Πώς κατέρρευσε μέσα σε λίγες μέρες η εκεχειρία και η Μέση Ανατολή βρέθηκε ξανά στο χείλος ενός ευρύτερου πολέμου

Η εκεχειρία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν έχει ουσιαστικά καταρρεύσει, καθώς η ένταση μεταξύ των δύο χωρών κλιμακώθηκε δραματικά την τελευταία εβδομάδα.

Τον περασμένο μήνα, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη είχαν καταλήξει σε Μνημόνιο Κατανόησης που στόχευε στη μείωση της έντασης και στη συνέχιση του διαλόγου.

Ακολουθεί το χρονικό των εξελίξεων από τις αρχές Ιουλίου σύμφωνα με ανάλυση του αμερικανικού δικτύου CNN:

1 Ιουλίου: Αμερικανοί και Ιρανοί διαπραγματευτές συναντώνται στη Ντόχα του Κατάρ για έμμεσες συνομιλίες. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, Ματζέντ αλ-Ανσάρι, οι επαφές σημειώνουν «θετική πρόοδο».

7 Ιουλίου: Το Ιράν ανοίγει πυρ εναντίον τριών εμπορικών πλοίων στα χωρικά ύδατα του Ομάν, κοντά στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοινώνει ότι εξαπέλυσε στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν ως «αντίποινα».

8 Ιουλίου: Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι θα απαντήσει με «συντριπτικά αντίποινα» στις αμερικανικές επιθέσεις. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανακοινώνουν ότι έπληξαν 85 αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ. Την ίδια ημέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στη σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, χαρακτηρίζει το Ιράν «κακούς και άρρωστους ανθρώπους» και δηλώνει ότι το Μνημόνιο Κατανόησης «δεν ισχύει πλέον». Λίγες ώρες αργότερα, οι ΗΠΑ εξαπολύουν νέο κύμα επιθέσεων.

9 Ιουλίου: Η Τεχεράνη καταγγέλλει ότι αμερικανικά πλήγματα κατέστρεψαν σιδηροδρομική γέφυρα στο βόρειο Ιράν. Η CENTCOM αναφέρει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν περίπου 90 στρατιωτικούς στόχους. Παράλληλα, Αμερικανός αξιωματούχος δηλώνει στο CNN ότι οι τεχνικές συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα συνεχίζονται.

10 Ιουλίου: Ο Τραμπ ανακοινώνει ότι οι συνομιλίες με το Ιράν θα συνεχιστούν, ωστόσο διευκρινίζει ότι η Ουάσιγκτον έχει ενημερώσει την Τεχεράνη πως η εκεχειρία θεωρείται ότι έχει λήξει. Ο επικεφαλής Ιρανός διαπραγματευτής, Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, δηλώνει ότι η χώρα του είναι έτοιμη για «ολοκληρωτική άμυνα» σε περίπτωση παραβίασης της συμφωνίας από τις ΗΠΑ. Η κυβέρνηση Τραμπ ανακοινώνει νέες κυρώσεις κατά του Ιράν.

11 Ιουλίου: Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών κατηγορεί τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν όρο του Μνημονίου Κατανόησης που αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.

12 Ιουλίου: Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοινώνουν ότι κλείνουν τα Στενά του Ορμούζ, αφού προηγουμένως έριξαν προειδοποιητικά πυρά εναντίον πλοίου που επιχείρησε να διέλθει από μη εγκεκριμένη θαλάσσια οδό. Οι ΗΠΑ εξαπολύουν νέα πλήγματα, επιμένοντας ότι τα Στενά παραμένουν ανοικτά.

13 Ιουλίου: Οι αμερικανικές επιθέσεις συνεχίζονται σε διάφορες περιοχές του Ιράν, με ιρανικά μέσα ενημέρωσης να κάνουν λόγο για τουλάχιστον δύο νεκρούς. Ο Τραμπ δηλώνει ότι θα επαναφέρει τον αποκλεισμό των ιρανικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, ενώ ακολουθούν νέες επιθέσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας.

14 Ιουλίου: Το IRGC ανακοινώνει ότι «έπληξε και ακινητοποίησε» δύο «ανεξέλεγκτα υπερδεξαμενόπλοια». Το βρετανικό UK Maritime Trade Operations αναφέρει ότι δύο δεξαμενόπλοια δέχθηκαν πυραυλικές επιθέσεις ενώ διέρχονταν από τη νότια διαδρομή των Στενών του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ εξαπολύουν νέο κύμα βομβαρδισμών.

15 Ιουλίου: Η Τεχεράνη ανακοινώνει ότι περισσότεροι από 30 άμαχοι έχουν σκοτωθεί τις τελευταίες ημέρες από αμερικανικά πλήγματα. Ως αντίποινα, δηλώνει ότι έπληξε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και την Ιορδανία.

16 Ιουλίου: Ισχυρή έκρηξη συγκλονίζει την Τεχεράνη, ενώ κρατικά μέσα ενημέρωσης μεταδίδουν ότι επιθέσεις σημειώνονται σε διάφορες περιοχές της χώρας. Οι ένοπλες δυνάμεις της Ιορδανίας και του Κουβέιτ ανακοινώνουν ότι αναχαίτισαν ιρανικά πλήγματα. Το ίδιο βράδυ, οι ΗΠΑ εξαπολύουν νέες επιθέσεις σε όλο το Ιράν.

17 Ιουλίου: Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Ιορδανία και Κατάρ αναφέρουν νέο κύμα ιρανικών επιθέσεων. Το Κουβέιτ δηλώνει ότι επλήγη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και αφαλάτωσης. Οι ΗΠΑ συνεχίζουν τα πλήγματα κατά του Ιράν. Η Τεχεράνη ισχυρίζεται ότι στόχευσε αμερικανικές δυνάμεις στη Συρία, κάτι που διαψεύδουν τόσο Αμερικανοί όσο και Σύροι αξιωματούχοι. Παράλληλα, δύο Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώνονται στην Ιορδανία από ιρανική επίθεση, ενώ ένας ακόμη αγνοείται.

18 Ιουλίου: Αμερικανικά πλήγματα προκαλούν ζημιές σε εγκατάσταση αφαλάτωσης στη νότια επαρχία Χορμοζγκάν, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές. Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Ιορδανία και Σαουδική Αραβία ανακοινώνουν ότι ενεργοποίησαν την αεράμυνά τους ή απέκρουσαν νέες ιρανικές επιθέσεις, ενώ το Κουβέιτ κάνει λόγο για πλήγμα σε ακόμη μία μονάδα ηλεκτροπαραγωγής και αφαλάτωσης.

19 Ιουλίου: Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπολύουν νέο γύρο αεροπορικών επιδρομών κατά του Ιράν. Εκρήξεις ακούγονται στο Μπαντάρ Αμπάς και στο νησί Κεσμ, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA. Την ίδια ώρα, το Μπαχρέιν και το Κουβέιτ ανακοινώνουν ότι αναχαίτισαν πολλαπλές ιρανικές αεροπορικές επιθέσεις.