Πύραυλος της SpaceX βρίσκεται καθ' οδόν να συγκρουστεί με τη Σελήνη - Έρχεται έκρηξη τριών τόνων TNT

Ένας πύραυλος της SpaceX, που πλέον κινείται ανεξέλεγκτα στο διάστημα, βρίσκεται σε πορεία σύγκρουσης με τη Σελήνη, περισσότερο από έναν χρόνο αφότου εκτόξευσε δύο σεληνιακές αποστολές.

Η ανώτερη βαθμίδα του πυραύλου αναμένεται να προσκρούσει κατά λάθος στη Σελήνη την Τετάρτη (5/8), δημιουργώντας έναν κρατήρα και εκτοξεύοντας ένα νέφος σκόνης και θραυσμάτων, το οποίο επιστήμονες αλλά και λάτρεις της αστρονομίας ανυπομονούν να παρατηρήσουν.

Σύμφωνα με το ABC, ο ειδικός στην παρακολούθηση αντικειμένων στο διάστημα Μπιλ Γκρέι εκτιμά ότι η πρόσκρουση θα γίνει με ταχύτητα περίπου 8.700 χιλιομέτρων την ώρα - επτά φορές μεγαλύτερη από την ταχύτητα του ήχου - κοντά στον κρατήρα Αϊνστάιν, στο φωτισμένο δυτικό άκρο της Σελήνης.

Καθώς η πρόσκρουση θα συμβεί τις πρώτες πρωινές ώρες, οι καλύτερες συνθήκες παρατήρησης θα υπάρχουν στις ανατολικές περιοχές των ΗΠΑ, του Καναδά και σε μεγάλο μέρος της Νότιας Αμερικής.

Αυξανόμενη ανησυχία για τα διαστημικά σκουπίδια

Αν και οι επιστήμονες δεν ανησυχούν ιδιαίτερα για το συγκεκριμένο κομμάτι διαστημικών απορριμμάτων, το περιστατικό αναδεικνύει το αυξανόμενο πρόβλημα, καθώς ολοένα και περισσότερα αντικείμενα συσσωρεύονται σε τροχιά γύρω από τη Γη. «Τα πράγματα εκεί πάνω αρχίζουν να γίνονται ασφυκτικά», δήλωσε ο Γκρέι, ο οποίος σκοπεύει να παρακολουθήσει τα αποτελέσματα της πρόσκρουσης από το Νιου Μπράνσγουικ του Καναδά.

Η SpaceX δεν είχε ποτέ σκοπό να χτυπήσει τη Σελήνη. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν η ανώτερη βαθμίδα του πυραύλου είχε τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο.

Η δεύτερη γνωστή τυχαία πρόσκρουση πυραύλου στη Σελήνη

Πρόκειται για τη δεύτερη γνωστή περίπτωση κατά την οποία ανενεργός πύραυλος προσκρούει κατά λάθος στη Σελήνη. Το 2022, τμήμα κινεζικού πυραύλου δημιούργησε δύο κρατήρες στη σκοτεινή πλευρά της Σελήνης. Αυτή τη φορά, η πρόσκρουση θα γίνει στη γήινα ορατή πλευρά της Σελήνης, με ενέργεια αντίστοιχη με την έκρηξη περίπου τριών τόνων TNT.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η λάμψη της πρόσκρουσης, η οποία θα διαρκέσει λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο, πιθανότατα θα είναι πολύ αμυδρή για να γίνει αντιληπτή από τη Γη. Ωστόσο, το νέφος υλικών που θα εκτοξευθεί μπορεί να εκτείνεται για αρκετά χιλιόμετρα στο διάστημα και να παραμείνει ορατό από τηλεσκόπια για αρκετές δεκάδες λεπτά.

«Η βαρύτητα στη Σελήνη είναι χαμηλή και δεν υπάρχει άνεμος για να διασκορπίσει τη σκόνη», εξήγησε ο Μπέντζαμιν Φερνάντο από το Εθνικό Εργαστήριο του Λος Άλαμος, ενθαρρύνοντας τόσο επαγγελματίες όσο και ερασιτέχνες αστρονόμους να πραγματοποιήσουν παρατηρήσεις. «Ένας από τους λόγους που μας ενδιαφέρει αυτό το γεγονός είναι να κατανοήσουμε πόσο επικίνδυνες μπορεί να είναι τέτοιες προσκρούσεις διαστημικών συντριμμιών για τους μελλοντικούς αστροναύτες», πρόσθεσε σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Ο Φερνάντο εκτιμά ότι ο κρατήρας που θα δημιουργηθεί θα έχει διάμετρο περίπου 27 μέτρων και βάθος περίπου 5 μέτρων. Θα είναι πολύ μικρός για να διακριθεί από τη Γη, αλλά θα μπορεί να καταγραφεί από διαστημικά σκάφη. Το Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA και ο νοτιοκορεατικός σεληνιακός δορυφόρος Danuri θα τραβήξουν φωτογραφίες πριν και μετά την πρόσκρουση. Σύμφωνα με τον Φερνάντο και την ομάδα του, ο Danuri θα περάσει σε απόσταση μόλις λίγων χιλιομέτρων από τον πύραυλο της SpaceX περίπου δύο λεπτά πριν από τη σύγκρουση.

Η ανάγκη για καλύτερο έλεγχο της κυκλοφορίας στο διάστημα

Το εγκαταλελειμμένο τμήμα του πυραύλου, μήκους περίπου 12 μέτρων και βάρους περίπου 4.500 κιλών, είχε εκτοξεύσει στις 15 Ιανουαρίου 2025 δύο ιδιωτικές σεληνιακές αποστολές. Η μία από αυτές, το Blue Ghost της Firefly Aerospace, έγινε το πρώτο ιδιωτικό διαστημόπλοιο που πραγματοποίησε πλήρως επιτυχημένη προσεδάφιση στη Σελήνη. Η δεύτερη αποστολή, της ιαπωνικής εταιρείας ispace, κατέληξε σε αποτυχία, καθώς το σκάφος συνετρίβη.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι, σε αντίθεση με τους μετεωρίτες και άλλα φυσικά αντικείμενα που προσκρούουν στη Σελήνη σχεδόν χωρίς προειδοποίηση, οι προσκρούσεις τεχνητών αντικειμένων μπορούν να παρακολουθηθούν με ακρίβεια και να προσφέρουν πολύτιμα επιστημονικά δεδομένα. Κατά την εποχή του προγράμματος Apollo, η NASA είχε σκόπιμα ρίξει τμήματα πυραύλων και σεληνιακές μονάδες στη Σελήνη για τη διεξαγωγή σεισμολογικών μετρήσεων. Αργότερα, το 2009, η NASA έριξε σκόπιμα το διαστημόπλοιο LCROSS και την ανώτερη βαθμίδα του πυραύλου του κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης, αναζητώντας ίχνη πάγου.

Με τη Σελήνη να εξελίσσεται σε νέο επίκεντρο διαστημικών αποστολών, οι επιστήμονες θεωρούν κρίσιμη τη βελτίωση της παρακολούθησης των διαστημικών απορριμμάτων και της διαχείρισης της κυκλοφορίας πριν αρχίσουν να καταφθάνουν περισσότερα ρομπότ και αστροναύτες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα ανταγωνίζονται για το ποια χώρα θα επιστρέψει πρώτη ανθρώπους στη Σελήνη μέσα στα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, η SpaceX του Ίλον Μασκ και η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος διεκδικούν την κατασκευή του σεληνιακού οχήματος που θα χρησιμοποιήσει η NASA για την αποστολή Artemis IV, η οποία θα διαδεχθεί τους 12 αστροναύτες του προγράμματος Apollo που περπάτησαν στη σεληνιακή επιφάνεια.

Ο συνταξιούχος αστροφυσικός Τζόναθαν ΜακΝτάουελ σχολίασε μέσω email: «Αυτή η πρόσκρουση δεν θα δημιουργήσει πρόβλημα. Όμως, σε ένα μέλλον όπου θα υπάρχουν μόνιμες βάσεις στη Σελήνη, παρόμοιες συγκρούσεις θα αποτελούν σοβαρό ζήτημα και δεν θα πρέπει να αφήνουμε τις ανώτερες βαθμίδες των πυραύλων να κινούνται σε τέτοιες χαοτικές τροχιές».