Η επόμενη μέρα στη Βρετανία: Η κούρσα διαδοχής και το φαβορί για την πρωθυπουργία, Άντι Μπέρναμ

Η πρώτη είδηση της ημέρας σε ό,τι αφορά στις πολιτικές εξελίξεις στη Βρετανία ήταν λίγο πολύ γνωστή. Ο Σερ Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε νωρίτερα την παραίτησή του από την πρωθυπουργία και την ηγεσία των Εργατικών, έπειτα από δύο χρόνια που χαρακτηρίστηκαν από πολλές αναταράξεις, διαφωνίες εντός του κόμματος και δυσαρέσκειας μεγάλης μερίδας ψηφοφόρων.

Η δεύτερη είδηση, ωστόσο, είναι αυτή που απασχολεί περισσότερο τους Βρετανούς και δεν είναι άλλη από την επόμενη μέρα. Τόσο για τους Εργατικούς όσο και για τον ηγέτη που θα καθοδηγήσει τη χώρα με την ελπίδα να μην έχει την τύχη των πρόσφατων προκατόχων του...

Ο Στάρμερ ζήτησε από το όργανο διοίκησης του Εργατικού Κόμματος να καθορίσει χρονοδιάγραμμα για την αντικατάστασή του, το οποίο θα ξεκινήσει στις 9 Ιουλίου και θα ολοκληρωθεί πριν από τη θερινή διακοπή των εργασιών, ώστε να «διασφαλιστεί ότι ένας νέος ηγέτης θα έχει αναλάβει πριν επιστρέψει το Κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο».

Παράλληλα, δήλωσε ότι θα κάνει ό,τι μπορεί για να διασφαλίσει μια «ομαλή» μετάβαση εξουσίας.

Την ίδια ώρα, ο επικρατέστερος διεκδικητής, Άντι Μπέρναμ, επιστρέφει σήμερα στο Γουέστμινστερ ως βουλευτής, ενισχύοντας τις εικασίες για το πόσο γρήγορα μπορεί να αλλάξει χέρια η ηγεσία των Εργατικών και ποιος θα αναλάβει την εξουσία.

Πώς μπαίνουν οι υποψήφιοι στην κούρσα;

Οι κανόνες των Εργατικών σημαίνουν ότι ακόμη και η συμμετοχή στο ψηφοδέλτιο μπορεί να είναι πολύπλοκη διαδικασία.

Οι υποψήφιοι πρέπει πρώτα να εξασφαλίσουν την υποστήριξη 81 βουλευτών των Εργατικών, δηλαδή του 20% της κοινοβουλευτικής δύναμης τους.

Στη συνέχεια πρέπει να λάβουν υποψηφιότητες είτε από το 5% των τοπικών οργανώσεων του κόμματος είτε από τρεις συνδεδεμένους οργανισμούς (οι οποίοι πρέπει να περιλαμβάνουν δύο συνδικάτα) που εκπροσωπούν το 5% της συνδεδεμένης συμμετοχής.

Μόνο αφού περάσουν αυτά τα δύο στάδια μπορούν να τεθούν στην ψήφο της κομματικής βάσης.

Ποιοι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν;

Σύμφωνα με την ανάλυση του Independent, η απόφαση του Άντι Μπέρναμ να κατέβει στις ενδιάμεσες εκλογές στο Μάκερφιλντ εγκαταλείποντας τη θέση του δημάρχου του Μείζονος Μάντσεστερ για να γίνει βουλευτής – δείχνει ότι θεωρεί πως έχει την απαραίτητη υποστήριξη από την κοινοβουλευτική ομάδα για να περάσει στο ψηφοδέλτιο.

Ο πρώην υπουργός Υγείας, Γουες Στρίτινγκ, έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι έχει τις 81 υπογραφές που απαιτούνται για μια υποψηφιότητα και έχει περάσει τις τελευταίες εβδομάδες παρουσιάζοντας τις θέσεις του.

Ο πρώην αξιωματικός των Βασιλικών Πεζοναυτών, Αλ Καρνς, ο οποίος παραιτήθηκε από υπουργός Ενόπλων Δυνάμεων λόγω διαφωνίας για τη χρηματοδότηση της Άμυνας και τη μεταχείριση βετεράνων της Βόρειας Ιρλανδίας, έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι θα συμμετάσχει στην κούρσα, αν και δεν είναι σαφές αν διαθέτει την απαιτούμενη υποστήριξη για να περάσει στο ψηφοδέλτιο.

Πώς λειτουργεί μια εσωκομματική εκλογή των Εργατικών;

Αφού ένας υποψήφιος εξασφαλίσει 81 υποστηρικτές στη Βουλή των Κοινοτήτων και υποστήριξη από τοπικές οργανώσεις και συνδικάτα, τίθεται σε ψηφοφορία από τα μέλη του κόμματος, τα οποία κατατάσσουν τους υποψηφίους κατά σειρά προτίμησης.

Ο νικητής ανακηρύσσεται αν λάβει πάνω από 50% των πρώτων προτιμήσεων, συνήθως μέσω διαδοχικών γύρων αποκλεισμού, με το χρονοδιάγραμμα να καθορίζεται από την Εθνική Εκτελεστική Επιτροπή (NEC) του κόμματος.

Πόσο θα διαρκέσει;

Η τελευταία εσωκομματική εκλογή ηγεσίας το 2020 διήρκεσε περίπου τρεις μήνες, με τις υποψηφιότητες να ανοίγουν στις αρχές Ιανουαρίου και το αποτέλεσμα να ανακοινώνεται στις αρχές Απριλίου.

Η κατάσταση στη Βρετανία βέβαια δεν επιτρέπει στη διαδικασία να τραβήξει πολύ και εξετάζεται ένα ανώτατο όριο περίπου δύο μηνών.

Υποστηρικτές του Μπέρναμ, πάντως, έχουν προτείνει μια περίοδο «μετάβασης» ώστε ο νέος ηγέτης να αναλάβει τον Σεπτέμβριο, κάτι που θα σήμαινε μεγαλύτερη διάρκεια της διαδικασίας.

Πώς θα έμοιαζε μια «αυτόματη ανάδειξη»;

Η σημαντική υποστήριξη του Μπέρναμ στην κοινοβουλευτική ομάδα θα μπορούσε να σημαίνει ότι καταλήγει ως ο μοναδικός υποψήφιος.

Χωρίς ανάγκη ψηφοφορίας των μελών, αυτό θα μπορούσε να ολοκληρώσει τη διαδικασία μέσα σε λίγες εβδομάδες ή ακόμη και ημέρες.

Ωστόσο, δεδομένης της προτίμησής του για μια τρίμηνη «μεταβατική» περίοδο προετοιμασίας για διακυβέρνηση, δεν είναι σαφές τι θα συμβεί αν είναι ο μοναδικός υποψήφιος.

Η επιμονή σε μεταβατική περίοδο θα άφηνε τον Σερ Κιρ ως «υπηρεσιακό» πρωθυπουργό σε μια περίοδο που περιλαμβάνει σύνοδο του ΝΑΤΟ και μια σύνοδο ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου στο Βέλγιο, κρίσιμη για την προσπάθεια επαναπροσέγγισης.

Υπάρχει πάντως προηγούμενο για κάτι τέτοιο: ο Γκόρντον Μπράουν ήταν ο μόνος υποψήφιος που εξασφάλισε αρκετές υποψηφιότητες στις εκλογές ηγεσίας των Εργατικών το 2007, περισσότερο από έναν μήνα πριν ο Τόνι Μπλερ αποχωρήσει επίσημα από την πρωθυπουργία.

Σε εκείνη την περίοδο, ο Μπράουν συμμετείχε ακόμη σε εκδηλώσεις σε όλη τη χώρα για να παρουσιάσει τις ιδέες του και να προσπαθήσει να κερδίσει την κοινή γνώμη.