The Economist: Το ρωσικό «δόλωμα» των 12 τρισ. δολαρίων προς τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου

Το βρετανικό περιοδικό The Economist περιγράφει ένα φιλόδοξο αλλά αμφιλεγόμενο γεωπολιτικό σενάριο, στο οποίο η οικονομία χρησιμοποιείται ως εργαλείο διαπραγμάτευσης για τον τερματισμό του πολέμου και την αναδιαμόρφωση των σχέσεων Δύσης-Μόσχας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται μια πρόταση που - σύμφωνα με το δημοσίευμα - προβάλλεται ως «συμφωνία-μαμούθ» 12 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων και την επανεκκίνηση επενδύσεων σε στρατηγικούς τομείς της ρωσικής οικονομίας.

Το αφήγημα της «Μεγάλης Συμφωνίας»

Σύμφωνα με την ανάλυση, ο ειδικός απεσταλμένος του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, φέρεται να διατηρούσε επαφές με τον Κίριλ Ντμίτριεφ, επικεφαλής ρωσικού κρατικού επενδυτικού φορέα, στο πλαίσιο ανεπίσημων διερευνητικών συνομιλιών. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για τεράστια οικονομικά πακέτα συνεργασίας που θα περιλάμβαναν ενέργεια, εξορύξεις και υποδομές, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου πλαισίου σχέσεων.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επικαλούμενος στοιχεία των ουκρανικών υπηρεσιών, υποστηρίζει ότι η Ρωσία επιχειρεί να παρουσιάσει την ειρήνη ως επενδυτική ευκαιρία. Το δημοσίευμα υπογραμμίζει ότι η στρατηγική αυτή εντάσσεται στη μακροχρόνια τακτική του Βλαντιμίρ Πούτιν να συνδέει γεωπολιτικές παραχωρήσεις με οικονομικά ανταλλάγματα.

Η φημολογούμενη «Μεγάλη Συμφωνία» παρουσιάζεται ως πολιτικό αφήγημα υψηλού συμβολισμού, σχεδιασμένο να αγγίζει την αμερικανική επιχειρηματική λογική: επενδύσεις μεγάλης κλίμακας ως αντάλλαγμα για αποκλιμάκωση.

Υποσχέσεις κέρδους και πραγματικά εμπόδια

Το περιοδικό επισημαίνει ότι, παρά τους εντυπωσιακούς αριθμούς, η οικονομική βάση της πρότασης παραμένει αμφισβητήσιμη. Η ρωσική οικονομία, αν και πλούσια σε φυσικούς πόρους, χαρακτηρίζεται από υψηλό επενδυτικό ρίσκο, θεσμική αβεβαιότητα και ισχυρή εξάρτηση από τρίτες αγορές.

Επιπλέον, η άρση σχεδόν 23.000 κυρώσεων περιγράφεται ως σύνθετη διαδικασία που απαιτεί πολιτική συναίνεση στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το δημοσίευμα τονίζει ότι δεν πρόκειται για μια απλή πολιτική απόφαση, αλλά για γραφειοκρατικό και νομικό λαβύρινθο, με πιθανές αντιδράσεις από το Κογκρέσο και συμμάχους.

Ιστορικά παραδείγματα, όπως η επαναπροσέγγιση με το Ιράν, δείχνουν ότι οι πολυεθνικές εταιρείες διστάζουν να επιστρέψουν σε αγορές με γεωπολιτική αστάθεια, ακόμη και όταν αίρονται περιορισμοί.

Ενέργεια, πρώτες ύλες και στρατηγικό ρίσκο

Το ρεπορτάζ εστιάζει σε ενεργειακά και μεταλλευτικά έργα που προβάλλονται ως πυλώνες της συμφωνίας. Μεταξύ αυτών, μεγάλα πετρελαϊκά πεδία στην Αρκτική και εξορύξεις σπάνιων γαιών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις παγκόσμιες αγορές εμπορευμάτων.

Εκτιμήσεις της Rystad Energy αναφέρουν ότι η Δυτική Σιβηρία διαθέτει σημαντικά ανακτήσιμα αποθέματα, ωστόσο η αξιοποίησή τους απαιτεί τεχνογνωσία, κεφάλαια και σταθερό θεσμικό πλαίσιο. Παράλληλα, ο ρωσικός βορράς θεωρείται πλούσιος σε σπάνιες γαίες, με επενδυτικά σχέδια που επιβλέπονται από τον Σεργκέι Σοϊγκού.

Το περιοδικό προειδοποιεί ότι η υλοποίηση τέτοιων έργων προϋποθέτει μακροπρόθεσμη γεωπολιτική σταθερότητα, κάτι που δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο. Νομικοί κίνδυνοι, προηγούμενες κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων και διεθνείς αντιδράσεις παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες.

Το πολιτικό κόστος και η αβεβαιότητα

Η ανάλυση καταλήγει ότι, ακόμη και αν μια τέτοια συμφωνία προχωρούσε, το πολιτικό και στρατηγικό κόστος θα ήταν σημαντικό. Εντός των ΗΠΑ αναμένονται αντιδράσεις από κύκλους που θεωρούν ότι μια οικονομική επανασύνδεση θα μπορούσε να ενισχύσει συμμάχους της Μόσχας, ιδίως την Κίνα.

Το περιοδικό υπογραμμίζει ότι η υπόσχεση τρισεκατομμυρίων δολαρίων λειτουργεί περισσότερο ως διαπραγματευτικό εργαλείο παρά ως ρεαλιστική οικονομική πρόβλεψη. Η «Μεγάλη Συμφωνία» παρουσιάζεται ως ένα σενάριο υψηλού συμβολισμού, το οποίο επιχειρεί να μετατρέψει τη γεωπολιτική κρίση σε οικονομική ευκαιρία - με αβέβαιη όμως κατάληξη.

Σε τελική ανάλυση, το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η ιδέα ενός «μερίσματος ειρήνης» αυτού του μεγέθους παραμένει πολιτικά ελκυστική αλλά οικονομικά επισφαλής, υπενθυμίζοντας ότι στις διεθνείς σχέσεις τα μεγάλα νούμερα συχνά λειτουργούν περισσότερο ως στρατηγική ρητορική παρά ως άμεση πραγματικότητα.