Γιατί είναι προβληματικός ο ισχυρισμός του Τραμπ για άμεση εκεχειρία στο Ιράν

Πολλά ερωτήματα εγείρει ο ισχυρισμός του Ντόναλντ Τραμπ ότι το Ιράν ζήτησε κατάπαυση του πυρός. Η σχετική ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου στην πλατφόρμα Truth Social, στην οποία αναφέρει ότι ο «νέος Πρόεδρος» του Ιράν αιτήθηκε ανακωχή, φαίνεται να είναι ιδιαίτερα… προβληματική, σε αρκετά καίρια σημεία.

Αρχικά, σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, σημειώνεται μια σοβαρή πραγματολογική ανακρίβεια: ενώ το Ιράν διαθέτει πράγματι νέο Ανώτατο Ηγέτη -τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος διαδέχθηκε τον πατέρα του, Αλί, μετά τη δολοφονία του τελευταίου στις απαρχές των πολεμικών συγκρούσεων- το πρόσωπο στην προεδρία της χώρας παραμένει το ίδιο. Ο Μασούντ Πεζεσκιάν κατείχε το αξίωμα ήδη πριν από την έκρηξη του πολέμου.

Οι Φρουροί της Επανάστασης εδραιώνουν περαιτέρω τον έλεγχό τους

Σύμφωνα με το βρετανικό δημοσίευμα, ακόμη και αν υποθέταμε ότι ο Τραμπ αναφέρεται ευρύτερα στην ηγεσία ενός «νέου καθεστώτος», η στάση του έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις αναλύσεις των ειδικών. Οι περισσότερες εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι η Τεχεράνη, αντί να διολισθαίνει προς τον μετριοπαθή ρεαλισμό, έχει υιοθετήσει μια σαφώς πιο σκληροπυρηνική και απρόβλεπτη στάση μετά την εξόντωση του Αλί Χαμενεΐ, καθώς οι Φρουροί της Επανάστασης εδραιώνουν περαιτέρω τον έλεγχό τους στους μηχανισμούς εξουσίας.

Παράλληλα, ακόμη και στην περίπτωση που ο Πεζεσκιάν όντως προωθεί κάποια μυστική πρωτοβουλία για εκεχειρία —για την οποία η ιρανική πλευρά δεν έχει προβεί σε επίσημο σχόλιο- παραμένει ασαφές το βάρος μιας τέτοιας κίνησης. Στην εσωτερική ιεραρχία της Τεχεράνης, ο ρόλος του Ανώτατου Ηγέτη υπερτερεί παραδοσιακά σε ισχύ έναντι του Προέδρου.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε αυτή την εβδομάδα με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο Πεζεσκιάν άφησε μεν ανοιχτό το ενδεχόμενο τερματισμού της σύγκρουσης, θέτοντας όμως έναν απαράβατο όρο: την παροχή εγγυήσεων ότι δεν θα υπάρξει επανάληψη της επίθεσης. Πρόκειται για ένα πάγιο αίτημα της Τεχεράνης, το οποίο ο Τραμπ ενδέχεται να ερμηνεύει κατά το δοκούν.

«Διαθέτουμε την απαραίτητη βούληση να τερματίσουμε αυτή τη σύγκρουση, υπό την προϋπόθεση ότι θα πληρούνται οι βασικές προϋποθέσεις, ιδίως οι εγγυήσεις που απαιτούνται για την αποτροπή της επανάληψης της επιθετικής ενέργειας», ανέφερε το γραφείο του Πεζεσκιάν σε δήλωση.

Πάγια τακτική Τραμπ οι ηχηροί ισχυρισμοί που καταρρέουν

Όταν η Τεχεράνη από την πλευρά της, σχολίασε τις επαφές που διεξάγονται μέσω της διαμεσολάβησης του Πακιστάν, άφησε να εννοηθεί ότι οι αναφορές του Τραμπ περί σημαντικής προόδου είναι σαφώς υπερβολικές. Πρόκειται για μια τακτική που ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ακολουθήσει επανειλημμένα, τόσο στη διπλωματία της Μέσης Ανατολής όσο και στο μέτωπο της Ουκρανίας: τη διατύπωση ηχηρών ισχυρισμών για επικείμενες εξελίξεις, οι οποίες ωστόσο σπανίως επιβεβαιώνονται από τα γεγονότα.

Στο φόντο των πληροφοριών που θέλουν τον Τραμπ να αναζητά μια στρατηγική απεμπλοκής από έναν εξαιρετικά μη δημοφιλή πόλεμο που έχει αρχίσει να προκαλεί κόπωση, το πιθανότερο σενάριο είναι η προσπάθεια οικοδόμησης ενός αφηγήματος που θα του επιτρέψει να κηρύξει τη «νίκη» και το τέλος των επιχειρήσεων.

Το χρονικό της διάψευσης Τραμπ από την Τεχεράνη

Υπενθυμίζεται πως ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε νωρίτερα σήμερα, ότι το Ιράν ζήτησε εκεχειρία, λέγοντας ότι θα το εξετάσω όταν τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και ελεύθερα.

«Ο νέος πρόεδρος του καθεστώτος του Ιράν, πολύ λιγότερο ριζοσπαστικοποιημένος και πολύ πιο έξυπνος από τους προκατόχους του, μόλις ζήτησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ!» υποστήριξε ο πρόεδρος των ΗΠΑ μέσω Truth Social και συμπλήρωσε:

«Θα το εξετάσουμε όταν τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά και ελεύθερα. Μέχρι τότε, ισοπεδώνουμε το Ιράν ή, όπως λένε, το γυρίζουμε πίσω στη Λίθινη Εποχή!!!».

Σε απάντηση προς τους ισχυρισμούς του Αμερικανού προέδρου, εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι οι ισχυρισμοί του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, πως η Τεχεράνη ζήτησε εκεχειρία είναι «ψευδείς και αβάσιμοι», σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.

«Χάρτινη τίγρη η Συμμαχία, σκέφτομαι να αποχωρήσουμε από το ΝΑΤΟ»

Επίσης, λίγες ώρες νωρίτερα, ο Τραμπ είχε παραχωρήσει συνέντευξη στη βρετανική εφημερίδα Telegraph, όπου χαρακτήρισε τη Συμμαχία ως «χάρτινη τίγρη», απείλησε με αποχώρηση, ενώ δεν παρέλειψε να επιτεθεί και στη Βρετανία.

«Σκέφτομαι σοβαρά την αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ. Πάντα ήξερα ότι ήταν μια χάρτινη τίγρη και ο Πούτιν το γνωρίζει αυτό, παρεμπιπτόντως», είπε αρχικά ο Αμερικανός πρόεδρος και ερωτηθείς αν σκεφτόταν «δύο φορές» την παραμονή των ΗΠΑ στη Συμμαχία μετά το τέλος του πολέμου στη Μέση Ανατολή, απάντησε λέγοντας «θα έλεγα ότι είναι πέρα ??από κάθε επανεξέταση».

Ο Τραμπ επιτέθηκε στον Κιρ Στάρμερ και τη βρετανική κυβέρνηση λόγω της άρνησης της χώρας να στηρίξει τη στρατιωτική του επέμβαση με υποτιμητό σχόλιο:

«Δεν έχετε καν ναυτικό. Είστε πολύ παλιοί και είχατε αεροπλανοφόρα που δεν λειτουργούσαν».