Ουκρανία: Το παρασκήνιο των διαπραγματεύσεων - Τα προσχέδια και το σενάριο ανταλλαγής του Ντονμπάς με αντάλλαγμα 800 δισ.

Διαπραγματευτές από τη Ρωσία, την Ουκρανία και τις ΗΠΑ συμμετέχουν στις πρώτες τριμερείς συνομιλίες μετά την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Οι διαβουλεύσεις για την ασφάλεια, που διεξάγονται στο Αμπού Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, εντάσσονται στις ευρύτερες προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας που θα τερματίσει τον πόλεμο.

Ο πρώτος γύρος ολοκληρώθηκε την Παρασκευή, χωρίς να φαίνεται να υπάρχει κάποια ουσιαστική πρόοδος, με τις συζητήσεις να αναμένεται να συνεχιστούν το Σάββατο.

Οι εξελίξεις αυτές ακολουθούν την τετράωρη συνάντηση που είχαν στη Μόσχα την Πέμπτη (22/01) τρεις Αμερικανοί απεσταλμένοι, ανάμεσά τους ο Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Παράλληλα, ο κ. Τραμπ συναντήθηκε με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός.

Το Ντομπάς και τα 800 δισ. δολάρια

Η Ουκρανία θα μπορούσε να λάβει 800 δισεκατομμύρια δολάρια σε αντάλλαγμα την παραχώρηση του Ντονμπάς, αναφέρει η ιταλική Corriere della Sera.

Σύμφωνα με το ιταλικό μέσο, τέσσερα έγγραφα προετοιμάζονται ως πιθανή βάση για μια μελλοντική συμφωνία. Ένα από αυτά φέρεται να προβλέπει την πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονμπάς σε αντάλλαγμα για ένα οικονομικό πακέτο 800 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας.

Ένα άλλο έγγραφο περιγράφει τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ και την πιθανή ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στην Ουκρανία ως μέρος ενός πλαισίου προστασίας.

Ένα τρίτο προσχέδιο επικεντρώνεται στην «αλληλουχία»: πρώτα, παραχωρήσεις προς την Ουκρανία και μόνο στη συνέχεια προγράμματα ανοικοδόμησης, τα οποία μέχρι στιγμής υπάρχουν κυρίως στα χαρτιά. Ταυτόχρονα, παραμένει ασαφές εάν ο Πούτιν θα συμφωνούσε σε εγγυήσεις ασφαλείας που περιλαμβάνουν την παρουσία στρατευμάτων του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία.

Σε τι στάδιο βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις;

Σύμφωνα με δημοσίευμα του News.sky.com, οι ΗΠΑ έχουν διεξαγάγει ξεχωριστές συνομιλίες με τη Ρωσία, καθώς και με την ηγεσία της Ουκρανίας και της Ευρώπης, εξετάζοντας διάφορες εκδοχές ενός ειρηνευτικού σχεδίου. Ο Αμερικανός απεσταλμένος Γουίτκοφ δήλωσε την Πέμπτη ότι έχει σημειωθεί «μεγάλη πρόοδος» και ότι οι διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται πλέον στο τελευταίο εκκρεμές ζήτημα.

Το κύριο σημείο τριβής παραμένει το εδαφικό. Η Ρωσία επιμένει στην απαίτησή της να παραχωρήσει η Ουκρανία το περίπου 20% του Ντόνετσκ που δεν έχει ακόμη καταληφθεί στο πεδίο των μαχών -έδαφος από το οποίο ο Ζελένσκι αρνείται κατηγορηματικά να αποσυρθεί. Το Ντόνετσκ, μαζί με το Λουγκάνσκ -το οποίο ελέγχεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τη Ρωσία- συναποτελούν την περιοχή του Ντονμπάς.

Ο Ρώσος ηγέτης είχε διαμηνύσει πέρυσι στον ραμπ ότι θα ήταν διατεθειμένος να αποσυρθεί από άλλα κατεχόμενα εδάφη με αντάλλαγμα τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ. Μετά την πρόσφατη συνάντησή του με τον Τραμπ, ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι το μελλοντικό καθεστώς των ανατολικών εδαφών παραμένει αδιευκρίνιστο, σημειώνοντας ωστόσο ότι οι ειρηνευτικές προτάσεις είναι «σχεδόν έτοιμες». Από την πλευρά του, ο Ρώσος σύμβουλος εξωτερικών υποθέσεων, Γιούρι Ουσάκοφ, τόνισε πως ο Πούτιν ξεκαθάρισε στους Αμερικανούς ότι «δεν μπορεί να αναμένεται η επίτευξη μακροπρόθεσμης συμφωνίας χωρίς την επίλυση του εδαφικού ζητήματος».

Ο Ζελένσκι ανέφερε επίσης ότι αναμένει από τον Τραμπ τον ορισμό συγκεκριμένης ημερομηνίας για την υπογραφή της συμφωνίας που αφορά τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας προς το Κίεβο. Δήλωσε ότι το σχετικό έγγραφο είναι «έτοιμο», αν και το περιεχόμενό του δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Το ειρηνευτικό σχέδιο 28 σημείων του Τραμπ προβλέπει «ισχυρές» εγγυήσεις για την Ουκρανία. Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία έχουν ήδη δεσμευτεί, στο πλαίσιο της «Συμμαχίας των Προθύμων», να αποστείλουν στρατεύματα σε «στρατιωτικά κέντρα» εντός Ουκρανίας σε περίπτωση κατάπαυσης του πυρός.

Στη συνάντηση της Παρασκευής συμμετείχαν αντιπροσωπείες και όχι οι ίδιοι οι ηγέτες. Η Ουκρανία εκπροσωπήθηκε από τον επικεφαλής διαπραγματευτή Ρουστέμ Ουμέροφ και τον προσωπάρχη του Ζελένσκι, Κίριλο Μπουδάνοφ. Η Μόσχα απέστειλε τον ναύαρχο Ιγκόρ Κοστιουκόφ ως επικεφαλής της ομάδας για θέματα ασφάλειας, ενώ ο απεσταλμένος του Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, αναμένεται να έχει χωριστές επαφές για οικονομικά ζητήματα με τον ουίτκοφ.

Έχουμε ξαναβρεθεί σε αυτή τη θέση;

Η ανταποκρίτρια του Sky News, Σάλι Λόκγουντ, δήλωσε ότι η τριμερής συνάντηση αποτελεί «σημαντική στιγμή», αλλά πρόσθεσε ότι «είναι σημαντικό να διατηρούμε τις ελπίδες μας σε μέτρια επίπεδα, γιατί, φυσικά, έχουμε ξαναβρεθεί σε αυτή τη θέση».

Τον Νοέμβριο, στρατιωτικοί αξιωματούχοι και από τις τρεις πλευρές συναντήθηκαν στο Αμπού Ντάμπι, αν και παραμένει ασαφές αν όλοι ήταν στην ίδια αίθουσα την ίδια στιγμή.

Η Λόκγουντ πρόσθεσε ότι ο ταχύς ρυθμός οργάνωσης της συνάντησης στο Αμπού Ντάμπι ίσως υποδηλώνει ότι οι πλευρές έχουν ήδη «εξετάσει έναν συμβιβασμό που θα ήταν διατεθειμένη να αποδεχτεί» κάθε μία εξ αυτών. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην παρουσία του Κίριλο Μπουδάνοφ, ο οποίος, σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, είναι το μόνο στέλεχος του επιτελείου του Ζελένσκι που η Ουάσινγκτον λαμβάνει «πολύ σοβαρά» υπόψη.

Παρά τις διπλωματικές διεργασίες, η Μόσχα συνεχίζει τις επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, η Ρωσία εξαπέλυσε 101 drones, προκαλώντας διακοπές ρεύματος και θέρμανσης σε χιλιάδες κατοικίες στο Κίεβο, σύμφωνα με τον δήμαρχο Βιτάλι Κλίτσκο. Στην ανατολική Ουκρανία, τέσσερις άνθρωποι, ανάμεσά τους ένα πεντάχρονο παιδί, έχασαν τη ζωή τους σε νέες επιθέσεις.

Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Ουσάκοφ διεμήνυσε ότι μέχρι την επίτευξη λύσης, η Ρωσία θα «συνεχίσει να επιδιώκει με συνέπεια τους στόχους της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης», τονίζοντας ότι οι ρωσικές δυνάμεις «κατέχουν τη στρατηγική πρωτοβουλία» στο πεδίο.