Ο σκελετός του Ντ’Αρτανιάν: Η σφαίρα, το νόμισμα και το DNA φωτίζουν το μυστήριο του Μάαστριχτ

Ζήτημα τιμής αποτελεί για τους αρχαιολόγους και τους ερευνητές η ταυτοποίηση του σκελετού που βρέθηκε κάτω από τα πλακίδια του δαπέδου στο κέντρο της εκκλησίας των Αγίων Πέτρου και Παύλου στο Μάαστριχτ της Ολλανδίας και αποδίδεται στον θρυλικό Ντ’Αρτανιάν. Η ανακάλυψη που έγινε τυχαία τις προηγούμενες ημέρες από εργάτες που επισκεύαζαν το δάπεδο της εκκλησίας, έχει εξάψει τη φαντασία ειδικών και μη. Το σημείο έχει αποκλειστεί μέχρι να προκύψουν ασφαλή επιστημονικά συμπεράσματα.

Ερευνητές και ιστορικοί, που έχουν ειδικευτεί στην περίοδο κατά την οποία έδρασε και σκοτώθηκε (25 Ιουνίου 1673) ο Ντ’Αρτανιάν, σε συνεργασία με βιολόγους και άλλες ειδικότητες επιστημόνων, αναμένουν τα αποτελέσματα των ελέγχων DNA που λήφθηκαν από τα οστά, αλλά και από απογόνους του πατέρα του πραγματικού Ντ’Αρτανιάν.

Ο αρχαιολόγος που το πίστευε

Από τους πρώτους που κλήθηκαν να αποφανθούν ήταν ο Βιμ Ντάικμαν, συνταξιούχος πλέον, αρχαιολόγος της πόλης του Μάαστριχτ, ο οποίος ερευνούσε επί δεκαετίες την υπόθεση του Ντ’Αρτανιάν και είχε αφιερώσει στις έρευνες μεγάλο μέρος της καριέρας του. Σύμφωνα με ολλανδικά μέσα ενημέρωσης, ο Ντάικμαν πίεζε επί πολλά χρόνια τους υπευθύνους της εκκλησίας να του επιτρέψουν να κάνει ανασκαφή στο σημείο, αλλά λάμβανε αρνητικές απαντήσεις.

«Η τυχαία ανακάλυψη έχει εξελιχθεί σε μια έρευνα ύψιστου επιπέδου, στην οποία θέλουμε να είμαστε απολύτως βέβαιοι — ή όσο το δυνατόν πιο βέβαιοι — για το αν πρόκειται πράγματι για τον διάσημο σωματοφύλακα», δήλωσε στο Reuters ο ανεξάρτητος αρχαιολόγος Βιμ Ντάικμαν και τόνισε πως οι αναφορές που ταυτίζονταν με το θρύλο ανέφεραν πως ο Ντ’Αρτανιάν ίσως είχε ταφεί στην εκκλησία των Αγίων Πέτρου και Παύλου στο Μάαστριχτ.

Η επιστολή τεκμήριο

Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία ο γαλλικός στρατός είχε στρατοπεδεύσει κοντά στην περιοχή κατά την πολιορκία του Μάαστριχτ, ενώ σε επιστολή που γράφτηκε περίπου την εποχή του θανάτου του αναφερόταν πως «είχε ταφεί σε καθαγιασμένο έδαφος».

Η σφαίρα και το νόμισμα

Δύο σημαντικά ευρήματα αναμένεται να ρίξουν φως στο θρίλερ και ίσως, εν τέλει, να τεκμηριώσουν την ταυτοποίηση του σκελετού, σε συνδυασμό με τις αναλύσεις DNA.

Όπως αποκάλυψε υπεύθυνος της εκκλησίας των Αγίων Πέτρου και Παύλου, στο σημείο όπου βρέθηκε ο σκελετός εντοπίστηκε μία σφαίρα, που πιθανότατα ήταν η μοιραία για τη ζωή του θρυλικού ήρωα, καθώς και ένα νόμισμα του 1660, που επιβεβαιώνει τη χρονική περίοδο των γεγονότων. Αυτά τα φυσικά ευρήματα ταιριάζουν με τις ιστορικές καταγραφές, σύμφωνα με τις οποίες ο Ντ’Αρτανιάν, πέθανε αφού δέχθηκε βολή από σφαίρα μουσκέτου στον λαιμό κατά τη διάρκεια της γαλλικής πολιορκίας του Μάαστριχτ το 1673.

Η έμπνευση του Δουμά

Η ζωή και το τέλος του Σαρλ ντε Μπατ ντε Καστελμόρ έμειναν στην ιστορία μέσα από τη μορφή του ήρωα Ντ’Αρτανιάν στο έργο «Οι Τρεις Σωματοφύλακες» του Γάλλου μυθιστοριογράφου Αλέξανδρου Δουμά, ο οποίος με τη σειρά του άντλησε στοιχεία από τα «Απομνημονεύματα του κυρίου Ντ’Αρτανιάν» του Γκατιέν ντε Κουρτίλζ ντε Σαντρά, έργο του 1700. Ο Δουμάς, με τη βοήθεια του λογοτεχνικού συνεργάτη του Ογκύστ Μακέ, ο οποίος φέρεται να είχε την αρχική ιδέα, δημοσίευσε το μυθιστόρημα το 1844.

Ο αληθινός Ντ΄Αρτανιάν

Ο αληθινός Ντ’Αρτανιάν γεννήθηκε στις αρχές του 17ου αιώνα σε οικογένεια ευγενών στη Γαλλία. Όπως και ο ήρωας του Δουμά, υπηρέτησε υπό τον Λουδοβίκο και ανέβηκε στις τάξεις των σωματοφυλάκων. Το 1673, πολεμώντας στον Γαλλο-Ολλανδικό Πόλεμο, φέρεται να σκοτώθηκε από βολίδα μουσκέτου κατά την πολιορκία του Μάαστριχτ.

Δεν αποτελούν τεκμήριο

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας αναφέρει ότι ο Δουμάς εμπνεύστηκε, μεταξύ άλλων, από αυτό το έργο, το οποίο ήταν γεμάτο επεισόδια και ανέκδοτα. Όμως αυτά τα «απομνημονεύματα» δεν θεωρούνται αυστηρά ιστορικό τεκμήριο. Ήταν ήδη μια δραματοποιημένη και εν μέρει φανταστική αφήγηση της ζωής του πραγματικού Ντ’Αρτανιάν. Ο Δουμάς, από την πλευρά του, δεν αντέγραψε απλώς την ιστορία, αλλά μετέτρεψε ένα ιστορικό πρόσωπο σε μεγάλο λογοτεχνικό ήρωα.

Ο Άθως, ο Πόρθος και ο Αραμί

Οι «Τρεις Σωματοφύλακες» εκδόθηκαν το 1844 στα γαλλικά και, μαζί με τον «Κόμη Μοντεχρήστο», ήταν από τα πιο διάσημα έργα του Δουμά. Το μυθιστόρημα αφηγείται τις περιπέτειες τεσσάρων ηρώων μέσα σε ένα πλαίσιο αυλικών μηχανορραφιών και πολιτικών συγκρούσεων. Οι «Τρεις Σωματοφύλακες» αφηγούνται την ιστορία ενός νεαρού Γάλλου ευγενούς, του Ντ’Αρτανιάν, που ταξιδεύει στο Παρίσι αναζητώντας περιπέτεια. Εκεί ο Ντ΄Αρτανιάν γίνεται φίλος με τρεις σωματοφύλακες του Λουδοβίκου ΙΔ΄, τον Άθω, τον Πόρθο και τον Αραμή. Το παράδοξο είναι ότι, ενώ ο τίτλος μιλά για τρεις σωματοφύλακες, στην πράξη οι βασικοί ήρωες είναι τέσσερις, αφού προστίθεται και ο Ντ’Αρτανιάν. Ο Δουμάς έγραψε αργότερα και δύο συνέχειες, το «Είκοσι χρόνια μετά» και τον «Υποκόμη ντε Μπραζελόν».