Το σχέδιο Τραμπ για τη Γάζα: Το χρονοδιάγραμμα και το μεγάλο «αγκάθι» των διαβουλεύσεων

Η Χαμάς καλείται να συναινέσει στην καταστροφή του δαιδαλώδους δικτύου σηράγγων στη Γάζα, παραδίδοντας παράλληλα τον οπλισμό της σε φάσεις εντός οκτώ μηνών, σύμφωνα με το σχέδιο αφοπλισμού που υπέβαλε το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Το χρονοδιάγραμμα σύμφωνα με το Reuters, προβλέπει αρχικά τη μεταβίβαση του ελέγχου ασφαλείας του θύλακα σε μια επιτροπή Παλαιστίνιων τεχνοκρατών με την υποστήριξη των ΗΠΑ, και καταλήγει στην ολική αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων «μόλις επιβεβαιωθεί ότι η Γάζα δεν έχει οπλισμό».

Ο αφοπλισμός της Χαμάς φέρεται να αποτελεί το κρισιμότερο σημείο των διαβουλεύσεων για την εφαρμογή του σχεδίου Τραμπ και την οριστικοποίηση της εκεχειρίας του Οκτωβρίου, την οποία διέκοψε η διετία πολέμου.

Παρά τη διαχρονική άρνηση της Χαμάς να παραδώσει τα όπλα της, το Ισραήλ ξεκαθαρίζει πως δεν πρόκειται να αποχωρήσει χωρίς πλήρη αφοπλισμό. Παλαιστίνιος αξιωματούχος χαρακτήρισε το σχέδιο «άδικο», εκτιμώντας πως η Χαμάς θα διεκδικήσει τροποποιήσεις, καθώς δεν παρέχονται εγγυήσεις για την τήρηση των δεσμεύσεων από την πλευρά του Ισραήλ, ενώ ελλοχεύει ο κίνδυνος νέας σύρραξης.

«Mία εξουσία, ένα νομικό σύστημα, ένας στρατός»

Σχετικά με τη δομή της επόμενης ημέρας, το πλήρες κείμενο, που αποκαλύφθηκε από το Reuters μετά τη δημοσίευση του Al Jazeera, βασίζεται στην αρχή «μία εξουσία, ένα νομικό σύστημα, ένας στρατός». Η παρουσίασή του κατέστη δυνατή χάρη στη συμβολή δύο Παλαιστίνιων αξιωματούχων στις συνομιλίες, ενώ αξιωματούχος της Χαμάς επιβεβαιώνει την αυθεντικότητα του εγγράφου.

Το Συμβούλιο Ειρήνης παρουσίασε το σχέδιο στη Χαμάς την περασμένη εβδομάδα. Η Χαμάς δεν έχει κάνει δημόσια σχόλιο γι’ αυτό. Αξιωματούχος της Χαμάς δήλωσε ότι η οργάνωση μελετά το έγγραφο.

Χθες, Πέμπτη (26/03) τρεις άλλες παλαιστινιακές φατρίες, συμπεριλαμβανομένου του Ισλαμικού Τζιχάντ, εξέδωσαν ανακοινώσεις επικρίνοντας το σχέδιο, δηλώνοντας ότι δίνει αδίκως προτεραιότητα στον αφοπλισμό αντί για την ανοικοδόμηση και την αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων.

Η συγκεκριμένη πρόταση δομείται πάνω σε δύο βασικούς πυλώνες: ένα κείμενο 12 σημείων με την ονομασία «Βήματα για την ολοκλήρωση της εφαρμογής του Ολοκληρωμένου Ειρηνευτικού Σχεδίου του Τραμπ για τη Γάζα» και ένα πλάνο πέντε σταδίων, κατά το οποίο η Χαμάς θα ολοκληρώσει την παράδοση του οπλισμού της εντός οκτώ μηνών.

Στο έγγραφο διευκρινίζεται ότι το σύνολο των ένοπλων ομάδων στη Γάζα, συμπεριλαμβανομένων οργανώσεων όπως ο Ισλαμικός Τζιχάντ, θα ενταχθούν σε μια διαδικασία αφοπλισμού. Την επίβλεψη θα έχει μια ομάδα Παλαιστίνιων τεχνοκρατών, η οποία αποκαλείται Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας (NCAG).

«Η Γάζα θα κυβερνάται με βάση την αρχή "μία εξουσία, ένα νομικό σύστημα, ένας στρατός" , όπου μόνο πρόσωπα εξουσιοδοτημένα από την (NCAG) μπορεί να κατέχουν όπλα και όλες οι ένοπλες φατρίες θα σταματήσουν τις στρατιωτικές δραστηριότητες», αναφέρεται χαρακτηριστικά. Η όλη διαδικασία πρόκειται να «επαληθευτεί από την Επιτροπή Επαλήθευσης Συλλογής Όπλων», ένα όργανο που θα συσταθεί από τον Νικολάι Μλαντένοφ, τον επικεφαλής απεσταλμένο του Συμβουλίου Ειρήνης. Επιπλέον, η ανοικοδόμηση θα επιτρέπεται αποκλειστικά σε ζώνες που θα έχουν χαρακτηριστεί ως αποστρατιωτικοποιημένες.

Μετά την εκεχειρία του Οκτωβρίου, το Ισραήλ διατηρεί τον έλεγχο σε περισσότερο από το μισό έδαφος της Γάζας, ενώ η Χαμάς ελέγχει το υπόλοιπο τμήμα, όπου διαβιούν δύο εκατομμύρια άνθρωποι, πολλοί εκ των οποίων έμειναν άστεγοι λόγω των διετών ισραηλινών βομβαρδισμών. Αν και η Χαμάς έχει απορρίψει δημόσια τον αφοπλισμό, στελέχη της εμφανίζονται ιδιωτικά ανοιχτά σε αυτό το ενδεχόμενο, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει πολιτική δέσμευση για ίδρυση παλαιστινιακού κράτους.

Ωστόσο, το παρόν σχέδιο δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά σε ανεξαρτησία ή ίδρυση παλαιστινιακού κράτους.

Το χρονοδιάγραμμα των πέντε φάσεων ορίζεται ως εξής:

Βάσει του χρονοδιαγράμματος που προβλέπει το σχέδιο, κατά την πρώτη φάση των 15 ημερών, η NCAG πρόκειται να αναλάβει τα ηνία της διοίκησης και της ασφάλειας στη Γάζα, δρομολογώντας τις προπαρασκευαστικές ενέργειες για την περισυλλογή του οπλισμού.

Στη δεύτερη φάση (16η έως 40ή ημέρα), το Ισραήλ θα αποσύρει τον βαρύ οπλισμό από τις ζώνες που τελούν υπό τον έλεγχό του, περιλαμβανομένων των τεθωρακισμένων και των βαρέων πυροβόλων, ενώ παράλληλα θα πραγματοποιηθεί η ανάπτυξη διεθνούς δύναμης ασφαλείας.

Η τρίτη φάση (31η έως 90ή ημέρα) χαρακτηρίζεται ως η πλέον εντατική: η Χαμάς θα παραδώσει το σύνολο των βαρέων όπλων και του στρατιωτικού της εξοπλισμού στην NCAG και «θα επιτρέψει την καταστροφή όλων των σηράγγων, των εκρηκτικών και των στρατιωτικών υποδομών».

Κατά την τέταρτη φάση (91η έως 250ή ημέρα), οι αστυνομικές δυνάμεις της NCAG θα προχωρήσουν στη συγκέντρωση και καταγραφή κάθε εναπομείναντος οπλισμού, συμπεριλαμβανομένων των ατομικών τυφεκίων. Ταυτόχρονα, οι ισραηλινές δυνάμεις θα ξεκινήσουν τη σταδιακή τους αποχώρηση.

Η πέμπτη φάση ορίζεται ως η «τελική επαλήθευση» του αφοπλισμού, κατά την οποία οι «ισραηλινές δυνάμεις αποσύρονται πλήρως από τη Γάζα με εξαίρεση την παρουσία τους σε μια περίμετρο ασφαλείας, και ξεκινούν οι προσπάθειες για ολοκληρωμένη ανοικοδόμηση».