Κόσμος|05.05.2026 14:00

Σταγόνα στον ωκεανό η «Επιχείρηση Ελευθερία» - Γιατί έχει ήδη αποτύχει

Newsroom

Κλιμακώνεται ξανά η ένταση στη Μέση Ανατολή με τα Στενά του Ορμούζ να μετατρέπονται σε επίκεντρο στρατιωτικών και διπλωματικών τριβών ενώ το σχέδιο των ΗΠΑ - με το όνομα Επιχείρηση Ελευθερία -για την ασφαλή διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ ξεκίνησε. Ωστόσο, παραμένει ασαφές κατά πόσο το σχέδιο έχει ήδη αποδώσει ουσιαστικά αποτελέσματα για την εμπορική ναυτιλία.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι δύο εμπορικά πλοία με αμερικανική σημαία κατάφεραν να διασχίσουν με επιτυχία τα Στενά. Από την πλευρά της, η Maersk ανέφερε ότι ένα από τα πλοία μεταφοράς οχημάτων της εξήλθε από την περιοχή με τη συνοδεία αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων. Σύμφωνα με την εταιρεία, η διέλευση του πλοίου «Alliance Fairfax» ολοκληρώθηκε χωρίς προβλήματα, με το πλήρωμα να παραμένει ασφαλές και χωρίς τραυματισμούς.

«Η επιχείρηση δεν πρόκειται να αλλάξει δραματικά την κατάσταση»

Παρά τα παραπάνω, εκπρόσωποι του ναυτιλιακού κλάδου εμφανίζονται επιφυλακτικοί. Ο Τιμ Γουίλκινς, διευθύνων σύμβουλος της Intertanko, δήλωσε στο BBC ότι η επιχείρηση «δεν πρόκειται να αλλάξει δραματικά την κατάσταση» για τα υπόλοιπα πλοία που παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.

Όπως εξήγησε, δεν υπάρχει ακόμη οργανωμένος μηχανισμός συνοδείας ή συντονισμού: «Τα μέλη μας θέτουν βασικά ερωτήματα: ποιος ξεκινά αυτές τις διελεύσεις; Ποιος επικοινωνεί με τις αρχές εκ μέρους των πλοίων; Και τι γίνεται αν ένα πλοίο δεχθεί πρόκληση από ιρανικές δυνάμεις κατά τη διάρκεια της διέλευσης;».

Project ... Αδιέξοδο

Από τη μεριά του, το Ιράν να απαντά σε υψηλούς τόνους και αμφισβητεί ανοιχτά την αποτελεσματικότητά της «Επιχείρησης Ελευθερία».

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τεχεράνης τόνισε πως «τα γεγονότα στο Ορμούζ αποδεικνύουν ότι δεν υπάρχει στρατιωτική λύση σε μια πολιτική κρίση» ενώ αιχμηρός ήταν και για την επιχείρηση των ΗΠΑ σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Η επιχείρηση Ελευθερία είναι Επιχείρηση Αδιέξοδο», αφήνοντας να εννοηθεί ότι η αμερικανική πρωτοβουλία οδηγεί σε αδιέξοδο αντί για αποκλιμάκωση.

Επιθέσεις από Ιράν και ΗΠΑ προκαλούν ανησυχία για την εκεχειρία στην περιοχή

Εντωμεταξύ οι εκατέρωθεν επιθέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προκαλούν ανησυχία στην περιοχή. Πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν αφότου οι ΗΠΑ στόχευσαν δύο πολιτικά σκάφη που μετέφεραν εμπορεύματα προς το Ιράν, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης που επικαλούνται στρατιωτική πηγή.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έγραψε στο Truth Social: «Καταρρίψαμε επτά μικρά σκάφη ή, όπως τους αρέσει να τα αποκαλούν, «γρήγορα» σκάφη».«Είναι ό,τι τους έχει απομείνει».

Νωρίτερα, η Τεχεράνη είχε δηλώσει ότι είχε χτυπήσει ένα αμερικανικό πολεμικό πλοίο κοντά στα Στενά , ένας ισχυρισμός που απορρίφθηκε από τον αμερικανικό στρατό. Εντωμεταξύ οι επιθέσεις, οι πρώτες εναντίον πολιτικών εγκαταστάσεων σε χώρα του Κόλπου έπειτα από έναν μήνα και πλέον, ανακίνησαν τις ανησυχίες στις αγορές, όπου οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν αλματωδώς.

Η πετρελαϊκή εγκατάσταση στη Φουτζάιρα, από τις λίγες προσβάσιμες στην περιοχή χωρίς διέλευση από το στενό, στοχοποιήθηκε από drone που προκάλεσε πυρκαγιά. Τρεις υπήκοοι Ινδίας «τραυματίστηκαν», πάντως όχι σοβαρά, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.

Τα Εμιράτα ανέφερε επίσης ότι στοχοποιήθηκαν από τέσσερις πυραύλους κρουζ, που «εκτοξεύτηκαν από το Ιράν», τρεις από τους οποίους αναχαιτίστηκαν κι ένας έπεσε στη θάλασσα, σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας. Πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο της εθνικής πετρελαϊκής εταιρείας ADNOC έγινε εξάλλου στόχος δυο ιρανικών μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων.

Μειωμένη η κίνηση στα Στενά σύμφωνα με το Marine Traffic

Ιδιαίτερα μειωμένη εμφανίζεται η κίνηση πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, μία ημέρα μετά τα πλήγματα που σημειώθηκαν.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic, την Τρίτη καταγράφηκε αισθητά περιορισμένη διέλευση εμπορικών σκαφών από το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα. Η υπηρεσία βασίζεται στο Αυτόματο Σύστημα Αναγνώρισης, μέσω του οποίου τα πλοία μεταδίδουν την ταυτότητα και τη θέση τους.

Ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν αποτυπώνει κατ’ ανάγκη το σύνολο της ναυτιλιακής δραστηριότητας. Πλοία μπορούν να απενεργοποιήσουν το σύστημα εντοπισμού τους ώστε να μην εμφανίζονται στις σχετικές πλατφόρμες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις είναι δυνατό ακόμη και να αλλοιώσουν τεχνητά το στίγμα τους, πρακτική γνωστή ως παραπλανητική μετάδοση θέσης.

Η εξέλιξη αυτή εντείνει την αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, σε μια συγκυρία όπου κάθε νέα ένταση επηρεάζει άμεσα μία από τις σημαντικότερες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου και της ενεργειακής τροφοδοσίας.

Στενό του Ορμούζειδήσεις τώραΤεχεράνηΗΠΑΑμερικήΙράνεπιχείρηση