Καύσωνας: Γιατί οι Γάλλοι βάφουν με κιμωλία τα παράθυρά τους - Η πρωτότυπη ιδέα

Καθώς ένα ρεκόρ καύσωνα σαρώνει τη Γαλλία, ορισμένα καταστήματα μένουν χωρίς ένα απλό, φθηνό και απροσδόκητο προϊόν - τη θρυμματισμένη κιμωλία.

Γνωστή ως κιμωλία Μεντόν, χρησιμοποιείται συνήθως για την παραγωγή χρωμάτων ή ως καθαριστικό προϊόν. Όμως, αντιμέτωποι με τις εξαντλητικές θερμοκρασίες, υπάρχουν αναφορές ότι ευρηματικοί άνθρωποι χρησιμοποιούν αυτό το αλευρώδες υλικό ως σπιτική λύση κατά της ζέστης, καλύπτοντας παράθυρα σε σχολεία και σπίτια.

Σύμφωνα με το BBC, όταν ανακατευτεί με νερό και στη συνέχεια περαστεί πάνω σε γυαλί, δημιουργεί μια γαλακτώδη, λευκή επίστρωση που επιτρέπει τη διέλευση φωτός αλλά αντανακλά τη θερμότητα. Και ένα αυξανόμενο σώμα ερευνών δείχνει ότι μπορεί να υπάρχει επιστημονική βάση πίσω από αυτό το «τρικ» δροσιάς.

Καθώς τα κύματα καύσωνα γίνονται ολοένα πιο συχνά και έντονα λόγω της ανόδου της παγκόσμιας θερμοκρασίας - και αποτελούν ιδιαίτερο κίνδυνο για τους πληθυσμούς των πόλεων - θα μπορούσε μια απλή στρώση λευκής βαφής να βοηθήσει τους ανθρώπους να αντέξουν καλύτερα όταν ανεβαίνει η θερμοκρασία;

Ακτινοβολιακή ψύξη

Η λευκή μπογιά - συνήθως σε τοίχους και στέγες - είναι ευρέως γνωστό ότι έχει ψυκτική επίδραση. Γενικά, οι λευκές επιφάνειες αντανακλούν το ηλιακό φως και τη θερμότητα, ενώ οι σκούρες απορροφούν περισσότερη. Αυτή η αρχή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ψύξη κτιρίων και πόλεων. Εμπορικά διαθέσιμη λευκή βαφή μπορεί να μειώσει τη θερμοκρασία στην άλλη πλευρά μιας επιφάνειας κατά τουλάχιστον 1,7 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τη θερμοκρασία περιβάλλοντος το μεσημέρι.

Ειδικά χρώματα που έχουν σχεδιαστεί για μέγιστη ψύξη, όπως τα «υπέρλευκα» χρώματα, έχουν δείξει ότι μπορούν να μειώσουν τη θερμοκρασία εσωτερικών χώρων κατά αρκετούς βαθμούς, όχι μόνο αντανακλώντας το ηλιακό φως αλλά και αποβάλλοντας θερμότητα μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται «ακτινοβολιακή ψύξη».

Μια μελέτη για υπέρλευκη βαφή διαπίστωσε ότι μπορεί να αντανακλά έως και το 98,1% του ηλιακού φωτός, ενώ μια προηγούμενη σύνθεση αντανακλούσε το 95,5%. Άλλη μελέτη έδειξε ότι ο συνδυασμός της με ένα στρώμα υπέρμαυρης βαφής από κάτω θα μπορούσε να μειώσει τις θερμοκρασίες ημέρας έως και 7,6 βαθμούς Κελσίου.

Ένας από τους λόγους που η κιμωλία μπορεί να είναι αποτελεσματική βρίσκεται στις ιδιότητες του βασικού της συστατικού, του ανθρακικού ασβεστίου, το οποίο δεν είναι μόνο εξαιρετικά ανακλαστικό αλλά και ανθεκτικό στην ηλιακή ακτινοβολία. Αυτή η ιδιότητα έχει οδηγήσει ερευνητές να χρησιμοποιούν νανοσωματίδια ανθρακικού ασβεστίου σε νέου τύπου «υπερψυκτικά» χρώματα. «Αυτού του είδους τα σωματίδια χρησιμοποιούνται ευρέως σε βαφές ακτινοβολιακής ψύξης, και επίσης στη δική μας υπερψυκτική βαφή», λέει ο Ζιασούο Γουάνγκ, φοιτητής στο Σίδνεϊ της Αυστραλίας, που συμμετέχει σε ομάδα έρευνας για ψυκτικά χρώματα.

Η κιμωλία έχει επίσης χρησιμοποιηθεί ως επίστρωση σε υφάσματα που κρατούν τον χρήστη δροσερό. Τα σωματίδια ανθρακικού ασβεστίου - το κύριο συστατικό της κιμωλίας - αντανακλούν καλά την υπεριώδη και την εγγύς υπέρυθρη ακτινοβολία (το τμήμα της ηλιακής ακτινοβολίας που μεταφέρει θερμότητα). Επιπλέον, η κιμωλία θεωρείται σχετικά ακίνδυνη για την υγεία και το περιβάλλον, αν και μπορεί να υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι για την αναπνευστική υγεία από τη χρήση της σε εσωτερικούς χώρους και την εισπνοή σωματιδίων.

Λευκά παράθυρα και «δροσερές στέγες»

Σύμφωνα με αναφορές γαλλικών μέσων ενημέρωσης, η ζήτηση για κιμωλία Μεντόν οδηγεί σε ελλείψεις αποθεμάτων σε όλη τη χώρα, καθώς οι άνθρωποι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου.

Η κιμωλία Μεντόν χρησιμοποιείται παραδοσιακά για το άσπρισμα βιτρινών καταστημάτων κατά τη διάρκεια ανακαινίσεων ή από κηπουρούς σε θερμοκήπια. Όμως, μετά τη διάδοση του «τρικ» με την κιμωλία και τη βαφή στα social media, η ζήτηση για το προϊόν εκτοξεύθηκε, σύμφωνα με γαλλικές εφημερίδες. «Γνωρίζαμε την ιδέα εδώ και καιρό, το είχαμε συζητήσει στον τελευταίο καύσωνα αλλά ξεχάσαμε να αγοράσουμε», αναφέρει η Ouest France επικαλούμενη έναν αγοραστή ονόματι Φιλίπ. «Τώρα είναι πολύ αργά! Έχει εξαντληθεί παντού!».

Ορισμένα γαλλικά σχολεία έχουν επίσης χρησιμοποιήσει τη βαφή κιμωλίας στα παράθυρά τους, αν και ένας αξιωματούχος προειδοποίησε ότι «δεν είναι μια θαυματουργή λύση» και ότι απαιτούνται σωστά μονωμένες στέγες. Οι πολίτες έχουν επίσης ασπρίσει τα παράθυρα των διαμερισμάτων τους.

Η κιμωλία, όπως και η λευκή βαφή γενικότερα, είναι φθηνή. Και σε αντίθεση με τον κλιματισμό, ο οποίος επιδεινώνει το συνολικό πρόβλημα θερμότητας και εκπομπών επειδή καταναλώνει ενέργεια και αποβάλλει θερμότητα προς τα έξω, η βαφή χρησιμοποιεί ενέργεια μόνο κατά την παραγωγή της.

Οι λευκές «δροσερές στέγες» - γνωστές και ως «le cool roofing» στη Γαλλία - κερδίζουν επίσης μεγαλύτερη προσοχή ως ένας βιώσιμος, χαμηλής τεχνολογίας τρόπος αντιμετώπισης της ακραίας ζέστης. Η ιδέα αξιοποιεί μια μακρά παράδοση σε πολλές νότιες περιοχές της Ευρώπης, όπως η Ελλάδα, όπου τα σπίτια βάφονται λευκά για να αντιμετωπίζουν τη ζέστη. Μια μελέτη δείχνει ότι οι δροσερές στέγες - στέγες βαμμένες λευκές ή με ανακλαστική επίστρωση - θα μπορούσαν να έχουν μειώσει τη θερμοκρασία στο Λονδίνο «κατά περίπου 0,8 βαθμούς Κελσίου κατά μέσο όρο κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, αποτρέποντας εκτιμώμενους 249 θανάτους από τη ζέστη».

Για όσους ενδιαφέρονται για μια ακόμη σπιτική λύση, υπάρχει μια εναλλακτική: το γιαούρτι. Ένα πείραμα ερευνητών στο Ηνωμένο Βασίλειο έδειξε ότι η εσωτερική θερμοκρασία ενός σπιτιού με παράθυρα βαμμένα με γιαούρτι ήταν κατά μέσο όρο 0,6 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερη. Διαπίστωσαν ότι ένα λεπτό φιλμ του γαλακτοκομικού προϊόντος μπορούσε να κάνει τα δωμάτια έως και 3,5 βαθμούς Κελσίου πιο δροσερά όταν είχε «ζέστη και ηλιοφάνεια». Αν και αρχικά είναι μια δύσοσμη λύση, η μυρωδιά φαίνεται να εξαφανίζεται γρήγορα καθώς στεγνώνει η «βαφή» από γιαούρτι.