Ο Βανς δεν θα πάει στην Ελβετία για συνομιλίες με το Ιράν - Πυρά για τη στάση του Ισραήλ στο Λίβανο

Δύσκολη αναμένεται να είναι η επίτευξη μια τελικής συμφωνίας ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν και η διευθέτηση ζητημάτων, όπως η άρση των κυρώσεων και η διαχείριση των Στενών, καθώς και οι περιορισμοί στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν - την ίδια ώρα που Ουάσινγκτον και Τεχεράνη δεν εμπιστεύονται τις προθέσεις η μία της άλλης.

Οι επόμενες 60 ημέρες θα δείξουν το τι μέλλει γενέσθαι αλλά για πολλούς αναλυτές ένας αστάθμητος και επικίνδυνος παράγοντας είναι και η στάση του Ισραήλ που μπορεί να απειλήσει τη συμφωνία. Αν και θεωρούν απίθανο να εκτροχιάσει μια διαδικασία που τελεί υπό την αιγίδα του Τραμπ, προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος παραμένει, ιδίως στον Λίβανο. Χθες, υπήρξαν άλλωστε συγκρούσεις του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ, μετά τον βομβαρδισμό του Ισραήλ που σκότωσε τρεις ανθρώπους.

Ίσως το Σαββατοκύριακο να πάει στην Ελβετία ο Βανς

Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δεν θα αναχωρήσει τελικά για την Ελβετία ως τα μεσάνυχτα της Πέμπτης για να αρχίσει τις διαπραγματεύσεις που έχουν σκοπό να κλειστεί οριστική συμφωνία με το Ιράν, ανακοίνωσε ο Λευκός Οίκος, μετά την υπογραφή της διμερούς καταρχήν συμφωνίας από τους προέδρους των δυο κρατών την προηγουμένη.

«Τα σχέδια για τις επικείμενες τεχνικές συνομιλίες δεν έχουν οριστικοποιηθεί», πάντως «η αμερικανική αντιπροσωπεία είναι προετοιμασμένη να αναχωρήσει με την πρώτη ευκαιρία». Ωστόσο, οι λεπτομέρειες «αυτών των διαπραγματεύσεων δεν ήταν ποτέ απλές ούτε προβλέψιμες» και «προς το παρόν, ο αντιπρόεδρος δεν θα αναχωρήσει απόψε», κατά την ανακοίνωση της αμερικανικής προεδρίας.

Ο κ. Βανς είχε πει νωρίτερα ότι η αντίστροφη μέτρηση ως την παρέλευση της προθεσμίας 60 ημερών για την επίτευξη τελικής συμφωνίας ειρήνης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν άρχισε χθες κι ότι ανέμενε να μεταβεί στην Ελβετία «αυτό το σαββατοκύριακο», χωρίς όμως να είναι βέβαιος.

Οι Ισραηλινοί πρέπει να ξυπνήσουν

Οι Ισραηλινοί ηγέτες πρέπει να «ξυπνήσουν και να αντιληφθούν την πραγματικότητα» ότι είναι απομονωμένοι διεθνώς, δήλωσε την Πέμπτη ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς, απαντώντας στην ισραηλινή κριτική για τη συμφωνία που σύναψε η κυβέρνηση Τραμπ με το Ιράν αυτή την εβδομάδα, καθώς ο αμερικανικός στρατός δήλωσε ότι έχει άρει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμένων.

Χρησιμοποιώντας ασυνήθιστα αιχμηρή γλώσσα για να επιτεθεί σε κορυφαίους αξιωματούχους του στενότερου συμμάχου της Ουάσινγκτον στη Μέση Ανατολή, ο Βανς είπε ότι τα «δύο τρίτα» των όπλων που υπερασπίστηκαν το Ισραήλ τους τελευταίους τρεις μήνες πληρώθηκαν από τους Αμερικανούς φορολογούμενους.

«Αν ήμουν στο υπουργικό συμβούλιο της ισραηλινής κυβέρνησης, ίσως να μην επιτίθεμαι στον μόνο ισχυρό σύμμαχο που μου έχει απομείνει οπουδήποτε σε ολόκληρο τον κόσμο», είπε ο Βανς, επεκτείνοντας μια σειρά από ολοένα και πιο εριστικές δηλώσεις του Λευκού Οίκου προς το Ισραήλ τις τελευταίες ημέρες. Δεν κατονόμασε σε ποιους Ισραηλινούς αξιωματούχους αναφερόταν, αλλά αρκετά ηγετικά μέλη της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου έχουν ασκήσει έντονη κριτική στη συμφωνία από τότε που ανακοινώθηκε.

«Όποιος στο Ισραήλ πιστεύει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημά του είναι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών πρέπει να ξυπνήσει και να καταλάβει την πραγματικότητα της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα», δήλωσε ο Βανς σε δημοσιογράφους στην αίθουσα ενημέρωσης του Λευκού Οίκου.

«Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ο μόνος αρχηγός κράτους σε ολόκληρο τον κόσμο που τρέφει συμπάθεια προς το έθνος του Ισραήλ αυτή τη στιγμή», είπε.

Η προειδοποίηση ήρθε καθώς άρχισε να μετρά η προθεσμία των 60 ημερών για τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν την Πέμπτη, αφότου ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν υπέγραψαν τη συμφωνία μια ημέρα νωρίτερα.

Αυτές οι συνομιλίες έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν στην Ελβετία τις επόμενες ημέρες. Ο Βανς δήλωσε ότι ο χρόνος των διαπραγματεύσεων είναι αβέβαιος, αλλά ότι θα μπορούσαν να ξεκινήσουν αυτό το Σαββατοκύριακο. Το βράδυ της Πέμπτης, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Βανς δεν θα πετούσε αμέσως για την Ελβετία. Οι αξιωματούχοι δεν έδωσαν καμία ημερομηνία για το πότε θα ταξιδέψει.

Προειδοποιήσεις από την Τεχεράνη

Παράλληλα, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν γνωστοποίησε ότι έχει ήδη προετοιμάσει ένα σχέδιο «αμοιβαίας απάντησης» σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν τηρήσουν τους όρους της συμφωνίας.

Όπως μεταδίδουν τα ιρανικά κρατικά μέσα, το Συμβούλιο υπογραμμίζει ότι η χώρα θα συνεχίσει τις ενέργειές της έως ότου διασφαλιστούν πλήρως τα δικαιώματα του ιρανικού λαού. Παράλληλα, ξεκαθαρίζει ότι οποιαδήποτε αθέτηση ή παρέκκλιση από τις δεσμεύσεις της αμερικανικής πλευράς θα οδηγήσει στην άμεση εφαρμογή ενός προκαθορισμένου σχεδίου αντίδρασης.

Το μήνυμα είναι σαφές: η Τεχεράνη δεν εμφανίζεται ως ηττημένη πλευρά που αποδέχεται όρους. Αντιθέτως, επιχειρεί να παρουσιάσει τη συμφωνία ως αποτέλεσμα αντοχής και πίεσης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσιγκτον θα κριθεί πλέον στην πράξη.