Στίγμα ρήξης από τον Τραμπ για Ιράν: Η εκεχειρία καταρρέει και το δίλημμα του πολέμου επιστρέφει

«Όλη μου τη ζωή, το μόνο που κάνω είναι συμφωνίες», δήλωσε ο πρόεδρος Τραμπ, «αλλά το καθεστώς του Ιράν «προέρχεται από διαφορετική σχολή», πρόσθεσε. «Είναι ψεύτες, είναι απατεώνες, είναι άρρωστοι άνθρωποι».

«Για μένα, νομίζω ότι τελείωσε. Δε θέλω πλέον να ασχολούμαι μαζί τους», δήλωσε σχετικά, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών έχει πλέον καταρρεύσει, ύστερα από εβδομάδες τεταμένων διαπραγματεύσεων με την απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές να μη μειώνεται. «Αν οι εξαιρετικοί διαπραγματευτές μας θέλουν να συνεχίσουν να συνομιλούν, ας το κάνουν, αλλά εγώ δεν το βλέπω», είπε ο Τραμπ.

Η οργή Τραμπ και το τέλος της διπλωματικής υπομονής

Ο λόγος για τον οποίο εμφανίζεται τόσο εξοργισμένος ο Αμερικανός πρόεδρος είναι γιατί θεωρεί ότι το Ιράν δεν έχει ειλικρινή πρόθεση να τερματιστεί ο πόλεμος και να επιτευχθεί μία συμφωνία αλλά κερδίζει χρόνο και μεταφράζει την αμερικανική βούληση ως αδυναμία.

Οι ΗΠΑ ανακάλεσαν μια εξαίρεση από τις πετρελαϊκές κυρώσεις, αφού ιρανικές δυνάμεις άνοιξαν πυρ εναντίον τριών δεξαμενόπλοιων στο Στενό του Ορμούζ. Η ένταση κλιμακώθηκε σε ανοιχτή σύγκρουση, με τις ΗΠΑ να πλήττουν δεκάδες στόχους κατά μήκος των ιρανικών ακτών. Η Τεχεράνη ανταπέδωσε με επιθέσεις από drones και πυραύλους εναντίον του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν, όπου φιλοξενούνται αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος είχε αναλάβει τις διαπραγματεύσεις μαζί με τους απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, παρουσίασε τη διπλωματία ως την καλύτερη οδό προς τα εμπρός.

Δήλωσε τον περασμένο μήνα στο CNBC ότι «η σχέση μας με το Ιράν έχει αλλάξει θεμελιωδώς», προσθέτοντας πως «ποτέ δεν είχαμε αυτό το επίπεδο άμεσης επικοινωνίας» με την ηγεσία του.

Όπως φαίνεται, όμως, οι απευθείας συνομιλίες δεν αρκούν για να πείσουν τους σκληροπυρηνικούς του καθεστώτος ότι ήρθε η ώρα να σταματήσουν να χτυπούν εμπορικά πλοία ή να εκτελούν πολιτικούς αντιφρονούντες.

«Η εποχή του εκφοβισμού και του εκβιασμού έχει τελειώσει. Δεν οδηγεί πουθενά. Δεν υποχωρούμε», δήλωσε αυτή την εβδομάδα ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής της χώρας.

Το αδιέξοδο των στόχων και οι λιγοστές επιλογές του Τραμπ

Ο Τραμπ είχε δηλώσει τον Μάρτιο ότι οι ΗΠΑ είχαν τέσσερις στόχους στο Ιράν: να καταστρέψουν τις πυραυλικές δυνατότητες της χώρας, να καταστρέψουν το ναυτικό της, να διασφαλίσουν ότι δε θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα και να αποτρέψουν τη χρηματοδότηση των «δορυφόρων» της στη Μέση Ανατολή.

Κανένας από αυτούς τους στόχους δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. Ωστόσο, το μνημόνιο συνεννόησης που επιτεύχθηκε τον περασμένο μήνα προσέφερε στο Ιράν οικονομική ανακούφιση με αντάλλαγμα το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ. Η αποδέσμευση δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων προς ένα καθεστώς που δεν τηρεί τις δεσμεύσεις του το οδηγεί να ζητήσει ακόμη περισσότερα.

Το θέμα είναι αν ο Τραμπ λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές είναι διατεθειμένος να επιστρέψει στον πόλεμο και να οδηγήσει την κατάσταση στα άκρα με το Ιράν. Για την ώρα, παρά την κλιμάκωση του πολέμου αυτό δε φαίνεται στον ορίζοντα. Όμως, οι επιλογές που έχει ο Αμερικανός Πρόεδρος στη διάθεσή του επίσης λιγοστεύουν.