Σοκ στις ΗΠΑ: Θιβετιανός ακτιβιστής αυτοπυρπολήθηκε και πέθανε έξω από τα γραφεία του ΟΗΕ

Ένας άνδρας που κρατούσε τη σημαία του Θιβέτ πέθανε αφού αυτοπυρπολήθηκε έξω από τα κεντρικά γραφεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) στη Νέα Υόρκη την Πέμπτη (2/7), σε μια - όπως όλα δείχνουν - διαμαρτυρία κατά της κινεζικής κυριαρχίας στο Θιβέτ.

Οι αρχές επιβολής του νόμου ανταποκρίθηκαν σε κλήση περίπου στις 18:30 (τοπική ώρα) και εντόπισαν έναν 52χρονο άνδρα με σοβαρά εγκαύματα σε όλο του το σώμα, σύμφωνα με εκπρόσωπο του Αστυνομικού Τμήματος της Νέας Υόρκης (NYPD), ο οποίος μίλησε στο CNN. Ο άνδρας μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όπου αργότερα διαπιστώθηκε ο θάνατός του, ανέφερε ο εκπρόσωπος.

Η εξόριστη κυβέρνηση του Θιβέτ - καθώς και ένας ακτιβιστής στη Νέα Υόρκη που τον γνώριζε - ταυτοποίησαν τον άνδρα ως τον Λόμπγκα Ράνγκζεν (γνωστό και ως Λομπσάνγκ Πάλντεν).

Βίντεο που μεταδόθηκε ζωντανά μέσω λογαριασμού στο Facebook με αυτό το όνομα δείχνει έναν άνδρα να κρατά τη σημαία του Θιβέτ, να σταματά στη Λεωφόρο First Avenue απέναντι από τα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ και στη συνέχεια να τυλίγεται στις φλόγες. Καταρρέει στο έδαφος ενώ τα αυτοκίνητα συνεχίζουν να περνούν, μέχρι που δύο άνδρες σβήνουν τη φωτιά με πυροσβεστήρες.

Ένα δεύτερο βίντεο, που αναρτήθηκε στον ίδιο λογαριασμό περίπου την ίδια ώρα με τη ζωντανή μετάδοση, δείχνει τον άνδρα να καλεί τους Θιβετιανούς να συνεργαστούν για «την ανεξαρτησία του Θιβέτ» και να «μην ξεχάσουν ποτέ» την κληρονομιά και την ταυτότητά τους. Παράλληλα, κατηγόρησε την κινεζική κυβέρνηση ότι εφαρμόζει πολιτικές «που αποσκοπούν στην καταστροφή της θιβετιανής ταυτότητας, του πολιτισμού και της γλώσσας».

Ένας 37χρονος αυτόπτης μάρτυρας από το Νιου Τζέρσεϊ, δήλωσε στη New York Post ότι «είδα απλώς καπνό να υψώνεται από εκεί». «Ήταν μια μεγάλη φωτιά με τεράστιες φλόγες», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι είδε δύο αξιωματικούς ασφαλείας του ΟΗΕ να σβήνουν τη φωτιά. «Δόξα τω Θεώ που ήταν εκεί, αλλά ήταν ήδη πολύ αργά». Όταν έφτασαν οι διασώστες, η αναπνοή του Ράνγκζεν ήταν τόσο ασθενής ώστε οι πιθανότητες επιβίωσής του έμοιαζαν ελάχιστες, ανέφερε ο μάρτυρας. «Ήταν ήδη νεκρός».

Ο Λομπσάνγκ Πάλτζορ, επαγγελματίας οδηγός και φίλος του Ράνγκζεν, δήλωσε ότι τον γνώρισε μέσω της τοπικής θιβετιανής κοινότητας και σοκαρίστηκε από την αυτοπυρπόλησή του. Ο Πάλτζορ είπε ότι ο φίλος του υποστήριζε πάντοτε τις ειρηνικές διαμαρτυρίες. «Όχι, ποτέ δεν ήταν υπέρ της βίας», δήλωσε ο Πάλτζορ. «Πίστευε πάντα στις ειρηνικές διαμαρτυρίες». Ο Πάλτζορ τόνισε ότι ο Ράνγκζεν αντιτασσόταν στην κινεζική κατοχή και επιθυμούσε «ένα πλήρως ελεύθερο Θιβέτ».

Ποια φέρεται να είναι η αφορμή

Το σπάνιο αυτό περιστατικό σημειώθηκε λίγες μόλις ημέρες αφότου η Κίνα έθεσε σε ισχύ νέο νόμο για την εθνική ενότητα, ο οποίος επεκτείνει τις υποχρεώσεις σχετικά με τη χρήση της κινεζικής γλώσσας στα σχολεία και στις κυβερνήσεις των περιοχών όπου ζουν εθνική μειονότητες και προβλέπει την περαιτέρω «κινεζοποίηση» της θρησκείας.

Θιβετιανοί ακτιβιστές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν εκφράσει έντονη ανησυχία για τον νέο αυτόν νόμο, φοβούμενοι ότι θα εντείνει ακόμη περισσότερο την πολιτισμική εξάλειψη των εθνικών μειονοτήτων στην Κίνα. Το Πεκίνο, από την πλευρά του, υποστηρίζει ότι ο νόμος προστατεύει τα δικαιώματα «όλων των εθνικών ομάδων». Οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν επίσης εκφράσει ανησυχία για τον νέο νόμο, ο οποίος παρέχει στο Πεκίνο τη νομική βάση ώστε να μπορεί να λαμβάνει μέτρα ακόμη και εναντίον ατόμων που βρίσκονται εκτός των συνόρων της Κίνας.

Σύμφωνα με την εξόριστη κυβέρνηση του Θιβέτ, δεκάδες περιπτώσεις αυτοπυρπόλησης έχουν συνδεθεί με διαμαρτυρίες κατά της κινεζικής κυριαρχίας στο Θιβέτ τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο ένας Θιβετιανός ακτιβιστής να αυτοπυρπολείται στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Αγρυπνίες και διαδηλώσεις

Σε ανακοίνωσή του την Παρασκευή (3/7), ο επικεφαλής της εξόριστης κυβέρνησης του Θιβέτ, Πένπα Τσέρινγκ, δήλωσε ότι είναι «βαθιά λυπημένος» για την αυτοπυρπόληση και κάλεσε τους Θιβετιανούς να «εκτιμούν» τη ζωή τους. «Παρότι τιμούμε την αφοσίωσή του, η ανθρώπινη ζωή είναι πολύτιμη και πρέπει να διαφυλάσσεται ώστε να υπηρετεί τον μακροπρόθεσμο αγώνα για το Θιβέτ», ανέφερε ο Τσέρινγκ.

Πλήθος υποστηρικτών και διαδηλωτών συγκεντρώθηκε έξω από τα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ το βράδυ της Πέμπτης μετά το περιστατικό, όπως φαίνεται σε βίντεο που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.Σε ένα από αυτά τα βίντεο, που δημοσιεύθηκε από θιβετιανές ακτιβιστικές οργανώσεις της Νέας Υόρκης, ο γνωστός Θιβετιανός συγγραφέας Τζαμιάνγκ Νόρμπου, ο οποίος επίσης αναγνώρισε τον Λόμπγκα ονομαστικά, τον περιέγραψε ως ακτιβιστή υπέρ της ανεξαρτησίας και ηγέτη της κοινότητας. Ανέφερε ακόμη ότι είχε εγκαταλείψει το Θιβέτ τη δεκαετία του 1980 και, αφού εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη, εργάστηκε ως οδηγός ταξί.

Το κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας ασκεί εξουσία στο Θιβέτ από το 1951, με το Πεκίνο να υποστηρίζει ότι το Θιβέτ αποτελεί μέρος της κινεζικής επικράτειας εδώ και αιώνες. Η θιβετιανή σημαία απαγορεύεται στην Κίνα και θεωρείται σύμβολο της ανεξαρτησίας του Θιβέτ. Πολλοί Θιβετιανοί αμφισβητούν εδώ και χρόνια την κινεζική κυριαρχία και διαμαρτύρονται για όσα θεωρούν ολοένα αυστηρότερους περιορισμούς στις θρησκευτικές και πολιτισμικές πρακτικές, καθώς και στη χρήση της γλώσσας τους - κατηγορίες που το Πεκίνο απορρίπτει.

Στην ανακοίνωσή του, ο Τσέρινγκ αναφέρθηκε επίσης στον νέο νόμο για την εθνική ενότητα, λέγοντας ότι οι Θιβετιανοί αντιμετωπίζουν μια «σοβαρή κρίση». Κάλεσε τις κυβερνήσεις, τους Θιβετιανούς της διασποράς και τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να «υψώσουν τη φωνή τους σε αυτή την κρίσιμη στιγμή». Εκπρόσωπος του ΟΗΕ δήλωσε ότι το περιστατικό της Πέμπτης σημειώθηκε αφού είχαν ολοκληρωθεί όλες οι προγραμματισμένες συνεδριάσεις της ημέρας και ότι δεν επηρεάστηκε καμία δραστηριότητα του Οργανισμού, σύμφωνα με το Associated Press.

Το «μέτωπο» Κίνας-Θιβέτ

Σύμφωνα με τη Διεθνή Εκστρατεία για το Θιβέτ, περισσότεροι από 150 Θιβετιανοί αυτοπυρπολήθηκαν μεταξύ 2009 και 2022.

Το 1950, το Πεκίνο έστειλε στρατεύματα στο Θιβέτ, το εκτεταμένο οροπέδιο μεγάλου υψομέτρου, το οποίο, σύμφωνα με την Κίνα, αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της κινεζικής επικράτειας εδώ και περισσότερους από επτά αιώνες. Διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και Θιβετιανοί εξόριστοι καταδικάζουν συστηματικά αυτό που χαρακτηρίζουν ως καταπιεστική κινεζική κυριαρχία στις θιβετιανές περιοχές, χαρακτηρισμούς που το Πεκίνο απορρίπτει - όπως αναφέρει και το Al Jazeera.

Ο 90χρονος πνευματικός ηγέτης των Θιβετιανών, ο Δαλάι Λάμα, ζει στην Ινδία από το 1959, όταν διέφυγε από τη θιβετιανή πρωτεύουσα Λάσα, μετά την καταστολή της εξέγερσης από τα κινεζικά στρατεύματα. Η Κίνα δεν αναγνωρίζει την εξόριστη κυβέρνηση του Θιβέτ, την Κεντρική Θιβετιανή Διοίκηση, και δεν έχει διεξαγάγει διάλογο με τους εκπροσώπους του Δαλάι Λάμα από το 2010.

Η μακροχρόνια πολιτική του Δαλάι Λάμα, γνωστή ως «Μέση Οδός», επιδιώκει την αυτονομία του Θιβέτ και την «επίλυση της σινο-θιβετιανής σύγκρουσης μέσω της μη βίας, του διαλόγου και του αμοιβαίου οφέλους».