Ιράν: Γιατί οι νέες αξιώσεις Τραμπ «θολώνουν» τη συμφωνία με την Τεχεράνη

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Τεχεράνης, Μοχάμαντ Μαγέρ Γαλιμπάφ προειδοποίησε ότι το Ιράν θα συμμετάσχει στη συμφωνία ενεργητικά και όχι συρόμενο σε εν λευκώ επιταγές, δηλώνοντας μάλιστα, σε βίντεο που διαδόθηκε στα ιρανικά μέσα, πως «δεν θα εγκρίνουμε καμία συμφωνία όσο δεν θα έχουμε την βεβαιότητα ότι τα δικαιώματα του ιρανικού λαού είναι πλήρως εγγυημένα».

Η στάση του Ιράν όμως, δεν είναι η μόνη που αναβάλλει διαρκώς την δυνατότητα παραγωγής αποτελέσματος στις διαπραγματεύσεις για την ειρήνευση, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ζήτησε σειρά τροποποιήσεων στο σχέδιο συμφωνίας που διαπραγματεύτηκαν οι Αμερικανοί απεσταλμένοι με τους Ιρανούς ομολόγους τους, κατά τη διάρκεια σύσκεψης στην Αίθουσα Διαχείρισης Κρίσεων (Situation Room) του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης που επικαλείται το Axios.

Οι απαιτήσεις που «θολώνουν» το τοπίο της συμφωνίας

Μπορεί ο Τραμπ να επιθυμεί να επιτευχθεί συμφωνία, παράλληλα όμως στοχεύει να ενισχύσει ορισμένα σημεία που θεωρεί κρίσιμα, κυρίως σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου που διαθέτει η Τεχεράνη.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προαναγγείλει τη σύσκεψη της Παρασκευής, αφήνοντας να εννοηθεί ότι έβλεπε θετικά το ενδεχόμενο αποδοχής της συμφωνίας. Ωστόσο, μετά τη συνάντηση, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου υπογράμμισε ότι ο Τραμπ «θα υπογράψει μόνο μια συμφωνία που είναι καλή για την Αμερική, σέβεται τις κόκκινες γραμμές του και διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο».

Σύμφωνα με τους New York Times, που επικαλούνται αξιωματούχους με γνώση των συνομιλιών, ο πρόεδρος των ΗΠΑ σκλήρυνε ορισμένους από τους όρους της προηγούμενης πρότασης και έστειλε αυτό το νέο σχέδιο στην Τεχεράνη.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το προσχέδιο του μνημονίου προβλέπει δέσμευση του Ιράν να μην επιδιώξει την ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, χωρίς όμως να περιλαμβάνει πιο συγκεκριμένες παραχωρήσεις. Παράλληλα, προβλέπεται περίοδος 60 ημερών για διαπραγματεύσεις σχετικά με τις πυρηνικές υποχρεώσεις της Τεχεράνης και την άρση αμερικανικών κυρώσεων.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται η τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και οι περιορισμοί στον περαιτέρω εμπλουτισμό. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Τραμπ επιθυμεί πιο σαφείς προβλέψεις σχετικά με τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα μεταφοράς ή διαχείρισης του πυρηνικού υλικού.

Παράλληλα, φέρεται να επιδιώκει μόνιμες αλλαγές και στη διατύπωση που αφορά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη διεθνή αγορά πετρελαίου.

Τροχοπέδη οι κυρώσεις στην ιρανική οικονομία

Η οικονομία του Ιράν αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα πριν από το ξέσπασμα του πολέμου και η ανεργία έχει αυξηθεί έκτοτε. Ένα γραπτό μήνυμα που φέρεται να είχε εκδώσει ο Χαμενεΐ την Πέμπτη προέτρεψε το κοινοβούλιο «να δώσει προτεραιότητα στην ανοικοδόμηση, την οικονομική σταθερότητα και την ανοικοδόμηση των ζημιών που σχετίζονται με τον πόλεμο».

Το Ιράν απαιτεί την άμεση αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων σε περιουσιακά στοιχεία που τηρούνται σε τράπεζες στο εξωτερικό. Ωστόσο, ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN την περασμένη εβδομάδα ότι η αποδέσμευση των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων θα πραγματοποιηθεί μόνο όταν ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ.

Σε μια προφανή αναφορά σε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία, ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι «Δεν θα γίνει ανταλλαγή χρημάτων, μέχρι νεωτέρας». Εάν η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον συμφωνήσουν στο μνημόνιο, θα μπορούσαν να απελευθερωθούν ιρανικά περιουσιακά στοιχεία αξίας 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων, μετέδωσε την Τρίτη το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim. Το μισό αυτού του ποσού θα μπορούσε να απελευθερωθεί όταν ανακοινωθεί για πρώτη φορά η συμφωνία, πρόσθεσε το πρακτορείο ειδήσεων.

Έχουν επίσης γίνει συζητήσεις σχετικά με ένα επενδυτικό ταμείο για το Ιράν, το οποίο θα παρέχει δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση μόλις επιτευχθεί τελική συμφωνία. Οι ΗΠΑ δεν θα επενδύσουν στο ταμείο και το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων θα προέλθει από χώρες του Κόλπου.

Ιρανοί αξιωματούχοι τον περασμένο μήνα εκτίμησαν ότι οι ζημιές που προκλήθηκαν από τις αμερικανικές και ισραηλινές επιδρομές ανέρχονται σε 270 δισεκατομμύρια δολάρια.