Μέση Ανατολή: Αδειάζει η «κλεψύδρα» Τραμπ για εκεχειρία - Κρίσιμες ώρες στο Ιράν

Οι χώρες της Μέσης Ανατολής εκδίδουν προειδοποιήσεις η μια μετά την άλλη, καθώς πλησιάζει η λήξη της προθεσμίας του Ντόναλντ Τραμπ για συνομιλίες με το Ιράν. Το υπουργείο Εσωτερικών του Κουβέιτ ζήτησε από τους πολίτες και τους κατοίκους να παραμείνουν στα σπίτια τους από τα μεσάνυχτα έως τις 06:00 την Τετάρτη (8/4).

Νωρίτερα, η πρεσβεία των ΗΠΑ στη Μανάμα έδωσε εντολή σε όλους τους κυβερνητικούς υπαλλήλους της στο Μπαχρέιν να καταφύγουν στα σπίτια τους. «Συνιστούμε σε όλους τους Αμερικανούς στο Μπαχρέιν να κάνουν το ίδιο μέχρι νεωτέρας», πρόσθεσε η πρεσβεία.

Την ίδια στιγμή, το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να ανταλλάσσουν μηνύματα μέσω του Πακιστάν, δήλωσε νωρίτερα μια υψηλόβαθμη ιρανική πηγή μιλώντας στο πρακτορείο Reuters, σημειώνοντας ότι η Τεχεράνη δεν θα επιδείξει ευελιξία όσο η Ουάσιγκτον συνεχίζει να απαιτεί την «παράδοσή της υπό πίεση».

Η πηγή αυτή, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, ανέφερε ότι το Κατάρ μετέφερε χθες Δευτέρα (6/4) το μήνυμα της Τεχεράνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις χώρες της περιοχής, ότι εάν η Ουάσιγκτον επιτεθεί σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής του Ιράν, «ολόκληρη η περιοχή και η Σαουδική Αραβία θα βυθιστούν στο απόλυτο σκοτάδι με τα πλήγματα αντιποίνων του Ιράν». Προειδοποίησε επίσης ότι «αν η κατάσταση βγει εκτός ελέγχου, οι σύμμαχοι του Ιράν θα κλείσουν επίσης τα στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ» που συνδέουν την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό.

Λίγο αργότερα ωστόσο, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε πως οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να εντείνουν περαιτέρω τις επιθέσεις κατά του Ιράν εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία. «Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι ένας άνθρωπος που αναγνωρίζει την επιρροή», είπε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ. «Αν οι Ιρανοί θέλουν να προκαλέσουν περισσότερο πόνο, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν την ικανότητα να προκαλέσουν πολύ, πολύ μεγαλύτερο πόνο. Αλλά ουσιαστικά, η μπάλα είναι στο γήπεδο των Ιρανών», πρόσθεσε.

Έντονη ανησυχία στις χώρες της περιοχές - Η περίπτωση του Πακιστάν

Η «ωρολογιακή βόμβα» που έχει μετατραπεί η ευρύτερη περιοχή κρατά όλες τις χώρες σε ετοιμότητα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την περίπτωση του Πακιστάν, το οποίο παίζει τον ρόλο του μεσολαβητή μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Όπως σημείωσαν πακιστανικές πηγές, ενδεχόμενα αντίποινα θα μπορούσαν να σύρουν το Ισλαμαμπάντ στον πόλεμο, λόγω του αμυντικού συμφώνου που έχει υπογράψει με τη Σαουδική Αραβία.

Με βάση το αμυντικό σύμφωνο των δύο χωρών, δεσμεύονται αμφότερες να στηρίξουν η μία την άλλη σε περίπτωση επίθεσης. Ταυτόχρονα, το Ισλαμαμπάντ προσπαθεί να μην συρθεί στον πόλεμο, κάτι που θα προκαλούσε χάος στα κοινά σύνορά του με το Ιράν και δυσαρέσκεια στο μεγάλο σιιτικό πληθυσμό της χώρας, τον δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο μετά από εκείνον του Ιράν.

«Είμαστε σε επαφή με τους Ιρανούς. Τελευταία δείχνουν ευελιξία, ότι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν σε συνομιλίες, όμως ταυτόχρονα θέτουν σκληρούς όρους, ως προϋπόθεση για κάποια διαπραγμάτευση», είπε μία από τις πακιστανικές πηγές. Πρόσθεσε ότι το Πακιστάν προσπαθεί να πείσει την Τεχεράνη να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις χωρίς προϋποθέσεις. Ένας εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν είπε τη Δευτέρα (6/4) ότι συνεχίζεται η ανταλλαγή μηνυμάτων μέσω των μεσολαβητών.

Άλλη πηγή είπε σήμερα (7/4) στο Reuters ότι η Τεχεράνη απέρριψε μια πρόταση για προσωρινή κατάπαυση του πυρός. Οι συνομιλίες για διαρκή ειρήνη μπορούν να ξεκινήσουν μόνο αφού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ τερματίσουν τα πλήγματα, παράσχουν εγγυήσεις ότι δεν θα ξαναρχίσουν και καταβάλλουν αποζημιώσεις για τις ζημιές, είπε η πηγή.

Φόβοι για πυρηνικά και χάπια ιωδίου στο Ιράν

Ο Λευκός Οίκος, με ανάρτησή του στο X από τον λογαριασμό του @RapidResponse47, διέψευσε έντονα ότι εξετάζει το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων κατά του Ιράν. «Ο Τζέι Ντι Βανς συνεχίζει και επιτείνει την απειλή του Τραμπ ότι "ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε", και υπονοεί ότι ο Τραμπ μπορεί να χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα», ανέφερε μια ανάρτηση. Απαντώντας σε αυτή την ανάρτηση ο Λευκός Οίκος έγραψε στη δική του: «Τίποτα από όσα λέει ο αντιπρόεδρος εδώ "δεν υποδηλώνει" κάτι τέτοιο, βλάκες».

Την ίδια ώρα, οι υγειονομικές αρχές στο λιμάνι του Μπουσέρ στο νότιο Ιράν, όπου βρίσκεται ο πυρηνικός σταθμός παραγωγής ενέργειας, διένειμαν 180.000 χάπια ιωδίου στους κατοίκους στο πλαίσιο σχεδίου ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων, δήλωσε τοπικός αξιωματούχος. Ο αναπληρωτής υπεύθυνος για την υγεία στο Πανεπιστήμιο Ιατρικών Επιστημών του Μπουσέρ δήλωσε ότι η διανομή ξεκίνησε πριν από τον 12ήμερο πόλεμο τον Ιούνιο του 2025, βάσει απόφασης του εθνικού αρχηγείου διαχείρισης κρίσεων, σύμφωνα με τον κρατικό σύλογο νέων δημοσιογράφων (YJC).

Ο αξιωματούχος δήλωσε σύμφωνα με το Iran International ότι δόθηκε προτεραιότητα στις περιοχές γύρω από τον πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής, προτού επεκταθεί ώστε να καλύψει ολόκληρη την πόλη. Τα χάπια έχουν διατεθεί μέσω όλων των ολοκληρωμένων κέντρων υγείας σε όλο το Μπουσέρ. «Από την αρχή του σχεδιασμού, όλα τα ολοκληρωμένα κέντρα υγείας διανέμουν δισκία ιωδίου χρησιμοποιώντας έτοιμα έντυπα και οδηγίες και είναι πλέον διαθέσιμα σε όλους τους κατοίκους», δήλωσε ο αξιωματούχος.

Οι αρχές δήλωσαν ότι τα δισκία προορίζονται για χρήση σε περίπτωση διαρροής ραδιενέργειας. Συνιστάται στους κατοίκους να λαμβάνουν τα δισκία 24 ώρες πριν έως και τέσσερις ώρες μετά από πιθανή έκθεση, με ένα δισκίο να κατανέμεται ανά άτομο, αν και η δοσολογία ποικίλλει ανάλογα με την ηλικία. Οι υγειονομικοί υπάλληλοι εξήγησαν ότι το ραδιενεργό ιώδιο μπορεί να απελευθερωθεί κατά τη διάρκεια πυρηνικών ατυχημάτων και ότι ο θυρεοειδής αδένας απορροφά εύκολα το ιώδιο. Λαμβάνοντας δισκία ιωδίου, ο θυρεοειδής κορεσμός γίνεται με σταθερό ιώδιο, μειώνοντας την ικανότητά του να απορροφά ραδιενεργό ιώδιο και μειώνοντας τον κίνδυνο βλάβης του θυρεοειδούς.

Βέτο Κίνας - Ρωσίας στον ΟΗΕ για Ορμούζ

Στο «μέτωπο» του ΟΗΕ, κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη Μέση Ανατολή, η Κίνα και η Ρωσία άσκησαν βέτο καταψηφίζοντας το σχέδιο ψηφίσματος του Μπαχρέιν το οποίο «ενθαρρύνει έντονα» τα κράτη που ενδιαφέρονται για τη χρήση των εμπορικών θαλάσσιων οδών στα Στενά του Ορμούζ να συντονίσουν αμυντικού χαρακτήρα προσπάθειες, προκειμένου να συμβάλουν στην εγγύηση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, μεταξύ άλλων μέσω συνοδείας εμπορικών και εμπορικών πλοίων. Το Πακιστάν και η Κολομβία απείχαν, ενώ τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, υπερψήφισαν.

Το ψήφισμα απαιτούσε από το Iράν να παύσει άμεσα κάθε επίθεση κατά εμπορικών πλοίων και κάθε προσπάθεια παρεμπόδισης της διέλευσης ή της ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά, ενώ παράλληλα ζητούσε να τερματιστούν οι επιθέσεις κατά πολιτικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων υδάτινων υποδομών, μονάδων αφαλάτωσης, καθώς και εγκαταστάσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου. Το σχέδιο ψηφίσματος είχε κατατεθεί μετά από στενό συντονισμό των κρατών-μελών του Συμβουλίου των Κρατών του Πεσικού Κόλπου (GCC - Kουβέιτ, Μπαχρέιν, Ομάν, Κατάρ, ΗΑΕ, Σ. Αραβία) και της Ιορδανίας.

ΟΗΕ: Υπερψήφισε η Ελλάδα

Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, Α. Μπάλτα, μιλώντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα υπερψήφισε το σχέδιο Απόφασης του Μπαχρέιν, «επαναλαμβάνοντας την ισχυρή αλληλεγγύη της προς τις χώρες του Κόλπου» και «επιβεβαιώνοντας τη σημασία της διαφύλαξης της ελευθερίας ναυσιπλοΐας και της θαλάσσιας ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ».

Η κ. Μπάλτα ευχαρίστησε το Μπαχρέιν για τις «ακούραστες προσπάθειες» κατά τη σύνταξη του κειμένου, εκφράζοντας παράλληλα λύπη επειδή «η υιοθέτησή του δεν κατέστη δυνατή σήμερα». Όπως υπογράμμισε, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν «μία από τις πλέον κρίσιμες θαλάσσιες οδούς και ζωτικής σημασίας αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο και τον ενεργειακό εφοδιασμό». Τόνισε ότι κάθε διατάραξη της ομαλής λειτουργίας τους έχει «άμεσες και εκτεταμένες συνέπειες για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια», επισημαίνοντας πως «η ελευθερία ναυσιπλοΐας συνιστά δημόσιο αγαθό».

«Σκοπός της ελληνικής ψήφου ο αμυντικός συντονισμός στα Στενά»

Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος επανέλαβε ότι η Ελλάδα έχει «επανειλημμένα καταδικάσει τις παράνομες και απρόκλητες επιθέσεις του Ιράν κατά των χωρών της περιοχής του Κόλπου και αλλού». Επισήμανε ότι «οποιεσδήποτε ενέργειες του Ιράν που θέτουν σε κίνδυνο την ανεμπόδιστη διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ πρέπει να σταματήσουν αμέσως».

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα παραμένει «σταθερά προσηλωμένη στην προώθηση της θαλάσσιας ασφάλειας και της ελευθερίας ναυσιπλοΐας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο», όπως αυτό αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Στο ίδιο πλαίσιο, εξήγησε ότι η ελληνική ψήφος υπέρ του σχεδίου Απόφασης είχε στόχο «να ενθαρρύνει τον συντονισμό αμυντικού χαρακτήρα προσπαθειών για τη διασφάλιση ασφαλούς και ανεμπόδιστης θαλάσσιας κυκλοφορίας μέσω των Στενών του Ορμούζ» και «να συμβάλει στη σταθερότητα των παγκόσμιων ενεργειακών αγορών».

Τόνισε ακόμη ότι «όλα τα πλοία πρέπει να απολαμβάνουν το δικαίωμα διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο», προσθέτοντας ότι η UNCLOS «δικαίως αναγνωρίζεται ως το σύνταγμα των θαλασσών και κωδικοποιεί εθιμικό διεθνές δίκαιο δεσμευτικό για όλα τα κράτη».

Έκκληση για επιστροφή στη διπλωματία

Κλείνοντας, η κ. Μπάλτα υπογράμμισε ότι «η αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών παραμένει ύψιστης σημασίας», τόσο για τη γενικότερη σύγκρουση όσο και για την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ. Κάλεσε όλα τα μέρη να επιδείξουν «μέγιστη αυτοσυγκράτηση», να αποτρέψουν «περαιτέρω βία» και να εργαστούν επειγόντως για την επαναλειτουργία «αξιόπιστων διαύλων διαλόγου».

Ο στόχος, όπως ανέφερε, πρέπει να παραμείνει «η επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με προοπτική ειρηνικής διευθέτησης σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».

ΟΗΕ: Έγκλημα πολέμου οι επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές

Παράλληλα, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα Φόλκερ Τουρκ κατήγγειλε σήμερα την «εμπρηστική ρητορική» γύρω από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, υπενθυμίζοντας ότι οι επιθέσεις εναντίον πολιτικών υποδομών είναι «έγκλημα πολέμου». «Με βάση το διεθνές δίκαιο, οι σκόπιμες επιθέσεις εναντίον αμάχων και πολιτικών υποδομών είναι έγκλημα πολέμου. Κάθε πρόσωπο που ευθύνεται για διεθνή εγκλήματα πρέπει να οδηγείται στη δικαιοσύνη, στα αρμόδια δικαστήρια» ανέφερε ο Τουρκ σε ανακοίνωση στην οποία δεν κατονομάζεται καμία από τις εμπόλεμες πλευρές, οι ΗΠΑ, το Ιράν και το Ισραήλ.

Ο πόλεμος που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου μετά την εξαπόλυση της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης στο Ιράν, έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους και δεν υπάρχουν ενδείξεις αποκλιμάκωσης. Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ύψωσε τους τόνους τη Δευτέρα (6/4), απειλώντας ότι θα «αφανίσει» τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν εάν δεν καρποφορήσουν σύντομα οι συνομιλίες με την Τεχεράνη και αν δεν ξανανοίξουν «αμέσως» τα Στενά του Ορμούζ.