίνει σαμπάνια, έχει προσωπικό προπονητή πινγκ-πονγκ και την τάση να προκαλεί ξένους αξιωματούχους σε αγώνες.

Μέχρι τον Οκτώβριο, λένε οι πηγές, ακόμη και οι πιο επιθετικοί απέναντι στον Μαδούρο Αμερικανοί ήταν ανοιχτοί στη συνεργασία μαζί της. Ένας παράγοντας ήταν η υπόσχεσή της να συνεργαστεί με αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες και η γνωριμία της με Αμερικανούς στον χώρο της ενέργειας. «Η Ντέλσι είναι η πιο δεσμευμένη στη συνεργασία με το αμερικανικό πετρέλαιο», είπε σύμμαχός της.  Ο κύριος στόχος των ΗΠΑ ήταν η σταθερότητα μετά την εκδίωξη του Μαδούρο, δεδομένων των προβλέψεων για εμφύλιο πόλεμο και χάος. Άλλη πηγή είπε ότι «το μεγαλύτερο ζήτημα ήταν να αποφευχθεί ένα αποτυχημένο κράτος».

Μόνο στα τέλη του φθινοπώρου η Ντέλσι Ροντρίγκες και ο αδελφός της άρχισαν πραγματικά να εμπλέκονται σε συζητήσεις με τις ΗΠΑ πίσω από την πλάτη του Μαδούρο. Ο Μαδούρο μίλησε τηλεφωνικά με τον Τραμπ τον Νοέμβριο και μέχρι την επόμενη εβδομάδα ήταν σαφές ότι δεν επρόκειτο να αποχωρήσει.

Για τη Ντέλσι Ροντρίγκες, ήταν ένας ευαίσθητος χειρισμός. Την ίδια στιγμή που έκανε την προσφορά, λένε οι πηγές, δεν συμφώνησε να προδώσει ενεργά τον Μαδούρο. «Τον φοβόταν», είπε ένας αξιωματούχος που γνωρίζει τα γεγονότα. Όταν τα αμερικανικά επιθετικά ελικόπτερα πέταξαν πάνω από το Καράκας στις αρχές Ιανουαρίου, η Ντέλσι Ροντρίγκες δεν βρέθηκε πουθενά. Κυκλοφόρησαν φήμες ότι είχε φύγει για τη Μόσχα, αλλά δύο πηγές λένε ότι βρισκόταν στο νησί Μαργαρίτα, δημοφιλή παραθεριστικό προορισμό της Βενεζουέλας.