Ούτε πόλεμος, ούτε ειρήνη: Σε αδιέξοδο οι συνομιλίες Ιράν - ΗΠΑ

Με τα σχέδια για ειρηνευτικές συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν να έχουν εκτροχιαστεί, τουλάχιστον προς το παρόν, η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον βρίσκονται σε ένα μεταίχμιο μεταξύ ειρήνης ούτε πολέμου, ελπίζοντας η καθεμία να επιβιώσει έναντι της άλλης σε μια αντιπαράθεση με δραματικά διακυβεύματα για την παγκόσμια οικονομία.

Οι Ιρανοί αξιωματούχοι φαίνονται βέβαιοι ότι μπορούν να αντέξουν τον οικονομικό πόνο του πολέμου περισσότερο από τον Πρόεδρο Τραμπ.

Αλλά εξακολουθούν να ανησυχούν ότι χωρίς τη δυναμική των διαπραγματεύσεων, θα παραμείνουν εγκλωβισμένοι υπό τη διαρκή απειλή επιθέσεων από τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα στρατηγικό αδιέξοδο.

Η αναστολή των προσπαθειών για επανέναρξη των συνομιλιών για κατάπαυση του πυρός, που διεξήχθησαν με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, δείχνει τη δυναμική που προέκυψε μετά την έναρξη του πολέμου και τον αρχικό αιφνιδιασμό του Ιράν από ΗΠΑ και Ισραήλ, όπου οι δύο πλευρές κατέληξαν να υποστηρίζουν ότι είχαν το πάνω χέρι. Και ο Τραμπ φαίνεται επίσης να πιστεύει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να επιβιώσουν στην αντιμετώπιση του οικονομικού πόνου του πολέμου από τους παράλληλους αποκλεισμούς των Στενών του Ορμούζ.

Το αποτέλεσμα είναι ότι καμία από τις δύο πλευρές δεν είναι διατεθειμένη να κάνει παραχωρήσεις που θα μπορούσαν να επιτρέψουν την πρόοδο των συνομιλιών.

Ο κ. Τραμπ ακύρωσε το Σάββατο την αποστολή του ειδικού απεσταλμένου του, Στιβ Γουίτκοφ, και του γαμπρού του Τζάρεντ Κούσνερ στην πρωτεύουσα του Πακιστάν, Ισλαμαμπάντ, για έναν δεύτερο γύρο συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου. Είπε ότι οι Ιρανοί θα σπαταλήσουν τον χρόνο των διαπραγματευτών.

Κορυφαίοι αξιωματούχοι του Ιράν υποστηρίζουν ότι δεν θα συναντηθούν για άμεσες διαπραγματεύσεις μέχρι ο κ. Τραμπ να άρει τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ που επέβαλε στα ιρανικά λιμάνια αφού συμφώνησε στην κατάπαυση του πυρός.

Ωστόσο, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, μετέβη το Σάββατο σε συναντήσεις στο Ομάν μετά την επίσκεψή του στο Πακιστάν μια ημέρα νωρίτερα, αν και επέστρεψε στο Πακιστάν την Κυριακή. Πρόκειται να πετάξει στη Ρωσία αργότερα αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, αφού είχε μια δεύτερη συνάντηση με ομολόγους του στο Πακιστάν.

Πέρα από το Ισλαμαμπάντ, το οποίο θα φιλοξενήσει έναν μελλοντικό γύρο συνομιλιών, οι Ιρανοί θεωρούν τον συντονισμό με το Ομάν, την άλλη κυβέρνηση της οποίας η χώρα βρίσκεται κατά μήκος του στρατηγικού Πορθμού του Ορμούζ, ως κρίσιμο για την επίτευξη μιας διευθέτησης.

«Xωρίς πόλεμο και χωρίς ειρήνη»

Το Ιράν εξακολουθεί επίσης να πιστεύει ότι από οικονομικής άποψης, μπορεί να περιμένει τον Τραμπ να φύγει, τουλάχιστον στον ορίζοντα αρκετών εβδομάδων, όπου στην πραγματικότητα οι διαταραχές στα Στενά είναι πιο δύσκολες για τον Τραμπ από ό,τι για τους Ιρανούς.

Ωστόσο, η οικονομία του Ιράν αντιμετωπίζει ήδη μια σοβαρή κρίση. Αναφορές για απολύσεις εξαπλώνονται σε όλη τη χώρα, η οποία αντιμετωπίζει ελλείψεις στην παραγωγή πετροχημικών και φαρμάκων ως αποτέλεσμα του πολέμου.

Η πιο εξέχουσα οικονομική εφημερίδα του Ιράν, Donya-e-Eghtesad, έχει προβλέψει ότι ο ετήσιος πληθωρισμός θα μπορούσε να αυξηθεί στο 49% «στην πιο αισιόδοξη περίπτωση» επίτευξης συμφωνίας.

Μια κατάσταση «χωρίς πόλεμο και χωρίς ειρήνη», προειδοποίησε, θα μπορούσε να ωθήσει τον πληθωρισμό πιο κοντά στο 70% τους επόμενους μήνες, ενώ μια επιστροφή στον πόλεμο θα μπορούσε να προκαλέσει υπερπληθωρισμό άνω του 120%.

Ωστόσο, ορισμένοι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι οι αυταρχικοί ηγέτες του Ιράν μπορούν να επιβιώσουν από την τρέχουσα οικονομική κρίση για τρεις έως έξι μήνες.

Αντιθέτως, οι διαταραχές στην παραγωγή πετρελαίου και στις εξαγωγές, όπως αυτές των λιπασμάτων, θα μπορούσαν να αρχίσουν να προκαλούν βαθύτερα οικονομικά σοκ στην παγκόσμια οικονομία μέσα σε λίγες εβδομάδες, κάτι που θα μπορούσε να πείσει τον κ. Τραμπ να προχωρήσει στις συνομιλίες.

Ωστόσο, ακόμη και αν το Ιράν καταφέρει να ξεπεράσει οικονομικά το τρέχον αδιέξοδο, το στρατηγικό του δίλημμα παραμένει.

Άρα σε αυτή τη φάση, φαίνεται ότι η μία πλευρά δοκιμάζει την άλλη όπου στο τέλος θα «λυγίσει» αυτός που έχει περισσότερα να χάσει.

Όμως ο Τραμπ, για να μπορέσει να επιβιώσει πολιτικά με το μικρότερο κόστος, θα πρέπει να καταφέρει να πείσει τους Αμερικανούς ότι ακόμη και αντί καθεστώς παραμένει στο Ιράν, αυτός ο πόλεμος για κάποιον πολύ σημαντικό λόγο άξιζε να γίνει και πέτυχε τους σκοπούς του.