Πόσο κοντά είναι η συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν; Οι «ρωγμές», το κακό σενάριο και τα επόμενα βήματα

Έντονη διπλωματική κινητικότητα παρατηρείται τις τελευταίες ώρες γύρω από τη Μέση Ανατολή, σε μία προσπάθεια να υπάρξει η πολυπόθητη συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν που θα δώσει τέλος στον πόλεμο.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο εκτίμησε ότι είναι πιθανή μια ανακοίνωση μέσα μάλιστα στην ημέρα. «Πιστεύω ότι είναι πιθανόν, τις επόμενες ώρες, ο κόσμος να λάβει μια καλή είδηση», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στο Νέο Δελχί.

Ερωτηθείς σχετικά με το ενδεχόμενο συμφωνίας με το Ιράν, ο Ρούμπιο πρόσθεσε πως θα «αφήσει στον πρόεδρο Τραμπ να κάνει περαιτέρω ανακοινώσεις».

Σημείωσε παράλληλα ότι «έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος — σημαντική πρόοδος, αν και όχι οριστική πρόοδος».

Ο Ρούμπιο συνέχισε λέγοντας ότι το Ιράν δεν θα είναι σε θέση ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Οπως ανέφερε, αυτό είναι κάτι για το οποίο ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει υπάρξει απόλυτα σαφής.

Πρόσθεσε ότι η ιδέα πως ο Τραμπ θα συμφωνούσε σε μια συμφωνία που θα έφερνε το Ιράν σε ισχυρότερη θέση όσον αφορά το ζήτημα αυτό είναι «παράλογη».

Σύμφωνα με τον Ρούμπιο, η θέση των ΗΠΑ είναι η χρήση διπλωματικών διαύλων για να επιτευχθεί ο τερματισμός του πολέμου, προσθέτοντας: «Νομίζω ότι έχουμε σημειώσει κάποια πρόοδο».

Στις καλένδες οι συνομιλίες για τα πυρηνικά

Την ίδια στιγμή, υψηλόβαθμη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη δεν έχει συμφωνήσει να παραδώσει το απόθεμά της σε υψηλού εμπλουτισμού ουράνιο.

Η πηγή δήλωσε ότι το θέμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν δεν εντάσσεται στην προκαταρκτική συμφωνία με τις ΗΠΑ.

«Το θέμα των πυρηνικών θα συζητηθεί στις διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία και ως εκ τούτου δεν αποτελεί τμήμα της τρέχουσας συμφωνίας. Δεν έχει υπάρξει συμφωνία για να μεταφερθεί εκτός χώρας το απόθεμα του Ιράν σε υψηλού εμπλουτισμού ουράνιο», δήλωσε η πηγή.

Ο Μοχάμαντ Ελμάσρι, καθηγητής στο Ινστιτούτο Μεταπτυχιακών Σπουδών της Ντόχα, δήλωσε στο Al Jazeera ότι οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν θα πραγματοποιηθούν στον επόμενο γύρο των συνομιλιών.

«Έχουμε το πλαίσιο, ένα μνημόνιο κατανόησης, για να τερματίσουμε την τρέχουσα φάση των εχθροπραξιών, και στη συνέχεια ο επόμενος γύρος, ο οποίος θα είναι ο πιο σημαντικός, θα επικεντρωθεί στη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα», είπε.

Σημείωσε ότι ο Τραμπ έχει θέσει ένα όριο όσον αφορά τον εμπλουτισμό ουρανίου από το Ιράν.

«Λέει ότι θα πρέπει να υπάρξει τουλάχιστον μια πολύ μακροπρόθεσμη αναστολή στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και απαιτεί επίσης τα αποθέματα υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου να μεταφερθούν όχι μόνο εκτός Ιράν, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες», υπογράμμισε.

Ο Ελμασρί πρόσθεσε ότι και το Ιράν έχει θέσει ένα όριο όσον αφορά τον εμπλουτισμό, αλλά θα ήταν διατεθειμένο να συμβιβαστεί.

«Νομίζω ότι οι Ιρανοί έχουν ήδη δηλώσει κατά κάποιον τρόπο ότι είναι διατεθειμένοι να αραιώσουν το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο. Πιστεύω ότι πιθανότατα θα συμφωνούσαν επίσης να το στείλουν σε τρίτο μέρος, αλλά δεν νομίζω ότι θα συμφωνούσαν να το στείλουν στις ΗΠΑ», είπε.

«Ο εμπλουτισμός ουρανίου αποτελεί μια σκληρή γραμμή για τους Ιρανούς. Έχουν δηλώσει εδώ και πολύ καιρό ότι αυτό είναι δικαίωμά τους βάσει του διεθνούς δικαίου, βάσει της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT). Δεν πιστεύω ότι θα υποχωρήσουν από αυτή την επιθυμία ή αυτή τη θέση, και έτσι η κατάσταση θα ξεφύγει τελικά από τον έλεγχο τις επόμενες εβδομάδες», πρόσθεσε.

«Ρωγμές» στην αρχική συμφωνία

Όπως μεταδίδει το Sky News, στη Μέση Ανατολή επικρατεί περισσότερο αίσθημα επιφυλακτικότητας παρά ανακούφισης, δεδομένου ότι ήδη εμφανίζονται «ρωγμές» στην αρχική συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν.

«Έχουμε ακούσει πολλές φορές σε αυτόν τον πόλεμο τον Ντόναλντ Τραμπ... [να λέει] τι θα ήθελε πραγματικά να δει να συμβαίνει σε σχέση με αυτόν τον πόλεμο, ενώ η πραγματικότητα επί τόπου μπορεί να είναι πολύ διαφορετική» αναφέρει το βρετανικό μέσο.

Ωστόσο, όπως μεταδίδει, πρόκειται τουλάχιστον για μια διπλωματική συζήτηση, καθώς πολλοί στην περιοχή είχαν την αίσθηση ότι οι ΗΠΑ ετοιμάζονταν για ένα νέο κύμα στρατιωτικών επιχειρήσεων την τελευταία εβδομάδα.

«Υπάρχει μια αίσθηση ανακούφισης... τουλάχιστον συζητάμε για διπλωματικές προσπάθειες... αλλά η συμφωνία φαίνεται ακόμα αρκετά μακριά» μεταδίδει η ανταποκρίτρια του Sky News Σάλι Λόκγουντ.

Στο βάθος ξανά πόλεμος;

Η επανάληψη των στρατιωτικών ενεργειών στο Ιράν παραμένει πιθανή αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ «δεν πάρουν αυτό που θέλουν» μεταδίδει το Al Jazeera.

Το Ιράν ενδέχεται να υπερεκτιμήσει τις δυνατότητές του, καθώς διαφαίνεται μια πιθανή συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, σύμφωνα με τον Μοχάμαντ Ελμάσρι, καθηγητή στο Ινστιτούτο Μεταπτυχιακών Σπουδών της Ντόχα.

«Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η πιθανή συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ είναι μόνο για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ, ενώ όλα τα άλλα, τα πιο σημαντικά ζητήματα όπως το πυρηνικό, παραμερίζονται», δήλωσε στο Al Jazeera, προσθέτοντας ότι δεν είναι ακόμη σαφές πώς θα διεξαχθούν όλες αυτές οι διαπραγματεύσεις.

«Η αίσθησή μου είναι ότι το Ιράν θα έχει κάποια επιρροή σε αυτές τις διαπραγματεύσεις. Έχουν ορισμένα όρια, αλλά όλα θα παραμείνουν στο τραπέζι, συμπεριλαμβανομένης της επιστροφής σε στρατιωτικές ενέργειες αν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ δεν πάρουν αυτό που θέλουν», πρόσθεσε.