Σε τεντωμένο σχοινί οι συνομιλίες ΗΠΑ-Ιράν στην Ελβετία: Τα δύο «αγκάθια» και ο φόβος για το Ισραήλ

Σε τεντωμένο σχοινί οι διεθνείς ισορροπίες, καθώς ξεκινά στην Ελβετία ο κρίσιμος γύρος διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Οι συνομιλίες διεξάγονται υπό τη βαριά σκιά των πρόσφατων φονικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

Το «ραντεβού» στο Μπούργκενστοκ

Οι αντιπροσωπείες των δύο χωρών βρίσκονται ήδη στο ελβετικό θέρετρο Μπούργκενστοκ. Επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής είναι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, ενώ την ιρανική πλευρά εκπροσωπεί ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.

Στις συνομιλίες συμμετέχουν επίσης διπλωματικές ομάδες από το Πακιστάν και το Κατάρ, οι οποίες εκτελούν χρέη διαμεσολαβητών. Όπως ανακοίνωσε επίσημα το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών, οι επαφές μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών είναι προγραμματισμένο να ξεκινήσουν εντός της ημέρας.

Πρώτα η τήρηση της εκεχειρίας, μετά τα πυρηνικά

Σύμφωνα με τον Ρος Χάρισον, ανώτερο συνεργάτη του Ινστιτούτου Μέσης Ανατολής (Middle East Institute), το βάρος των συνομιλιών δεν θα πέσει αμέσως στις τεχνικές λεπτομέρειες, αλλά στην επιβολή και την τήρηση του Μνημονίου Κατανόησης (MoU) που έχουν ήδη υπογράψει Ουάσιγκτον και Τεχεράνη.

«Θέλουν να βεβαιωθούν ότι η Φάση 1 (η εφαρμογή της συμφωνίας) είναι επιτυχής, πριν προχωρήσουν στη Φάση 2, που αφορά το τεχνικό κομμάτι του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν», εξηγεί ο Χάρισον στο Al Jazeera.

Η θέση του Ιράν είναι ξεκάθαρη: δεδομένου ότι στο παρελθόν, κατά τη διάρκεια διαπραγματεύσεων, οι εγκαταστάσεις του είχαν δεχθεί πλήγματα, η Τεχεράνη απαιτεί τώρα από τις ΗΠΑ να επιβάλουν τη βούλησή τους στο Ισραήλ και να συγκρατήσουν τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις στον Λίβανο εναντίον της Χεζμπολάχ.

Τα δύο μεγάλα «αγκάθια» των διαπραγματεύσεων

Η ανταποκρίτρια του Sky News, Σάλι Λόκγουντ, επισημαίνει ότι δύο είναι τα φλέγοντα ζητήματα που απειλούν να τινάξουν τις συνομιλίες στον αέρα:

• Ο Λίβανος: Η 60ήμερη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν προέβλεπε παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα. Ωστόσο, το τελευταίο 48ωρο η κατάσταση κλιμακώθηκε επικίνδυνα. Οι ισραηλινές επιθέσεις στοίχισαν τη ζωή σε 67 ανθρώπους στον Λίβανο, ενώ η Χεζμπολάχ σκότωσε πέντε Ισραηλινούς στρατιώτες. Παρότι το Ισραήλ έχει προχωρήσει σε προσωρινή κατάπαυση πυρός, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου «μισεί» αυτή τη συμφωνία και έχει δεσμευτεί να απαντήσει σε οποιαδήποτε απειλή.
• Τα Στενά του Ορμούζ: ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται σε πλήρη διαφωνία για το αν τα Στενά είναι ανοιχτά ή κλειστά. Το Ιράν χρησιμοποιεί και θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τον έλεγχο των Στενών ως ένα πανίσχυρο διαπραγματευτικό χαρτί καθ' όλη τη διάρκεια των συναντήσεων.

Θα «σαμποτάρει» το Ισραήλ;

Το γεγονός ότι το Ισραήλ δεν έχει υπογράψει το Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) τού επιτρέπει θεωρητικά να δρα εκτός συμφωνίας, κάτι που το καθιστά τον απόλυτο αστάθμητο παράγοντα.

Όπως τονίζουν αναλυτές, αν το Ισραήλ παραβιάσει την εκεχειρία, αυτό δεν θα θεωρηθεί απλώς μια ρήξη ανάμεσα σε Ιράν και Ισραήλ, αλλά ρήξη ανάμεσα στο Ιράν και τις ίδιες τις ΗΠΑ, εφόσον η Ουάσιγκτον θα έχει αποτύχει να συγκρατήσει τον σύμμαχό της.