Έρχεται ολική έκλειψη ηλίου τον Αύγουστο: Πότε και από πού μπορείτε να τη δείτε

Μια ολική έκλειψη ηλίου θα δημιουργήσει ένα ουράνιο θέαμα στον ουρανό για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από δύο χρόνια, στις 12 Αυγούστου.

Mια ολική έκλειψη ηλίου συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ανάμεσα στον Ήλιο και τη Γη, ρίχνοντας τη σκιά της στον πλανήτη μας και αποκλείοντας εντελώς το φως του Ήλιου από ορισμένες περιοχές του κόσμου, σύμφωνα με τη NASA.

Όπως μεταδίδει το CNN, οι παρατηρητές του ουρανού σε περιοχές της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας, της βόρειας Ισπανίας και της βορειοανατολικής Πορτογαλίας θα δουν τη φάση της ολικότητας, κατά την οποία ο ουρανός σκοτεινιάζει στιγμιαία καθώς ο Ήλιος εξαφανίζεται πλήρως.

Παράλληλα, μια μερική έκλειψη -κατά την οποία κρύβεται μόνο ένα μέρος του ηλιακού φωτός- θα είναι ορατή σε τμήματα της Ευρώπης, της Αφρικής και της Βόρειας Αμερικής.

Μια ολική έκλειψη ηλίου ήταν ορατή από το Μεξικό, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά τον Απρίλιο του 2024, αλλά η τελευταία που ήταν ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη συνέβη το 2006, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA).

Το φαινόμενο του Αυγούστου είναι η πρώτη ολική έκλειψη ηλίου που θα είναι ορατή από την ηπειρωτική Ισπανία από το 1905 - και είναι η πρώτη από τις τρεις εκλείψεις ηλίου που θα βιώσει η χώρα από τώρα έως το 2028, σύμφωνα με τον ESA.

«Μια ολική έκλειψη ηλίου είναι από αυτές τις σπάνιες στιγμές που εκατομμύρια άνθρωποι μπορούν να κοιτάξουν μαζί ψηλά και να νιώσουν ταυτόχρονα δέος και περιέργεια», δήλωσε η Κάρολ Μάντελ, διευθύντρια επιστήμης του ESA. «Είναι μια κοινή στιγμή που μας συνδέει με το σύμπαν και μας υπενθυμίζει ότι η επιθυμία για εξερεύνηση και κατανόηση είναι μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις της ανθρωπότητας».

Από πού θα είναι ορατή η έκλειψη

Το στενό μονοπάτι της ολικότητας θα εκτείνεται σε μήκος 8.300 χιλιομέτρων (5.157 μιλίων). Θα ξεκινήσει πάνω από τις ακτές της Αρκτικής γύρω στις 20:00 ώρα Ελλάδος (1 p.m. ET), θα περάσει κοντά από τον Βόρειο Πόλο και στη συνέχεια θα κινηθεί πάνω από τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, την Πορτογαλία και τη βόρεια Ισπανία, σύμφωνα με το EarthSky.

Όσοι παρακολουθήσουν την έκλειψη από τη Γροιλανδία θα δουν λίγο περισσότερο από δύο λεπτά ολικότητας, ενώ στη βόρεια Ισπανία η διάρκεια μπορεί να φτάσει μόλις τα 20 δευτερόλεπτα - εάν το επιτρέψουν οι συνθήκες. Οι κακές καιρικές συνθήκες αποτελούν πάντα το μεγαλύτερο εμπόδιο για την παρατήρηση μιας έκλειψης.

Η έκλειψη θα περάσει πάνω από τη Γαλικία και στη συνέχεια πάνω από τις Βαλεαρίδες Νήσους στην Ισπανία καθώς θα πλησιάζει το ηλιοβασίλεμα, επιταχύνοντας τη μετάβαση από τη μέρα στη νύχτα, σύμφωνα με την Ισπανική Επιστημονική και Συμβουλευτική Επιτροπή για την Τριάδα των Εκλείψεων.

Για να δείτε πότε θα συμβεί η έκλειψη στην περιοχή σας και πώς θα φαίνεται, μπορείτε να επισκεφθείτε την ιστοσελίδα του Time and Date.

Για όσους ζουν εκτός της διαδρομής της ολικότητας, ο ESA θα μεταδώσει ζωντανά τη φάση της ολικότητας από το Αστροφυσικό Αστεροσκοπείο Χαβαλάμπρε στο Τερουέλ της Ισπανίας.

Πότε είναι η επόμενη έκλειψη ηλίου;

Η επόμενη ολική έκλειψη ηλίου θα περάσει πάνω από τη νότια Ισπανία, τη Βόρεια Αφρική, τη Σαουδική Αραβία και τη Υεμένη στις 2 Αυγούστου 2027, σύμφωνα με τη NASA.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα έχουν την ευκαιρία να δουν ξανά ολική έκλειψη ηλίου μέχρι τις 30 Μαρτίου 2033, κι ακόμη τότε, το μοναδικό σημείο παρατήρησης θα είναι η Αλάσκα. Μόλις στις 22 Αυγούστου 2044 θα γίνει ξανά ορατή ολική έκλειψη ηλίου από τις ηπειρωτικές ΗΠΑ, όταν η ολικότητα θα καλύψει τη Βόρεια Ντακότα και τη Μοντάνα.

Η επόμενη ολική έκλειψη ηλίου με διαδρομή που θα διασχίζει από άκρη σε άκρη τις ΗΠΑ θα πραγματοποιηθεί στις 12 Αυγούστου 2045. Το μονοπάτι της ολικότητας θα διαγράψει τόξο πάνω από την Καλιφόρνια, τη Νεβάδα, τη Γιούτα, το Κολοράντο, το Κάνσας, την Οκλαχόμα, το Άρκανσο, το Μισισιπή, την Αλαμπάμα και τη Φλόριντα, ενώ μερική έκλειψη θα είναι ορατή στις υπόλοιπες πολιτείες.

Πώς μπορώ να παρακολουθήσω με ασφάλεια την έκλειψη;

Δεν είναι ποτέ ασφαλές να κοιτάτε απευθείας τον Ήλιο χωρίς ειδική προστασία - εκτός από τη διάρκεια της ολικότητας, όταν το φως του Ήλιου έχει αποκλειστεί εντελώς.

Με την πρώτη ένδειξη ότι το ηλιακό φως επανέρχεται, φορέστε ένα ζευγάρι πιστοποιημένα γυαλιά εκλείψεων ή χρησιμοποιήσετε έναν φορητό ηλιακό παρατηρητή. Εναλλακτικά, μπορείτε να παρατηρήσετε τον Ήλιο με τηλεσκόπιο,κιάλια ή φωτογραφική μηχανή που διαθέτει ειδικό ηλιακό φίλτρο στο μπροστινό μέρος, το οποίο παρέχει την ίδια προστασία στα μάτια με τα γυαλιά εκλείψεων.

Τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν προστατεύουν και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τα ειδικά γυαλιά εκλείψεων ή τους ηλιακούς παρατηρητές, τα οποία είναι χιλιάδες φορές πιο σκούρα και κατασκευάζονται σύμφωνα με διεθνή πρότυπα. Αποφύγετε τη χρήση σκισμένων, γρατζουνισμένων ή κατεστραμμένων γυαλιών.

Επίσης, δεν είναι ασφαλές να κοιτάτε τον Ήλιο μέσα από οποιαδήποτε οπτική συσκευή (φακό φωτογραφικής μηχανής, τηλεσκόπιο, κιάλια) ενώ ταυτόχρονα φοράτε γυαλιά εκλείψεων ή χρησιμοποιείτε φορητό παρατηρητή, σύμφωνα με τη NASA. Οι ηλιακές ακτίνες συγκεντρώνονται καθώς περνούν μέσα από μια οπτική συσκευή και αυτή η συγκέντρωση μπορεί να κάψει το φίλτρο των γυαλιών σας, προκαλώντας σοβαρή βλάβη στα μάτια.

Τι μπορούν να μάθουν οι επιστήμονες από τις εκλείψεις

Οι εκλείψεις ηλίου προσφέρουν στους επιστήμονες μοναδικές ευκαιρίες να μελετήσουν τον Ήλιο και το στέμμα του (την εξωτερική του ατμόσφαιρα), ενώ παράλληλα προσκαλούν το κοινό να συμμετάσχει ως «επιστήμονες των πολιτών».

Κατά τη διάρκεια της έκλειψης του Αυγούστου, οι επιστήμονες σχεδιάζουν να απελευθερώσουν αερόστατα μεγάλου υψομέτρου που μπορούν να καταγράψουν εικόνες του φαινομένου και της σκιάς της Σελήνης. Στόχος τους είναι να αναπαραγάγουν ένα πείραμα έκλειψης του 1919, το οποίο μέτρησε πώς η βαρύτητα του Ήλιου καμπυλώνει το φως από μακρινά αστέρια, επιβεβαιώνοντας τη Θεωρία της Γενικής Σχετικότητας του Άλμπερτ Αϊνστάιν, σύμφωνα με την Ισπανική Επιστημονική και Συμβουλευτική Επιτροπή για την Τριάδα των Εκλείψεων.

Οι «επιστήμονες των πολιτών» καλούνται να κατασκευάσουν το δικό τους όργανο για να μετρήσουν τις αλλαγές που συμβαίνουν στην ατμόσφαιρα όταν ο ουρανός σκοτεινιάζει στιγμιαία.

«Χρησιμοποιούμε τέτοιες στιγμές για να φέρουμε τη διαστημική επιστήμη και τεχνολογία πιο κοντά στην κοινωνία, να εμπνεύσουμε τις μελλοντικές γενιές και να ενώσουμε τους ανθρώπους σε όλη την Ευρώπη μέσα από τον ενθουσιασμό της ανακάλυψης», δήλωσε η Μάντελ του ESA.