«Γκρεμίζεται» η ασταθής εκεχειρία στο Ιράν: Το ενεργειακό διακύβευμα και η πίεση στις διαπραγματεύσεις

Μια απότομη κλιμάκωση των επιθέσεων στο Στενό του Ορμούζ και στον Περσικό Κόλπο τη Δευτέρα απειλεί την ασταθή εκεχειρία μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς οι δύο πλευρές προσπαθούν να σημειώσουν πρόοδο στις συνομιλίες για έναν οριστικό τερματισμό του πολέμου αλλά η απόσταση μεταξύ τους παραμένει μεγάλη.

Δύο αμερικανικά αντιτορπιλικά, συνοδεία δύο εμπορικών πλοίων, δέχτηκαν επίθεση κατά τη διάρκεια της διέλευσής τους από τα Στενά του Ορμούζ το πρωί της Δευτέρας, σε μια επέκταση των αμερικανικών επιχειρήσεων εκεί.

Την ίδια ώρα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξέδωσαν τις πρώτες δύο προειδοποιήσεις για πυραυλική απειλή μετά την κατάπαυση του πυρός στις αρχές Απριλίου, κατηγορώντας το Ιράν ότι στόχευσε δεξαμενόπλοιο.

Οι επιθέσεις και οι στρατιωτικές κινήσεις ανεβάζουν επικίνδυνα την ένταση

Μετά το δεύτερο σήμα συναγερμού, αξιωματούχοι των ΗΑΕ ανέφεραν ότι «τα συστήματα αεράμυνας αντιμετωπίζουν πυραυλική απειλή», ενώ λίγο αργότερα το υπουργείο Άμυνας της χώρας ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε τρεις πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν, ενώ ένας τέταρτος κατέπεσε στη θάλασσα.

Σύμφωνα με την ίδια ενημέρωση, οι εκρήξεις που ακούστηκαν σε διάφορες περιοχές συνδέονται με την επιτυχή αναχαίτιση των εναέριων απειλών, ενώ φωτιά ξέσπασε σε πετρελαϊκή βιομηχανική εγκατάσταση στη Φουτζέιρα, έπειτα από επίθεση με drone που αποδίδεται στο Ιράν, εντείνοντας περαιτέρω την ανησυχία για την ασφάλεια κρίσιμων ενεργειακών υποδομών στην περιοχή.

Το Ιράν εκτόξευσε πυραύλους κρουζ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στα αμερικανικά πολεμικά και εμπορικά πλοία, αλλά δεν προσγείωσε κανένα, δήλωσε ο Ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ.

Το Ιράν έστειλε επίσης έξι ταχύπλοα σκάφη, αλλά οι αμερικανικές δυνάμεις πυροβόλησαν και κατέστρεψαν τα πλοία.

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε επίσης ότι το Ιράν έπληξε ένα νοτιοκορεατικό δεξαμενόπλοιο στα Στενά. «Ίσως ήρθε η ώρα η Νότια Κορέα να έρθει και να συμμετάσχει στην αποστολή!», έγραψε ο Τραμπ σε μια ανάρτηση στο Truth Social.

Οποιοδήποτε αμερικανικό σκάφος στα Στενά θα θεωρείται «νόμιμος στόχος», προειδοποίησε νωρίτερα τη Δευτέρα ο επικεφαλής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. «Τα Στενά του Ορμούζ δε θα ανοίξουν με το tweet του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Η διαχείριση και ο έλεγχος αυτής της πλωτής οδού βρίσκεται στα χέρια του Ιράν», δήλωσε ο Διοικητής των Φρουρών, Άχμαντ Βαχίντι σε μια ανάρτηση στο X.

Στενό του Ορμούζ: Το ενεργειακό διακύβευμα και η πίεση στις διαπραγματεύσεις

Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν το Σαββατοκύριακο ότι οι προσπάθειες των ΗΠΑ να «παρέμβουν» στη «διαχείριση» των Στενών από την Τεχεράνη θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως παραβίαση της εκεχειρίας. Το άνοιγμα των Στενών, υπήρξε κεντρικό ζήτημα στις εβδομάδες διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ από τότε που συμφώνησαν σε εκεχειρία στις 7 Απριλίου, η οποία σταμάτησε σε μεγάλο βαθμό τις εχθροπραξίες.

Οι δύο πλευρές έχουν ανταλλάξει μια σειρά από προτάσεις και έχουν πραγματοποιήσει πρόσωπο με πρόσωπο συνομιλίες στο Πακιστάν, αλλά δεν έχουν καταφέρει να γεφυρώσουν σημαντικές διαφορές σε βασικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Η Τεχεράνη έχει κλείσει σε μεγάλο βαθμό την πλωτή οδό στην κυκλοφορία, διακόπτοντας περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού, οδηγώντας σε ενεργειακές ελλείψεις σε πολλές χώρες και σε εκτόξευση των τιμών παγκοσμίως.

Οι ΗΠΑ αντέδρασαν τον περασμένο μήνα εφαρμόζοντας ναυτικό αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια.

Οι ΗΠΑ απευθύνονται στα εκατοντάδες πλοία, από 87 χώρες, που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο για να τα βοηθήσουν να περάσουν από τα Στενά, δήλωσε ο Κούπερ τη Δευτέρα.

Η κυβέρνηση Τραμπ δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι προχωρά με περαιτέρω στρατιωτική δράση για το άνοιγμα των Στενών, συμπεριλαμβανομένης μιας προσπάθειας μεταξύ του Υπουργείου Εξωτερικών και των διεθνών εταίρων για την αύξηση της ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την ασφάλεια στην πλωτή οδό.

Ο Τραμπ δήλωσε σε μια ανάρτηση στο Truth Social την Κυριακή ότι η ενέργεια «έχει ως στόχο να απελευθερώσει ανθρώπους, εταιρείες και χώρες που δεν έχουν κάνει απολύτως τίποτα κακό - είναι θύματα των περιστάσεων».

Η στρατιωτική αποστολή των ΗΠΑ για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, με την ονομασία «Επιχείρηση Ελευθερία», περιλαμβάνει αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους, περισσότερα από 100 πολεμικά αεροσκάφη του Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας, drones, δορυφορικές εικόνες και περισσότερα από 15.000 άτομα προσωπικό, δήλωσε η Κεντρική Διοίκηση τη Δευτέρα.

Τα δύο αντιτορπιλικά των ΗΠΑ που πέρασαν από εκεί τη Δευτέρα δε συνόδευαν τα εμπορικά πλοία και αντ' αυτού κινούνταν μέσω της πλωτής οδού για να την καθαρίσουν για κυκλοφορία, δήλωσε ο Κούπερ.

Ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμένων από τις ΗΠΑ παραμένει σε ισχύ. Δύο αεροπλανοφόρα και πλήθος πολεμικών πλοίων αναχαιτίζουν εμπορικά πλοία που έχουν επισκεφθεί ιρανικά λιμάνια ή μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο ή φορτίο.

Το μήνυμα που στέλνει το Ιράν είναι ότι δεν μπορεί να χάσει το κύριο εναπομείναν όπλο του έναντι των ΗΠΑ, που είναι ο αποκλεισμός των αποστολών πετρελαίου και προϊόντων πετρελαίου από τα κράτη του Κόλπου. Με αυτόν τον τρόπο επιβάλλει περισσότερο πόνο στην παγκόσμια οικονομία και διατηρεί την πίεση στον Τραμπ να υποχωρήσει στον ιρανικό έλεγχο επί των Στενών και τελικά να δεχθεί παραχωρήσεις στο μείζον ζήτημα του εμπλουτισμού ουρανίου.

Σε κάθε περίπτωση, η εκεχειρία στον Περσικό Κόλπο έχει παραβιαστεί από το καθεστώς του Ιράν.

Ο πρόεδρος Τραμπ είναι τώρα αντιμέτωπος με μια απόφαση σχετικά με το πώς σχεδιάζει να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ: Να συνεχίσει με τις άκαρπες όπως φαίνεται διαπραγματεύσεις δίνοντας χρόνο στη διπλωματία και πιέζοντας περαιτέρω το Ιράν οικονομικά ή να χρησιμοποιήσει τον αμερικανικό στρατό με ισχυρά πλήγματα, επιστρέφοντας στην πολεμική σύγκρουση. Και φαίνεται ότι πληθαίνουν οι εισηγήσεις που δέχεται για τη δεύτερη εκδοχή και μάλιστα άμεσα.