Ουγγαρία: Πώς ο Όρμπαν έχασε την εξουσία μετά από 16 χρόνια - Ο καταλυτικός ρόλος των νέων

Ο Βίκτορ Όρμπαν πιθανότατα ήξερε τι ερχόταν. Όταν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς στάθηκε δίπλα του την περασμένη εβδομάδα και προέβλεψε ότι ο Ούγγρος πρωθυπουργός θα κερδίσει ξανά τις εκλογές την Κυριακή (12/4), ο Όρμπαν έκανε ένα μικρό νεύμα με το χέρι του, σαν να έλεγε: «Δεν είμαι και τόσο σίγουρος».

Από τότε που ο αντίπαλός του, Πέτερ Μάγιαρ, εμφανίστηκε δυναμικά στις αρχές του 2024, ο Ούγγρος ηγέτης έβλεπε τη στήριξή του να μειώνεται, αφήνοντάς τον πολύ πίσω στις δημοσκοπήσεις καθώς οι ψηφοφόροι ετοιμάζονταν να ψηφίσουν στις 12 Απριλίου.

Παράλληλα, η αντιπολίτευση συσπειρώθηκε γύρω από τον Μάγιαρ με έναν και μόνο στόχο: να απομακρύνει τον Όρμπαν και το κυβερνών κόμμα του, Fidesz, σημειώνει το Politico.

Ο Όρμπαν έχασε την εμπιστοσύνη του λαού

Η πτώση του Όρμπαν ξεκίνησε το 2024, όταν η κυβέρνηση έδωσε χάρη στον πρώην υποδιευθυντή ενός παιδικού ιδρύματος που είχε καταδικαστεί για συγκάλυψη σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

Το σκάνδαλο που προέκυψε ώθησε τον Μάγιαρ - τότε μεσαίο στέλεχος της δημόσιας διοίκησης και μέλος του Fidesz - να προχωρήσει σε δημόσια εξέγερση κατά του πρωθυπουργού, οδηγώντας χιλιάδες διαδηλωτές στους δρόμους. Η επικοινωνιακή του καμπάνια περιλάμβανε τη δημοσιοποίηση ηχητικού αποσπάσματος της συζύγου του, Τζούντιτ Βάργκα, η οποία μόλις είχε απομακρυνθεί από τη θέση της υπουργού Δικαιοσύνης, όπου περιέγραφε φερόμενη κυβερνητική παρέμβαση στην υπόθεση.

Οι κατηγορίες κατέστρεψαν την εικόνα του Fidesz ως προστάτη των παιδιών. Προκάλεσαν «μια ηθική κρίση μιας ηθικολογούσας κυβέρνησης», δήλωσε ο Πέτερ Κρέκο, διευθυντής της ανεξάρτητης πολιτικής συμβουλευτικής Political Capital. «Από τότε, μπορούμε λίγο-πολύ να αντιληφθούμε ότι ό,τι κι αν κάνει ή λέει η κυβέρνηση, έχει μικρότερη απήχηση στον κόσμο».

Ο Όρμπαν έχασε την επαφή με τη βάση

Ο Μάγιαρ χρησιμοποίησε το σκάνδαλο χάριτος του 2024 ως εφαλτήριο για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκείνη τη χρονιά. Μετά από αρκετές διαδηλώσεις, ξεκίνησε περιοδεία σε όλη τη χώρα, επισκεπτόμενος χωριά, κωμοπόλεις και πόλεις σε όλη την Ουγγαρία, για να διαπεράσει τον έλεγχο που ασκεί το Fidesz σε μεγάλο μέρος των μέσων ενημέρωσης της χώρας, και κέρδισε 7 από τις 21 έδρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Φέτος, αφού ο Μάγιαρ ξεκίνησε άλλη μια περιοδεία, ο Όρμπαν ξεκίνησε και αυτός τη δική του - την πρώτη σειρά δημόσιων συγκεντρώσεων μετά από χρόνια εκδηλώσεων αυστηρά ελεγχόμενων και κλειστών. Όχι μόνο δεν κατάφερε να κινητοποιήσει τόσους ανθρώπους όσους ο Μάγιαρ, αλλά συχνά βρέθηκε αντιμέτωπος με διαδηλωτές. Τον Μάρτιο, ο Όρμπαν αντέδρασε έντονα σε ένα πλήθος που τον αποδοκίμαζε, κατηγορώντας το ότι θέλει «μια φιλοουκρανική κυβέρνηση» και επιδιώκει να δώσει ουγγρικά χρήματα στο Κίεβο.

Το βίντεο με τις φωνές του πρωθυπουργού έγινε viral. Εκείνη ήταν η στιγμή - «βλέποντας εκατοντάδες ανθρώπους να τον αποδοκιμάζουν στη σκηνή» - που ο Όρμπαν πιθανότατα συνειδητοποίησε για πρώτη φορά ότι η στήριξή του δεν ήταν καθολική, δήλωσε η Βικτόρια Σέρντουλτ, έμπειρη δημοσιογράφος του HVG που καλύπτει την ουγγρική πολιτική για περισσότερες από δύο δεκαετίες. «Δεν μπόρεσε να βρει τον σωστό τρόπο να το διαχειριστεί».

Ο Όρμπαν έχασε στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής

Ο Όρμπαν έθεσε την εξωτερική πολιτική στο επίκεντρο της καμπάνιας του. Κατηγόρησε το Κίεβο ότι σχεδίαζε να τοποθετήσει τον Μάγιαρ ως μαριονέτα και ότι υπονόμευε την οικονομία κόβοντας την Ουγγαρία από το ρωσικό πετρέλαιο. Υποστήριξε ότι ο Μάγιαρ θα έστελνε Ούγγρους να πολεμήσουν στην Ουκρανία και επέκρινε την ΕΕ επειδή ήθελε να χρησιμοποιήσει ουγγρικούς φόρους για τη στήριξη του Κιέβου.

Αυτό τον άφησε εκτεθειμένο σε ανατροπή του αφηγήματος, καθώς εμφανίστηκαν αναφορές για ρωσική παρέμβαση στην καμπάνια, μαζί με αποκαλύψεις ότι ο υπουργός Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο είχε μοιραστεί εσωτερικές συζητήσεις της ΕΕ με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ.

Για τον Όρμπαν, που ξεκίνησε την πολιτική του καριέρα απαιτώντας την αποχώρηση του σοβιετικού στρατού το 1989, αυτή η μεταστροφή ήταν σοβαρό πλήγμα. Το σύνθημα «Ρώσοι, πηγαίνετε σπίτια σας» διαδόθηκε γρήγορα ως αντι-Όρμπαν μήνυμα.

Ο Όρμπαν έχασε στο πεδίο της οικονομίας

Καθώς πλησίαζαν οι εκλογές, η οικονομική στασιμότητα της χώρας έγινε κεντρικό ζήτημα. Για χρόνια, η ανάπτυξη είχε παγώσει, ενώ ο πληθωρισμός αυξανόταν και οι πραγματικοί μισθοί μειώνονταν. Η κρίση κόστους ζωής, σε συνδυασμό με τις χρόνιες ανεπαρκείς επενδύσεις στην εκπαίδευση και την υγεία, έκανε πολλούς να αισθάνονται ότι η κυβέρνηση Όρμπαν δεν αποδίδει πλέον.

«Οι άνθρωποι βλέπουν ότι δεν πρόκειται για μια λειτουργική κυβέρνηση», δήλωσε ο Πέτερ Μάρκι-Ζάι, που ηγήθηκε της εκστρατείας κατά του Όρμπαν το 2022. «Αυτό είναι που άλλαξε». «Μισούν τόσο πολύ το Fidesz», πρόσθεσε. «Αυτό δεν ίσχυε πριν από τέσσερα χρόνια».

Ο Όρμπαν έχασε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Ο Όρμπαν κυριαρχούσε στα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, όπου εκτιμάται ότι το Fidesz ελέγχει περίπου το 80% του τοπίου, τοποθετώντας πιστούς σε δημόσια μέσα και επιτρέποντας σε επιχειρηματίες που συνδέονται με το κόμμα να αποκτήσουν εκατοντάδες περιφερειακά και εθνικά μέσα. Ωστόσο, βρέθηκε γρήγορα να υστερεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το Facebook είναι η πιο δημοφιλής πλατφόρμα στην Ουγγαρία, με περίπου 4 εκατομμύρια επισκέψεις τον Φεβρουάριο του 2026 σε μια χώρα 9 εκατομμυρίων κατοίκων. Αφού η Meta απαγόρευσε την πολιτική διαφήμιση στις πλατφόρμες της, το Fidesz - μέχρι τότε ο μεγαλύτερος «χουβαρντάς» σε πολιτικές διαφημίσεις - βρέθηκε σε μειονεκτική θέση, καθώς ο Μάγιαρ και το κόμμα του Tisza κέρδιζαν έδαφος με viral βίντεο και άμεση επικοινωνία με τους ψηφοφόρους.

Ο Όρμπαν έχει 1,6 εκατομμύρια ακολούθους έναντι των 930.000 του Μάγιαρ. Κι όμως, τον Μάρτιο ο Μάγιαρ έκανε 287 δημοσιεύσεις, συγκεντρώνοντας περισσότερες από 14 εκατομμύρια αλληλεπιδράσεις - σχεδόν διπλάσιες από τα 7,8 εκατομμύρια του Όρμπαν από 342 δημοσιεύσεις, σύμφωνα με στοιχεία του Telex που δημοσιεύτηκαν στις 3 Απριλίου. Η κυβέρνηση κατηγόρησε το Facebook ότι περιόριζε την απήχηση λογαριασμών που συνδέονται με το Fidesz, κάτι που η εταιρεία αρνήθηκε.

Ο Όρμπαν έχασε την ψήφο των νέων

Η μεγαλύτερη λανθασμένη εκτίμηση του Όρμπαν ίσως ήταν η αποξένωση των νέων ψηφοφόρων, μεταξύ άλλων με περιορισμούς στη νυχτερινή ζωή της Βουδαπέστης. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι νέοι στράφηκαν μαζικά εναντίον του, με περίπου τα 2/3 να στηρίζουν την αντιπολίτευση. «Σας ευχαριστώ που φέρατε πίσω την ελπίδα, την ελπίδα για αλλαγή», είπε ο Μάγιαρ στην ομιλία νίκης του, απευθυνόμενος σε χιλιάδες νέους μπροστά του.

Το βράδυ πριν από την ψηφοφορία, ο Όρμπαν έκανε μια τελευταία έκκληση στους νέους. Αναγνώρισε ότι τα προηγούμενα χρόνια ήταν «άδικα» για αυτούς και είπε ότι κατανοεί την επιθυμία τους να «επαναστατήσουν», αλλά τους κάλεσε να κατευθύνουν τη δυσαρέσκειά τους προς τις Βρυξέλλες. Υποσχέθηκε επίσης ότι θα αποτρέψει την Ουκρανία από το να σύρει Ούγγρους νέους στον πόλεμο και δεσμεύτηκε για φορολογικές μειώσεις.

Ήταν πολύ αργά. Οι νέοι βγήκαν στους δρόμους της Βουδαπέστης το βράδυ της Κυριακής (12/4) για να γιορτάσουν την ήττα του.