Πόλεμος με τη Ρωσία στο μετρό του Λονδίνου: Το μυστικό καταφύγιο του ΝΑΤΟ, η AI και το σενάριο εισβολής το 2030

Βαθιά μέσα στον υπόγειο σταθμό του Charing Cross στο Λονδίνο, στον ανενεργό τερματικό σταθμό της γραμμής Jubilee, ένα μυστικό κέντρο διοίκησης του ΝΑΤΟ λειτουργούσε διακριτικά αυτή την εβδομάδα.

Δεκάδες στρατιώτες, κυρίως Βρετανοί, συμμετείχαν σε μια πολεμική άσκηση για την άμυνα της Εσθονίας απέναντι σε ρωσική εισβολή το 2030, χωρίς να το γνωρίζουν οι επιβάτες και οι τουρίστες που κινούνταν από πάνω.

Σύμφωνα με τον Guardian, οι μυστικοί θάλαμοι βρίσκονται πίσω από δύο σειρές συνήθως κλειδωμένων μεταλλικών διπλών θυρών. Μια κόκκινη λάμψη στο τέλος της κυλιόμενης σκάλας είναι το πρώτο σημάδι της στρατιωτικής παρουσίας. Ακολουθούν ψεύτικα πρωτοσέλιδα εφημερίδων κολλημένα πάνω σε παλιές διαφημίσεις. «Βρετανική δύναμη του ΝΑΤΟ αναπτύχθηκε στην Εσθονία», αναγράφουν, ως απάντηση στη συγκέντρωση ρωσικών στρατευμάτων στα σύνορα.

«Το σενάριο που πρόκειται να δείτε τοποθετείται σκόπιμα στο 2030, γιατί τότε θεωρούμε ότι η απειλή από τη Ρωσία θα βρίσκεται στο πιο επικίνδυνο σημείο της», λέει σε βιντεοσκοπημένη ενημέρωση ο αντιστράτηγος Μάικ Έλβις, διοικητής του Συμμαχικού Σώματος Ταχείας Αντίδρασης. Αν τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία, τότε – σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές – μια επανεξοπλισμένη Ρωσία θα μπορούσε να είναι έτοιμη να επιτεθεί ξανά στην Ευρώπη.

Ο στόχος της άσκησης και η εσωτερική βρετανική διαμάχη

Ο στόχος, θεωρητικά, είναι να δείξει στη Μόσχα ότι παρά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, το ΝΑΤΟ είναι επιχειρησιακά έτοιμο να υπερασπιστεί τα πιο ευάλωτα μέλη του στη Βαλτική. Όμως ένα ακόμη σημαντικότερο κοινό βρίσκεται λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα, στο Γουέστμινστερ, όπου το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας βρίσκεται εδώ και μήνες σε διαμάχη με το Υπουργείο Οικονομικών για τη χρηματοδότηση.

Η αναδιάρθρωση του βρετανικού στρατού, λέγεται, θα κοστίσει δισεκατομμύρια, ιδιαίτερα για επενδύσεις σε drones. Υπολογίζεται ότι απαιτούνται 50 εκατομμύρια λίρες ετησίως ώστε η αμυντική βιομηχανία να παράγει μεγάλους αριθμούς απλών drones αυτοκτονίας, όπως αυτά που χρησιμοποιούνται στην Ουκρανία, και άλλες 500 εκατομμύρια λίρες τον χρόνο για πιο εξελιγμένα συστήματα, όπως οπλισμένα μη επανδρωμένα οχήματα.

Αν ξεσπούσε αύριο ένας πόλεμος πλήρους κλίμακας στην ανατολική Ευρώπη, εκτιμάται ότι ο βρετανικός στρατός θα εξαντλούσε τα αποθέματα drones σε λιγότερο από μία εβδομάδα, έχοντας δυνατότητα εκτόξευσης μόνο μερικών εκατοντάδων ημερησίως. Σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση, ο στρατός διαθέτει μόλις το 10%-20% των drones που θεωρεί απαραίτητα για αναγνώριση, αεράμυνα και επιθετικές επιχειρήσεις.

Το σκηνικό της επιχείρησης

Η άσκηση, με την ονομασία Arrcade Strike, σκοπεύει να παρουσιάσει «το στρατηγικό εφεδρικό σώμα που θα μπορούσε να υπάρχει μέχρι το 2030», δήλωσε ο Έλβις. Τρεις υφυπουργοί Άμυνας επισκέφθηκαν το μυστικό καταφύγιο την Τετάρτη (20/5), ενώ ο υπουργός Άμυνας Τζον Χίλι βρισκόταν στην Εσθονία, όπου έχει αναπτυχθεί το μεγαλύτερο μέρος της 4ης βρετανικής ταξιαρχίας, στο πλαίσιο σχετικής άσκησης.

Καρέκλες, υπολογιστές και οθόνες γεμίζουν την υπόγεια αίθουσα και επεκτείνονται μέχρι την αποβάθρα: ένα προσωρινό καταφύγιο τύπου Ουκρανίας, έτοιμο για έναν προσομοιωμένο πόλεμο επηρεασμένο όχι μόνο από τον πόλεμο στην Ουκρανία αλλά και από την πρόσφατη αμερικανική επίθεση στο Ιράν. Θεωρητικά, το κέντρο διοίκησης μπορεί να στεγάσει 500 άτομα και να μεταδίδει 10 terabytes δεδομένων την ημέρα - όγκο αντίστοιχο με τρεις μήνες Netflix.

Όλα όσα ακολουθούν είναι προσεκτικά σκηνοθετημένα. Για να εξηγηθεί η αποστολή, οι δημοσιογράφοι φορούν κράνη εικονικής πραγματικότητας που παρέχονται από την αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας Anduril (στην οποία επενδύει και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς). Τα κράνη προβάλλουν ένα τρισδιάστατο μοντέλο του σχεδίου μάχης. Σε αυτή την προσεγμένη, ψηφιακή εικόνα πολέμου, τα πρώτα κύματα drones χάνονται, όμως οι ρωσικές θέσεις εντοπίζονται γρήγορα και εξουδετερώνονται.

Τι «συμβαίνει» στην επιχείρηση

Η επιχείρηση περιγράφεται ξεκάθαρα: μια δύναμη του ΝΑΤΟ θα χρησιμοποιούσε χιλιάδες drones για να ηγηθεί αντεπίθεσης κατά ρωσικών δυνάμεων, αποκαλύπτοντας και καταστρέφοντας αντιαεροπορικές άμυνες, θέσεις και κέντρα διοίκησης με τη βοήθεια μαχητικών αεροσκαφών και πυροβολικού, μέχρι και την Αγία Πετρούπολη από τα σύνορα. Δεν υπάρχει πρόθεση διακριτικότητας. Οι πρόβες γίνονται «επειδή ο αντίπαλος παρακολουθεί», όπως είπε ο Έλβις.

Ένας από τους στόχους είναι να παρουσιαστεί το βρετανικό πρόγραμμα Asgard, ένα ψηφιακό σύστημα επικοινωνιών που χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη στο πεδίο της μάχης, συνδέοντας κάθε αισθητήρα επιτήρησης με οποιοδήποτε οπλικό σύστημα. Η βασική λειτουργία της τεχνητής νοημοσύνης είναι να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων – συμπεριλαμβανομένης της επιλογής στόχων – από 72 ώρες σε μόλις δύο, ακολουθώντας το παράδειγμα των στρατών του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Ένας εικονικός στόχος εντοπίζεται, αν και δεν εξηγείται με ποιον τρόπο. Η άσκηση περιλαμβάνει νέα μονάδα βαθιάς κρούσης, ικανή να πλήξει στόχους σε απόσταση 90 μιλίων με πυροβολικό M270. Θεωρητικά, αν ο εκτοξευτής βρισκόταν στο Charing Cross, θα μπορούσε να βομβαρδίσει το Λέστερ.

Τρεις επιλογές βομβαρδισμού εμφανίζονται σε αναπτυσσόμενο μενού, επιλεγμένες με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης ανάλογα με τα διαθέσιμα όπλα. Επιλέγεται ένα εικονίδιο, ανοίγει νέα οθόνη και χαμηλά εμφανίζεται ένα κόκκινο κουμπί «πυρ» που αναβοσβήνει. Ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής του ΝΑΤΟ, στρατηγός Αλέξους Γκρίνκιουιτς από τις ΗΠΑ, επαινεί σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα τις βρετανικές προσπάθειες «να μετατραπούν σε κέντρο διοίκησης βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη». Αν η τεχνητή νοημοσύνη έκανε κάποιο λάθος κατά την Arrcade Strike, κανείς δεν φαίνεται να το αντιλήφθηκε – αν και πρόκειται, τελικά, για επίδειξη.

Αυτός είναι ο πόλεμος του 2026 αλλά και του 2030: ένας πόλεμος υψηλής ταχύτητας και τεχνολογίας, όπου ο θάνατος επιβάλλεται από απόσταση, μέσα από τη σχετική ασφάλεια ενός βαθιού υπόγειου καταφυγίου. Την ίδια στιγμή, στο Υπουργείο Άμυνας, οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν ότι τον επόμενο μήνα θα βρεθούν αρκετά δισεκατομμύρια επιπλέον για την αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού, ώστε να καλυφθεί χρηματοδοτικό κενό 18 δισ. λιρών και να αρχίσει η δημιουργία του βρετανικού στρατού του κοντινού μέλλοντος.