Πόλεμος χωρίς στρατηγική; Το Ιράν αντέχει στους βομβαρδισμούς και ο Τραμπ μένει με... ελάχιστες επιλογές

Δύο εβδομάδες μετά την επανέναρξη των αμερικανικών βομβαρδισμών κατά του Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ επιμένει ότι η Τεχεράνη βρίσκεται σε «απόγνωση» και αναζητά διέξοδο από τον πόλεμο. Ωστόσο, σύμφωνα με αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, η στρατιωτική πίεση δύσκολα θα οδηγήσει το Ιράν σε αλλαγή στάσης στις διαπραγματεύσεις.

Σύμφωνα με το CNN, τόσο η CIA όσο και η Υπηρεσία Πληροφοριών του Πενταγώνου (DIA) εκτιμούν ότι οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί είναι απίθανο να αλλάξουν ουσιαστικά τη διαπραγματευτική θέση της Τεχεράνης.

Την ίδια στιγμή, το Κατάρ, που διαδραματίζει τον βασικό ρόλο του διαμεσολαβητή μεταξύ των δύο πλευρών, φέρεται να απείλησε ότι θα αποχωρήσει από τη διαδικασία των συνομιλιών, μετά το πλήγμα που δέχθηκε δεξαμενόπλοιό του από το Ιράν νωρίτερα μέσα στον μήνα. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα στις διπλωματικές προσπάθειες.

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ

Παράλληλα, τα Στενά του Ορμούζ, από όπου πριν από τον πόλεμο διέρχονταν καθημερινά εκατοντάδες εμπορικά πλοία, παραμένουν σχεδόν άδει.

Οι εξελίξεις αυτές περιορίζουν σημαντικά τις επιλογές του Τραμπ, και ενώ οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου πλησιάζουν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αποστολής χερσαίων δυνάμεων, κάνοντας λόγο ακόμη και για κατάληψη του νησιού Χαργκ ή για επιχείρηση κατά των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.

Μια τέτοια επιλογή, ωστόσο, θα ερχόταν σε ευθεία αντίθεση με μία από τις βασικές προεκλογικές δεσμεύσεις του προς τους ψηφοφόρους του κινήματος MAGA.

Εναλλακτικά, ο Τραμπ θα μπορούσε να αποδεχθεί μια παρατεταμένη σύγκρουση χαμηλής έντασης, με διαδοχικά πλήγματα και αντίποινα, διατηρώντας τα Στενά του Ορμούζ σε μόνιμη κατάσταση κρίσης.

Σε ανάρτησή του στο Truth Social την Τετάρτη, προειδοποίησε ότι «κάθε φορά που η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πυροβολεί εναντίον πλοίου στα Στενά του Ορμούζ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βομβαρδίζουν και θα καταστρέφουν μία γέφυρα ή έναν σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας».

Δύο διαφορετικοί πόλεμοι

Όπως επισημαίνει το CNN, το βασικό πρόβλημα για την Ουάσιγκτον είναι ότι οι δύο πλευρές πολεμούν με εντελώς διαφορετική στρατηγική.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες κλιμακώνουν κάθετα, πλήττοντας ολοένα και πιο ευαίσθητους στρατιωτικούς και στρατηγικούς στόχους εντός του Ιράν, επιχειρώντας να αλλάξουν τους υπολογισμούς της ιρανικής ηγεσίας.

Αντίθετα, η Τεχεράνη, έχοντας υποστεί σημαντικά πλήγματα στην αεράμυνα και στις πυραυλικές της δυνατότητες, απαντά με οριζόντια κλιμάκωση, στοχεύοντας συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή και κρίσιμες πολιτικές και ενεργειακές υποδομές, ώστε να αυξηθεί η διεθνής πίεση προς την Ουάσιγκτον.

Οι ΗΠΑ υπό πίεση

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι ο βασικός στόχος της κυβέρνησης παραμένει να πληρώσει το Ιράν για τις παραβιάσεις του μνημονίου συνεργασίας και τις επιθέσεις στα Στενά του Ορμούζ.

«Ο πρόεδρος είναι αποφασισμένος να κάνει το Ιράν να πληρώσει και για τον θάνατο Αμερικανών στρατιωτών. Τα πλήγματα θα συνεχιστούν μέχρι να αποφασίσει διαφορετικά, ενώ οι συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξέλιξη», ανέφερε.

Την ίδια ώρα, νέες απειλές προέρχονται από τους φιλοϊρανούς αντάρτες Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι ανακοίνωσαν ότι θα στοχοποιήσουν πλοία που διέρχονται από το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ προς την Ερυθρά Θάλασσα. Μάλιστα, υποστήριξαν ότι επιτέθηκαν σε δύο σαουδαραβικά δεξαμενόπλοια τα ξημερώματα της Πέμπτης.

Πίεση και από το Κογκρέσο

Η αμερικανική κυβέρνηση δέχεται πλέον έντονες πιέσεις και στο εσωτερικό.

Κατά την ακρόαση της Επιτροπής Πιστώσεων της Γερουσίας, αρκετοί γερουσιαστές ζήτησαν ξεκάθαρη στρατηγική για τη σύγκρουση.

«Χρειαζόμαστε ξεκάθαρες απαντήσεις και ειλικρινή ενημέρωση», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τζον Κένεντι, ζητώντας από τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου, στρατηγό Νταν Κέιν, να εξηγήσουν ποιες θα είναι οι συνέπειες αν οι ΗΠΑ αποχωρήσουν από τη σύγκρουση.

Η στρατηγική του Ιράν

Αρχικά, ο Τραμπ και ο Χέγκσεθ υποστήριζαν ότι το Ιράν είχε υποστεί στρατιωτική ήττα. Ωστόσο, παρά τις σημαντικές απώλειες, η Τεχεράνη συνέχισε να πλήττει ενεργειακές εγκαταστάσεις σε χώρες του Κόλπου, αυξάνοντας το οικονομικό κόστος όχι μόνο για τις ΗΠΑ αλλά και για τους συμμάχους τους.

Αυτό έχει οδηγήσει αρκετές χώρες της περιοχής να πιέζουν την Ουάσιγκτον για αποκλιμάκωση και επιστροφή στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με τον αναλυτή του Middle East Institute Άλεξ Βατάνκα, η ιρανική ηγεσία δείχνει διατεθειμένη να αντέξει οικονομικό και στρατιωτικό κόστος, πιστεύοντας ότι μπορεί να ξεπεράσει την πολιτική αντοχή του Τραμπ.

«Μια εκστρατεία βομβαρδισμών χωρίς στρατηγική»

Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν επαναφέρει τον ναυτικό αποκλεισμό, τον οποίο αρκετοί αναλυτές θεωρούν πιο αποτελεσματικό από τους βομβαρδισμούς ως μέσο πίεσης προς την Τεχεράνη.

Ωστόσο, η δυνατότητα του Ιράν να απειλεί τα Στενά του Ορμούζ και τις ενεργειακές υποδομές των γειτονικών χωρών παραμένει το ισχυρότερο διαπραγματευτικό του χαρτί.

Παρότι η κυβέρνηση Τραμπ επιμένει ότι στόχος της είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν, η στρατηγική της έχει δεχθεί έντονη κριτική.

Ο πρώην πολιτικός διορισμένος της κυβέρνησης Τραμπ, Τζο Κεντ, ο οποίος παραιτήθηκε διαφωνώντας με τη διαχείριση της κρίσης, σχολίασε χαρακτηριστικά:

«Πρόκειται για μια εκστρατεία βομβαρδισμών που αναζητά στρατηγική. Επιλέγουμε την κλιμάκωση, ενώ η αποκλιμάκωση παραμένει επιλογή. Δεν υπάρχει στρατιωτική λύση που να μπορεί να οδηγήσει σε νίκη. Περισσότεροι βομβαρδισμοί δεν θα πείσουν το Ιράν να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ ούτε να αποδεχθεί τη συμφωνία που θέλουμε. Το μόνο που θα καταφέρουν είναι να σκληρύνουν ακόμη περισσότερο τη στάση του».