Βρετανία: Βρέθηκε λάκκος εκτελέσεων των Βίκινγκς; Στο φως μυστηριώδης ομαδικός τάφος

Σε μια ειδυλλιακή γωνιά ενός αγγλικού αγρού, κάτω από το καταπράσινο γρασίδι και τις κίτρινες νεραγκούλες που φύτρωναν στον ήλιο, οι αρχαιολόγοι έκαναν μια μακάβρια ανακάλυψη.

Καθώς κοσκίνιζαν το χώμα, βρήκαν έναν λάκκο ηλικίας περίπου 1.200 ετών, γεμάτο σκελετούς — ορισμένους ακέραιους, άλλους διαμελισμένους — που έφεραν σημάδια φρικτού, βίαιου θανάτου.

«Υπάρχει τρομερή διαπροσωπική βία εδώ, με όποια μορφή κι αν την αντικρίζουμε», δήλωσε ο Όσκαρ Άλντρεντ, αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, ο οποίος ηγήθηκε της ανασκαφής την περασμένη άνοιξη και το καλοκαίρι στο Wandlebury Country Park, περίπου 4,8 χιλιόμετρα έξω από το Κέιμπριτζ της Αγγλίας.

Ο λάκκος θα μπορούσε να περιέχει τα κατάλοιπα μιας μάχης ή μιας εκτέλεσης, που έλαβε χώρα κάποια στιγμή τον 8ο ή 9ο αιώνα μ.Χ., υπέθεσε μιλώντας στο CNN, αν και τα στοιχεία προς το παρόν δεν είναι ξεκάθαρα.

«Ενθύμια» μιας απάνθρωπης βίας

Ένα από τα σώματα ήταν θαμμένο μπρούμυτα — «ένδειξη τεράστιας ασέβειας», σύμφωνα με τον Άλντρεντ — με τα χέρια και τα πόδια πιθανόν δεμένα μεταξύ τους. Ένα άλλο είχε σχεδόν σίγουρα αποκεφαλιστεί, καθώς ο πρώτος σπόνδυλος της σπονδυλικής του στήλης είχε κοπεί και υπήρχε ένα μεγάλο ίχνος κοπής στην κάτω γνάθο. Από ένα τρίτο σώμα έχουν απομείνει μόνο τα κάτω οστά των ποδιών, τα πέλματα και οι επιγονατίδες.

Και όλοι αυτοί ήταν θαμμένοι μαζί σε έναν μόνο λάκκο, κάτι ασυνήθιστο για την εποχή, καθώς τα χριστιανικά έθιμα όριζαν ότι οι άνθρωποι, ακόμη και αν είχαν εκτελεστεί, συνήθως θάβονταν ξεχωριστά, είπε ο Άλντρεντ. Οι αρχαιολόγοι δεν βρήκαν κανένα αντικείμενο κοντά στα σώματα, πρόσθεσε, γεγονός που υποδηλώνει ότι «αυτά τα άτομα είχαν απογυμνωθεί από κάθε προσωπικό αντικείμενο και ενταφιαστεί».

Όλοι αυτοί οι παράγοντες αποτελούν «ισχυρές ενδείξεις εκτέλεσης», είπε, όμως πάνω από τα τέσσερα σώματα, καθώς και πάνω από τα πόδια ενός ακόμη ατόμου, βρέθηκαν έξι επιπλέον κρανία, γεγονός που υποδηλώνει ότι «δεν πρόκειται για μια απλή περίπτωση εκτέλεσης». Ο Άλντρεντ πιστεύει ότι τα τέσσερα —και κάτι— σώματα θάφτηκαν ταυτόχρονα και ότι πέθαναν μετά τους ανθρώπους στους οποίους ανήκαν τα κρανία που βρέθηκαν στον λάκκο, επειδή τα κρανία δεν είχαν πλέον τις κάτω γνάθους τους. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι τα κρανία «ίσως εκτίθεντο κάπου ή, αν σχετίζεται με μάχη, ήταν υπολείμματα σε έναν χώρο σύγκρουσης», πριν τελικά θαφτούν στον λάκκο, είπε.

Ερωτήματα για την καταγωγή των σκελετών

Η ανακάλυψη ενός τέτοιου χώρου επιτρέπει στους αρχαιολόγους να κατανοήσουν καλύτερα τον πολιτισμό και την κοινωνία της πρώιμης μεσαιωνικής Αγγλίας, όταν η χώρα ήταν κατακερματισμένη σε πολλά βασίλεια και ηγέτες όπως ο Όφα άρχιζαν να την ενοποιούν, ενώ ο Αλφρέδος ο Μέγας πολεμούσε τους επιδρομείς Βίκινγκ.

Υπάρχουν ακόμη πολλά που οι αρχαιολόγοι ελπίζουν να ανακαλύψουν για τα σώματα. Πιστεύουν ότι όλα ανήκουν σε άνδρες, αλλά περαιτέρω ανάλυση των οστών θα το επιβεβαιώσει, καθώς και το αν υπήρχε συγγενική σχέση μεταξύ τους. Η ομάδα θέλει επίσης να αναλύσει τα δόντια των σκελετών, τα οποία αναμένεται να αποκαλύψουν τη διατροφή τους και τον τόπο καταγωγής τους, είπε ο Άλντρεντ. Αυτό θα βοηθήσει καθοριστικά τους αρχαιολόγους να διαπιστώσουν αν πρόκειται για Αγγλοσάξονες ή Βίκινγκ. Περαιτέρω αναλύσεις θα επιτρέψουν και ακριβέστερη χρονολόγηση των σορών, ώστε να περιοριστούν ορισμένες από τις θεωρίες.

Αν τα σώματα χρονολογούνται στον 9ο αιώνα, είναι πιο πιθανό να εμπλέκονται σε μάχη μεταξύ Σαξόνων και Βίκινγκ, είπε ο Άλντρεντ, ενώ αν ανήκουν στον 8ο αιώνα, πριν από τις επιδρομές των Βίκινγκ, είναι πιθανότερο να σκοτώθηκαν στο πλαίσιο κάποιας μορφής απονομής δικαιοσύνης. Ωστόσο, ορισμένες εντυπωσιακές λεπτομέρειες είναι ήδη εμφανείς. Ένα από τα σώματα έχει μια μεγάλη οπή στο κρανίο, γεγονός που υποδηλώνει ότι το άτομο υποβλήθηκε στην αρχαία χειρουργική πρακτική του τρυπανισμού, η οποία θεωρούνταν ότι βοηθούσε σε ημικρανίες, επιληπτικές κρίσεις και ψυχολογικές διαταραχές. Το άτομο είχε επίσης ύψος 1,96 μέτρα, εντυπωσιακό για μια εποχή όπου ο μέσος άνδρας είχε ύψος περίπου 1,68 μέτρα, σύμφωνα με ανακοίνωση του πανεπιστημίου.

«Το άτομο μπορεί να είχε έναν όγκο που επηρέαζε την υπόφυση και προκαλούσε υπερέκκριση αυξητικών ορμονών», δήλωσε η Τρις Μπιρς, επιμελήτρια των Συλλογών Duckworth στο τμήμα αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. «Αυτό φαίνεται στα μοναδικά χαρακτηριστικά των μακρών οστών των άκρων και σε άλλα σημεία του σκελετού. Μια τέτοια κατάσταση στον εγκέφαλο θα προκαλούσε αυξημένη πίεση στο κρανίο, οδηγώντας σε πονοκεφάλους, τους οποίους ο τρυπανισμός ίσως επιχειρούσε να ανακουφίσει», είπε.

Μια τυχαία ανακάλυψη

Τα σώματα αποκαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής ανασκαφής στο πλαίσιο του προπτυχιακού προγράμματος αρχαιολογίας του πανεπιστημίου. Η ανασκαφή ήταν μέρος μιας πενταετούς έρευνας στο Wandlebury, το οποίο περιλαμβάνει ένα οχυρό της Εποχής του Σιδήρου και κατοικείται εδώ και 2.000 χρόνια, γεγονός που το καθιστά δημοφιλή χώρο για εκπαιδευτικά προγράμματα.

Η ομάδα εντόπισε αρχικά ένα σώμα, θυμάται η προπτυχιακή φοιτήτρια Γκρέις Γκράντφιλντ, πριν επιστρέψουν για μια δεύτερη ανασκαφή, όπου βρήκαν όλο και περισσότερους σκελετούς. «Ήταν αρκετά συγκεχυμένο, γιατί δεν περιμέναμε να βρούμε κάτι άλλο», είπε. «Ήταν αρκετά ανατριχιαστικό να σκέφτεσαι πόσα θραύσματα οστών είχαν αποκολληθεί από τα άτομα και είχαν αναμειχθεί μεταξύ τους».