Πακιστάν-Αφγανιστάν: Γιατί το Ισλαμαμπάντ βομβαρδίζει την Καμπούλ και τι σημαίνει αυτό

Πακιστάν και Αφγανιστάν βρίσκονται ξανά σε τροχιά σφοδρής σύγκρουσης, ανταλλάσσοντας θανατηφόρα πυρά πυροβολικού και όλμων κατά μήκος των ορεινών συνόρων τους. Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν, διαμηνύοντας ότι η υπομονή της χώρας του «εξαντλήθηκε», κήρυξε επίσημα «ανοιχτό πόλεμο» εναντίον του γειτονικού κράτους που διοικείται από τους Ταλιμπάν.

Πρόκειται για την τελευταία και πιο επικίνδυνη ανάφλεξη σε μια διαρκή διαμάχη, που φέρνει αντιμέτωπο τον ισχυρό, πάνοπλο και πυρηνικό στρατό του Πακιστάν με τους σκληροτράχηλους μαχητές των Ταλιμπάν, οι οποίοι διαθέτουν πολεμική εμπειρία δεκαετιών -συμπεριλαμβανομένης της νίκης τους επί των δυνάμεων των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ το 2021.

Πώς ξεκίνησε η νέα ανάφλεξη

Η κλιμάκωση ξεκίνησε αργά το βράδυ της Πέμπτης, όταν οι δυνάμεις των Ταλιμπάν εξαπέλυσαν επιθέσεις σε πακιστανικές θέσεις κατά μήκος των αμφισβητούμενων συνόρων των 1.600 μιλίων. Η Καμπούλ υποστήριξε ότι οι επιθέσεις αυτές ήταν αντίποινα για τον βομβαρδισμό στρατοπέδων μαχητών στο αφγανικό έδαφος από το Πακιστάν το περασμένο Σαββατοκύριακο, που άφησε πίσω του 18 νεκρούς.

Η απάντηση του Ισλαμαμπάντ ήρθε τα ξημερώματα της Παρασκευής με την «Επιχείρηση Δίκαιη Οργή» (Ghazab Lil Haqq). Πακιστανικά μαχητικά έπληξαν την Καμπούλ, την επαρχία Πακτία και την Κανταχάρ -το «πνευματικό λίκνο» των Ταλιμπάν και πιθανό καταφύγιο του σκιώδους ηγέτη τους, Χιμπατουλάχ Αχουντζάντα.

Νύχτα τρόμου στην Καμπούλ

Κάτοικος της Καμπούλ περιέγραψε στο CNN τη στιγμή που η οικογένειά της ξύπνησε από μια ισχυρή έκρηξη: «Τρομοκρατήθηκα. Μετά ακούσαμε πυροβολισμούς. Όταν κοιτάξαμε από το παράθυρο, είδαμε φλόγες σαν σφαίρες να ανεβαίνουν στον ουρανό. Είμαι σίγουρη ότι κάθε κάτοικος της πόλης ζει με τον φόβο ότι θα χτυπηθεί από βόμβα».

Οι δύο πλευρές αναφέρουν αντικρουόμενους αριθμούς θυμάτων. Το Πακιστάν υποστηρίζει ότι σκότωσε 133 μαχητές των Ταλιμπάν, ενώ το Αφγανιστάν κάνει λόγο για οκτώ νεκρούς στρατιώτες.

Από σύμμαχοι... εχθροί: Το «μπούμερανγκ» της τρομοκρατίας

Η σχέση των δύο χωρών είναι περίπλοκη. Μετά την απομάκρυνση των Ταλιμπάν από την εξουσία το 2001 από το ΝΑΤΟ, το Πακιστάν υπήρξε ένας από τους κύριους υποστηρικτές τους. Οι μαχητές τους έβρισκαν καταφύγιο στο πακιστανικό έδαφος κατά τη διάρκεια του πολέμου κατά των ΗΠΑ.

Ωστόσο, μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021, το Πακιστάν αντιμετωπίζει ένα κύμα ισλαμιστικής βίας στο εσωτερικό του. Το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί την Καμπούλ ότι προσφέρει άσυλο σε Πακιστανούς Ταλιμπάν (TTP), οι οποίοι εξαπολύουν επιθέσεις χρησιμοποιώντας, σε πολλές περιπτώσεις, αμερικανικά όπλα που εγκαταλείφθηκαν κατά τη χαοτική αποχώρηση των ΗΠΑ.

Το 2025, περισσότεροι από 1.200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε τρομοκρατικές επιθέσεις στο Πακιστάν, αριθμός διπλάσιος από αυτόν του 2021.

Η στρατιωτική σύγκριση: Πυρηνικά εναντίον αντάρτικου

Σύμφωνα με την έκθεση Military Balance 2025, η διαφορά ισχύος «στα χαρτιά» είναι χαώδης:

• Πακιστάν: Διαθέτει έναν από τους ισχυρότερους στρατούς παγκοσμίως, με 660.000 ενεργούς στρατιώτες, πυρηνικά όπλα και σύγχρονη αεροπορία (F-16, JF-17).
• Ταλιμπάν: Διαθέτουν λιγότερους από 200.000 άνδρες, χωρίς λειτουργική αεροπορία (μόνο ελάχιστα σοβιετικά ελικόπτερα και drones).

Ωστόσο, οι Ταλιμπάν υπερτερούν στην τακτική του ασύμμετρου πολέμου και του ανταρτοπόλεμου, έχοντας «γονατίσει» στο παρελθόν υπερδυνάμεις όπως η ΕΣΣΔ και οι ΗΠΑ.

Πόσο μπορεί να χειροτερέψει η κατάσταση;

Οι αναλυτές φοβούνται ότι η περαιτέρω κλιμάκωση θα αποσταθεροποιήσει πλήρως την περιοχή. «Το Πακιστάν κατέστησε σαφές ότι θα δράσει ξανά αν οι Ταλιμπάν δεν κινηθούν εναντίον των τρομοκρατών στο έδαφός τους», εξηγεί η Samina Ahmed από το Crisis Group.

Η διεθνής κοινότητα ελπίζει τώρα σε μεσολάβηση από χώρες όπως η Τουρκία, το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία, για να αποφευχθεί ένας ολοκληρωτικός πόλεμος.