Το χωριό όπου φυτεύουν χιλιάδες δέντρα τον χρόνο για να σώσουν τα σπίτια τους από τις πλημμύρες

Τον Ιούνιο του 2012, η ποσότητα βροχής ενός ολόκληρου μήνα έπεσε μέσα σε μόλις 24 ώρες σε περιοχές της κεντρικής Ουαλίας. Η καταρρακτώδης βροχή μετέτρεψε τους δρόμους σε λίμνες.

Στο μικρό χωριό Ταλιμπόντ, στο Σερεντιγιόν, 27 σπίτια πλημμύρισαν όταν οι ποταμοί Άφον Λέρι και Άφον Κιούλαν υπερχείλισαν. Μετά από εκείνη την καταστροφική ημέρα, μια ομάδα κατοίκων σκαρφίστηκε μια ιδέα – να φυτέψουν χιλιάδες δέντρα, ώστε να προσπαθήσουν να μειώσουν τον κίνδυνο πλημμυρών στο μέλλον.

Τα δέντρα και τα δάση παίζουν «ζωτικό» ρόλο στη μείωση των πλημμυρών, καθώς επιβραδύνουν τη ροή του νερού της βροχής, απορροφούν το νερό και μειώνουν τη διάβρωση, σύμφωνα με το Woodland Trust. «Ξεκινήσαμε με στόχο να φυτέψουμε 2.000 δέντρα τον πρώτο χειμώνα», δήλωσε στο BBC η Λίντα Ντέντον, που συντονίζει την ομάδα εθελοντών που αποκαλούνται Tal-y-bont Treeplanters. «Και στην πραγματικότητα καταφέραμε περίπου οκτώ [χιλιάδες]. Σταδιακά αυξήσαμε τον αριθμό. Έτσι, τώρα έχουμε ολοκληρώσει πέντε χειμώνες και 50.000 δέντρα».

Οι εθελοντές συναντιούνται κάθε εβδομάδα, ό,τι καιρό κι αν κάνει, φυτεύοντας σε γη που βρίσκεται σε υψόμετρο 1.000 ποδιών. «Έχουμε βγει κυριολεκτικά εδώ έξω μέσα στο χιόνι», είπε η Λίντα. «Ακυρώνουμε μόνο αν έχει δυνατούς ανέμους, βροχή και κρύο. Αλλά δεν ακυρώνουμε συχνά».

Το Woodland Trust παρέχει τα αυτόχθονα δέντρα για φύτευση με χρηματοδότηση από το People’s Postcode Lottery και χρηματοδοτεί επίσης τον ρόλο της Λίντα ως συντονίστριας. «Υπάρχουν παιδιά… που δεν έχουν καμία ανάμνηση της πλημμύρας. Αλλά για πολλούς στο χωριό, είναι μια ζωντανή ανάμνηση», είπε η Λίντα.

Θα χρειαστούν χρόνια μέχρι τα δενδρύλλια να γίνουν ώριμα δέντρα, αλλά η Λίνος Χάμφρις από το Woodland Trust είπε ότι ακόμα και τα νεαρά δέντρα μπορούν να κάνουν διαφορά. «Η φύτευση νέων δέντρων θα συμβάλει στις φυσικές λύσεις για την επιβράδυνση της ροής του νερού», είπε. «Οι ρίζες απορροφούν το νερό και συγκρατούν όσο περισσότερο μπορούν στο έδαφος, ώστε να επιβραδύνεται η ροή».

Η σημαντική περιβαλλοντική δράση των εθελοντών και οι αντικειμενικές δυσκολίες

Οι εθελοντές φυτεύουν σε γη που ανήκει στον αγρότη Ρόντρι Λόιντ-Γουίλιαμς, ο οποίος φύτευε δέντρα για χρόνια πριν τον ακολουθήσουν οι εθελοντές. «Είναι εντυπωσιακή η διαφορά που κάνουν πολλά χέρια», είπε ο Ρόντρι, ο οποίος εκτιμά ότι πάνω από 100.000 δέντρα έχουν φυτευτεί στη φάρμα του από το 2000. «Όλα αυτά γίνονται – από τη δική μου οπτική – ως αγροτική απόφαση. Αυτό γίνεται για να δημιουργήσω προστασία για τα ζώα μου, να μπορώ να τα μετακινώ, να φροντίζω το γρασίδι και να έχω μια πιο παραγωγική φάρμα. [Αλλά] είναι πολυδιάστατο [και περιλαμβάνει] τα οφέλη της δέσμευσης άνθρακα και της μείωσης των πλημμυρών».

Στατιστικά στοιχεία δείχνουν ότι η Ουαλία – όπως και μεγάλο μέρος του Ηνωμένου Βασιλείου – βιώνει υψηλότερα από τα συνηθισμένα επίπεδα βροχόπτωσης. Πέρυσι, η Ουαλία είχε το 10ο πιο βροχερό φθινόπωρο από το 1836.

Το 2016, μια μελέτη για την Υπηρεσία Περιβάλλοντος από τα πανεπιστήμια του Μπέρμιγχαμ και του Σαουθάμπτον έδειξε ότι η φύτευση δέντρων γύρω από ποτάμια μπορεί να μειώσει το ύψος των πλημμυρών σε πόλεις έως και κατά 20%. Ωστόσο, η μελέτη προειδοποίησε ότι οι φυσικές μέθοδοι πρόληψης πλημμυρών δεν λειτουργούν πάντα.

Οι εθελοντές του Ταλιμπόντ έχουν επίσης κατασκευάσει αρκετά «διάτρητα φράγματα» (leaky dams) σε ρυάκια που καταλήγουν στον ποταμό Άφον Λέρι, φτιαγμένα από δύο παράλληλες σειρές πασσάλων ιτιάς με κλαδιά τοποθετημένα ανάμεσά τους. Η Λίντα είπε ότι αυτό είναι ένα πείραμα που συνεχίζεται. «Αυτά τα διάτρητα φράγματα είναι μια σχετικά νέα καινοτομία. Αλλά η ιτιά είναι γνωστή για την ικανότητά της να απορροφά νερό».

Οι εθελοντές κατασκεύασαν το πρώτο φράγμα στις αρχές του 2025. «Δεν μπορούμε να πούμε ότι κάνει διαφορά στο επίπεδο του ποταμού – θα χρειαζόμασταν πολλά από αυτά για να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή», είπε η Λίντα. Ωστόσο, είπε ότι «συγκρατεί κάποιο νερό». Η Λίνος από το Woodland Trust είπε ότι η επίδραση των φραγμάτων παρακολουθείται. «Υπάρχουν ενδείξεις που αυξάνονται, υπάρχει επιστημονική βάση. Για αυτό συνεργαζόμαστε με διάφορα πανεπιστήμια, τόσο σε επίπεδο Ουαλίας όσο και Ηνωμένου Βασιλείου», είπε.

Το συμβούλιο του Σερεντιγιόν συνεργάζεται επίσης με την κοινότητα για την ανάπτυξη ενός σχεδίου αντιπλημμυρικής προστασίας. Το συμβούλιο δήλωσε ότι «αναγνωρίζει και χαιρετίζει τις σημαντικές προσπάθειες της κοινότητας του Ταλιμπόντ σχετικά με τη φυσική διαχείριση πλημμυρών, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των κατοικιών, της δενδροφύτευσης και του τοπικού σχεδιασμού». Το συμβούλιο έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση από την κυβέρνηση της Ουαλίας για την προετοιμασία επιχειρηματικού σχεδίου και λεπτομερούς σχεδιασμού για ένα έργο αντιπλημμυρικής προστασίας στην περιοχή.

«Οι πλημμύρες δεν μπορούν να σταματήσουν»

Ο Κιθ Άιβενς, διευθυντής επιχειρήσεων στη Διαχείριση Πλημμυρών και Υδάτων για τους Φυσικούς Πόρους της Ουαλίας, είπε ότι η προστασία από πλημμύρες σε μέρη όπως το Ταλιμπόντ είναι δύσκολη λόγω των απότομων ποταμών που ρέουν πολύ γρήγορα στην περιοχή. «Οι πλημμύρες δεν μπορούν να σταματήσουν», είπε. «Αλλά οι λύσεις που βασίζονται στη φύση, όπως αυτές που εφαρμόζει η εθελοντική ομάδα, στοχεύουν στη μείωση της έντασης των πλημμυρών, έτσι ώστε σε συνδυασμό με την καλή προστασία των κατοικιών, οι κοινότητες να μπορούν να ανακάμπτουν πιο γρήγορα».

Η τρέχουσα περίοδος δενδροφύτευσης διαρκεί μέχρι το τέλος Μαρτίου, αλλά η Λίντα είπε ότι οι εθελοντές θα φυτέψουν ξανά στο τέλος του έτους. «Τα πρώτα χρόνια διαφημίζαμε την ομάδα ως κάτι που μπορούσαν να κάνουν οι άνθρωποι πρακτικά για τις πλημμύρες. Αλλά έχει αποκτήσει τη δική του δυναμική», είπε. «Έχει γίνει μια όμορφη, ζωντανή ομάδα που συναντιέται για να κάνει κάτι πρακτικό και να νιώθει ότι συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και βοηθά το χωριό».