Ο Τραμπ δεν παίρνει αυτό που ήθελε από τον πόλεμο με το Ιράν - Οι μεγάλες υποχωρήσεις

Ασαφές παραμένει το τι θα προκύψει από τις τελευταίες ειρηνευτικές συνομιλίες για τον πόλεμο με το Ιράν, την ίδια στιγμή που οι δύο χώρες αντάλλαξαν πυρά την Πέμπτη (7/5). Παρόλο που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ισχυριστεί στο παρελθόν ότι η συμφωνία ήταν επικείμενη, η πιθανή συμφωνία που βρίσκεται στο τραπέζι φαίνεται να είναι προκαταρκτική. Αυτό που γίνεται όλο και πιο ξεκάθαρο είναι ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν παίρνει αυτό που αρχικά ήθελε από αυτόν τον πόλεμο.

Σύμφωνα με την ανάλυση του CNN, στην προφανή ανυπομονησία του να τερματίσει μια σύγκρουση που αποδείχθηκε πιο βαθιά ριζωμένη από ό,τι είχε προβλέψει και που έριξε τα ποσοστά του στις δημοσκοπήσεις σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ο Τραμπ φαίνεται να έχει εγκαταλείψει πολλές από τις αρχικές του ακραίες απαιτήσεις.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων δεν μπορεί να είναι μια καλή συμφωνία, όμως είναι προφανές ότι δεν ταυτίζεται με τους στόχους που είχε θέσει ο Τραμπ πριν από δύο μόλις μήνες. Οι συνομιλίες επικεντρώνονται στη σύνταξη ενός σύντομου μνημονίου που θα καθορίζει τη διαδικασία για έναν διαπραγματευτικό τερματισμό του πολέμου. Το μνημόνιο αυτό θα εγκαινιάσει μια περίοδο διαπραγματεύσεων 30 ημερών με στόχο την αναστολή του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν για τουλάχιστον 10 χρόνια και την παράδοση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προσφέρουν τη χαλάρωση των κυρώσεων και το ξεπάγωμα δισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ και οι δύο πλευρές θα δεσμευτούν να άρουν τους περιορισμούς στο Στενό του Ορμούζ.

Οι υποχωρήσεις Τραμπ τώρα που «σκούρυναν τα πράγματα»

Ωστόσο, ο Τραμπ δήλωνε εξαρχής ότι ο στόχος του δεν ήταν η απλή αναστολή, αλλά να εξασφαλίσει ότι το Ιράν «ποτέ» δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο, χρησιμοποιώντας συχνά τη λέξη «ποτέ». Μάλιστα, κάποτε είχε απορρίψει ρητά την προοπτική οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης, δηλώνοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πως «Δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία με το Ιράν εκτός από την ΑΝΕΠΙΦΥΛΑΚΤΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ!». Ένας άλλος στόχος που φαίνεται να έχει παραμεριστεί γρήγορα είναι η αλλαγή καθεστώτος. Τη νύχτα που ξεκίνησε ο πόλεμος στα τέλη Φεβρουαρίου, ο Τραμπ είχε καλέσει τον ιρανικό λαό λέγοντας: «Όταν τελειώσουμε, αναλάβετε την κυβέρνησή σας», υποσχόμενος πως «Θα είναι δική σας για να την πάρετε».

Στην ίδια ομιλία, είχε προτρέψει τους Ιρανούς λέγοντας πως «Τώρα είναι η ώρα να αναλάβετε τον έλεγχο του πεπρωμένου σας και να απελευθερώσετε το ευημερούμενο και ένδοξο μέλλον που βρίσκεται κοντά, στο χέρι σας», καταλήγοντας πως «Αυτή είναι η στιγμή για δράση. Μην την αφήσετε να περάσει». Σήμερα, όμως, η αλλαγή καθεστώτος δεν αποτελεί καν αντικείμενο συζήτησης. Παρόλο που ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι η εξόντωση Ιρανών ηγετών ισοδυναμούσε με αλλαγή καθεστώτος, το επιχείρημα δεν κρίνεται πειστικό, δεδομένου ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης είναι γιος του προκατόχου του.

Επιπλέον, η παύση της υποστήριξης του Ιράν προς ομάδες-αντιπροσώπους, όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, φαίνεται να έχει υποβαθμιστεί. Ενώ ο Τραμπ δήλωνε τον Μάρτιο ότι ήθελε να «εξασφαλίσει» ότι το Ιράν «δεν θα μπορεί να συνεχίσει να οπλίζει, να χρηματοδοτεί και να κατευθύνει» αυτές τις ομάδες, και η Καρολάιν Λέβιτ τόνιζε την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι «οι ομάδες τους στην περιοχή δεν θα μπορούν πλέον να βλάπτουν τους Αμερικανούς», το θέμα αυτό απουσιάζει πλέον από τις λεπτομέρειες των διαπραγματεύσεων. Παρά τους παλαιότερους ψευδείς ισχυρισμούς του προέδρου ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει σε «τα πάντα», δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι η απειλή αυτή έχει εξαλειφθεί.

Το αποτέλεσμα αναμένεται (πολύ) κατώτερο των προσδοκιών

Είναι αξιοσημείωτο πόσο γρήγορα η κυβέρνηση εγκατέλειψε τους μαξιμαλιστικούς της στόχους. Ακόμη και σκληροπυρηνικοί υποστηρικτές της γραμμής κατά του Ιράν φαίνεται να συνειδητοποιούν ότι το αποτέλεσμα θα είναι κατώτερο των προσδοκιών τους. Σε πρόσφατη ενημέρωση, ο υπουργός Πιτ Χέγκσεθ πιέστηκε να απαντήσει στο ερώτημα «Τι απέγινε η υπόσχεση προς τους Ιρανούς;» και «Πότε αποφάσισε ο πρόεδρος να υποχωρήσει από το αίτημά του για άνευ όρων παράδοση;». Ο Χέγκσεθ αρνήθηκε την υποχώρηση, επιμένοντας ότι ο στόχος παραμένει μια συμφωνία όπου η χώρα «δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο», σημειώνοντας πως ο Τραμπ «έχει επικεντρωθεί σε αυτό, και η συμφωνία και οι συζητήσεις περιστρέφονται γύρω από αυτό». Ωστόσο, η πραγματικότητα των διαπραγματεύσεων δείχνει ότι ακόμη και αυτό το «ποτέ» ενδέχεται σύντομα να μην ισχύει.