Λίβανος: Το Ισραήλ σκότωσε διάσημη ακτιβίστρια για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας

Η Λιβανέζα ακτιβίστρια για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, Μόνα Χαλίλ, η οποία έγινε ιδιαίτερα αγαπητή στη χώρα της χάρη στην πολυετή προσπάθειά της να προστατεύσει έναν τόπο ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών κοντά στο σπίτι της, πέθανε από τα τραύματα που υπέστη σε ισραηλινό πλήγμα.

Η 76χρονη Χαλίλ διατηρούσε ένα καταφύγιο με την ονομασία Orange House Project, κοντά στην παραθαλάσσια πόλη της Τύρου, στη Μεσόγειο. Φιλοξενούσε εθελοντές στο σπίτι της για να καθαρίζουν και να παρακολουθούν μια παραλία μήκους περίπου 1,6 χιλιομέτρων, ενώ υποδεχόταν και τουρίστες που επιθυμούσαν να μείνουν εκεί και να μάθουν περισσότερα για την προστασία του περιβάλλοντος.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όπως αναφέρει και ο Guardian, ισραηλινή αεροπορική επιδρομή έπληξε το σπίτι της, τραυματίζοντας σοβαρά τη Χαλίλ, η οποία μεταφέρθηκε σε μονάδα εντατικής θεραπείας στη Βηρυτό, όπου τελικά υπέκυψε στα τραύματά της την Παρασκευή (19/6), σύμφωνα με φίλους της. Η βοηθός της, μια γυναίκα από την Αιθιοπία, υπέστη εγκαύματα, αλλά βρισκόταν σε φάση ανάρρωσης.

Ο εκπατρισμός εξαιτίας του εμφυλίου και η επιστροφή

Κατά τη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου του Λιβάνου (1975-1990), η Χαλίλ μετακόμισε στην Ολλανδία. Επέστρεψε στη γη της οικογένειάς της το 1999, όταν ένα βράδυ είχε μια τυχαία συνάντηση με μια θαλάσσια χελώνα που έσκαβε φωλιά στην αμμουδιά της παραλίας.

Η Χαλίλ έβαψε το σπίτι της πορτοκαλί, ώστε να ταιριάζει με το εθνικό χρώμα της Ολλανδίας, η οποία, όπως έλεγε, της είχε προσφέρει καταφύγιο σε μια δύσκολη περίοδο της ζωής της. Στη συνέχεια ξεκίνησε ένα πρόγραμμα προστασίας και οικοτουρισμού για τις θαλάσσιες χελώνες καρέτα-καρέτα και τις πράσινες θαλάσσιες χελώνες που γεννούν τα αυγά τους κατά μήκος της νότιας ακτής του Λιβάνου.

Οι ξένοι τουρίστες έπρεπε να συντονίζουν το ταξίδι τους με τον λιβανικό στρατό, καθώς ο ξενώνας βρισκόταν σε περιοχή που το Ισραήλ είχε επανειλημμένα εισβάλει και καταλάβει. Όσοι κατάφερναν να λάβουν άδεια έμεναν στο ειδυλλιακό σπίτι της Χαλίλ, με την αυλή του, γεμάτη λουλούδια, όπου συχνά φιλοξενούνταν σκύλοι και γάτες που είχαν διασωθεί. Από εκεί, μέσα από μπανανιές, η παραλία απείχε μόλις λίγα λεπτά με τα πόδια.

Οι συχνές διακοπές ρεύματος και η έλλειψη κλιματισμού είχαν ως αποτέλεσμα ορισμένοι επισκέπτες να αφήνουν όχι και τόσο θετικές διαδικτυακές κριτικές. Ωστόσο, οι περισσότερες ήταν εξαιρετικές, καθώς η Χαλίλ προσέφερε κάτι που κανένας άλλος ξενώνας δεν μπορούσε: την ευκαιρία να παρακολουθήσει κανείς την εκκόλαψη των μικρών χελωνών, να βοηθήσει στη διαδικασία και να συμμετάσχει ενεργά στην προστασία των ευάλωτων πληθυσμών τους.

Οι προσπάθειες της Χαλίλ για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος αρχικά αντιμετωπίστηκαν με δυσαρέσκεια από ορισμένους κατοίκους της περιοχής, μεταξύ αυτών κατασκευαστές ακινήτων και ψαράδες που αλίευαν με δυναμίτη - μια πρακτική εναντίον της οποίας αγωνίστηκε με επιτυχία. Το σπίτι της είχε επίσης πληγεί από ισραηλινούς βομβαρδισμούς κατά τη διάρκεια του πολέμου του 2006 με τη Χεζμπολάχ.

«Για όσο ο Θεός μού δίνει ζωή»

Παρά τις συνεχείς ισραηλινές εισβολές, η Χαλίλ παρέμεινε στο σπίτι της. Σε συνέντευξή της το 2017 είχε δηλώσει ότι δεν είχε χάσει την ελπίδα της για την προστασία των θαλάσσιων χελωνών και ότι θα συνέχιζε το έργο της επ' αόριστον. «Για όσο ο Θεός μού δίνει ζωή», είχε πει.

Η λιβανέζικη οργάνωση προστασίας της άγριας ζωής Green Southerners εξέφρασε τη θλίψη της για την απώλεια μιας αγωνίστριας του περιβάλλοντος, η οποία, όπως ανέφερε, ενέπνευσε γενιές Λιβανέζων να εκτιμήσουν και να προστατεύσουν τα οικοσυστήματά τους. «Το έργο της την κατέστησε μία από τις πλέον σεβαστές φωνές του Λιβάνου για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας», ανέφερε η οργάνωση σε ανακοίνωσή της.

«Οι Green Southerners καταδικάζουν απερίφραστα την επίθεση που στοίχισε τη ζωή της Μόνα Χαλίλ και τραυμάτισε τη βοηθό της. Το πλήγμα στόχευσε έναν χώρο που επί χρόνια ήταν γνωστός για τη δράση του στην προστασία του περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας και στην ευαισθητοποίηση του κοινού. Ο θάνατός της αποτελεί μια οδυνηρή υπενθύμιση του καταστροφικού φόρου που συνεχίζουν να επιβάλλουν οι ισραηλινές επιθέσεις στους αμάχους, στους υπερασπιστές του περιβάλλοντος και στη φυσική κληρονομιά που εκείνοι προσπαθούσαν να προστατεύσουν», προσθέτει.

Η περιβαλλοντική κοινωνική πρωτοβουλία Live Love Beirut δήλωσε ότι η Χαλίλ θα «μνημονεύεται μέσα από μια πραγματικά σπουδαία παρακαταθήκη». «Η ζωή της ήταν ανιδιοτελής και είχε βαθύ αντίκτυπο», ανέφερε η ομάδα. «Είθε να αναπαυθεί εν ειρήνη και το έργο για το οποίο νοιαζόταν τόσο βαθιά να συνεχιστεί για τις επόμενες γενιές».