Εκτελέσεις, συλλήψεις και νέοι περιορισμοί: Το Ιράν σκληραίνει τη γραμμή στο εσωτερικό εν μέσω πολέμου

Ενώ συνεχίζεται η πολεμική ένταση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, το Ιράν ενισχύει τον κρατικό έλεγχο στο εσωτερικό, κλιμακώνοντας τις εκτελέσεις, τις διώξεις και τους περιορισμούς, ενώ διεθνείς οργανισμοί εκφράζουν ανησυχία για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Όπως αναφέρει το Al Jazeera, οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου που διεξάγουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν παραμένουν χωρίς σαφή προοπτική. Την ίδια ώρα, οι ιρανικές αρχές εντείνουν τα μέτρα ασφαλείας στο εσωτερικό της χώρας, με επίκεντρο την Τεχεράνη, αυξάνοντας τους ελέγχους, τις συλλήψεις και τις κυρώσεις σε βάρος πολιτών και επιχειρήσεων που θεωρείται ότι παραβιάζουν τους ισλαμικούς κανόνες και τη δημόσια τάξη.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης του «εσωτερικού μετώπου», πολιτικοί, θρησκευτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι καλούν σε εθνική ενότητα απέναντι σε αυτό που χαρακτηρίζουν ξένη επιθετικότητα, επιδεικνύοντας παράλληλα ολοένα μικρότερη ανοχή απέναντι σε κάθε μορφή διαφωνίας ή μη συμμόρφωσης.

Η λεγόμενη αστυνομία ηθών συνεχίζει να επιβάλλει την υποχρεωτική χρήση του χιτζάμπ, να διατάσσει το κλείσιμο επιχειρήσεων και να ασκεί πιέσεις σε φοιτητές, δικηγόρους και άλλες κοινωνικές ομάδες.

Η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται στη σκιά των πανεθνικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων του Ιανουαρίου, οι οποίες άφησαν πίσω τους χιλιάδες νεκρούς, μαζικές συλλήψεις και εκτελέσεις. Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, χαρακτήρισε τα γεγονότα «πικρά και αξέχαστα», κατηγορώντας παράλληλα τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι επιδίωξαν την αποσταθεροποίηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας μέσω των διαδηλώσεων.

Κύμα εκτελέσεων και αυστηρότερη καταστολή

Η Τεχεράνη συνεχίζει να παρουσιάζει τις διαδηλώσεις ως απόπειρα πραξικοπήματος που οργανώθηκε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Σύμφωνα με τις ιρανικές αρχές, πράκτορες της CIA και της Μοσάντ είχαν παρεισφρήσει ανάμεσα στους διαδηλωτές, υποκινώντας επεισόδια, επιθέσεις σε κρατικά κτίρια και καταστροφές δημόσιας περιουσίας.

Το κράτος έχει απαντήσει με ένα εκτεταμένο πλέγμα καταστολής, το οποίο περιλαμβάνει εκτελέσεις, μαζικές συλλήψεις, κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων, περιορισμούς στην πρόσβαση στο διαδίκτυο και αυστηρό έλεγχο των μέσων ενημέρωσης. Παράλληλα, ισχυρές δυνάμεις ασφαλείας και φιλοκυβερνητικές ομάδες διατηρούν έντονη παρουσία στους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων μεγάλων πόλεων.

Στις 28 Ιουλίου, δύο νεαροί άνδρες απαγχονίστηκαν δημόσια στην Ισφαχάν, κατηγορούμενοι για «πόλεμο κατά του Θεού» (moharebeh) και «διαφθορά επί της γης», αδικήματα που συνδέθηκαν με εμπρησμούς και τον θάνατο μελών των δυνάμεων ασφαλείας κατά τη διάρκεια των ταραχών.

Σύμφωνα με μαρτυρίες, συγγενείς και κάτοικοι επιχείρησαν να εμποδίσουν την εκτέλεση, όμως απωθήθηκαν βίαια. Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φαίνεται να καταγράφουν πυροβολισμούς, ωστόσο η ιρανική Δικαιοσύνη αρνήθηκε ότι υπήρξαν νεκροί.

Στην ίδια υπόθεση έχουν ήδη εκτελεστεί ακόμη δύο κατηγορούμενοι, ενώ συνολικά οκτώ άτομα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την ποινή του θανάτου.

Προειδοποιήσεις του ΟΗΕ

Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 56 άνθρωποι έχουν εκτελεστεί από τις 19 Μαρτίου με κατηγορίες που σχετίζονται με την εθνική ασφάλεια, εκ των οποίων οι 27 συνδέονταν με τις διαδηλώσεις του Ιανουαρίου. Όπως ανέφερε, περισσότεροι από 100 άνθρωποι εξακολουθούν να κινδυνεύουν με εκτέλεση.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποστηρίζουν ότι τα επαναστατικά δικαστήρια διεξάγουν τις δίκες κεκλεισμένων των θυρών, ενώ οι κατηγορούμενοι υφίστανται κακομεταχείριση και οι οικογένειές τους πιέζονται να μη μιλούν δημόσια.

Σε κοινή τους δήλωση, επτά ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ εκτίμησαν ότι ο στόχος της ιρανικής πολιτικής είναι «η εμπέδωση κλίματος φόβου στην κοινωνία, η αποτροπή νέων διαδηλώσεων και η φίμωση κάθε αντίθετης φωνής», προειδοποιώντας ότι η καταστολή ενδέχεται να οδηγήσει σε περαιτέρω κοινωνική ένταση.

Έλεγχος της καθημερινότητας

Παράλληλα με την αυστηροποίηση των μέτρων ασφαλείας, οι αρχές έχουν προχωρήσει στο προσωρινό ή οριστικό κλείσιμο δεκάδων επιχειρήσεων, καφέ, εστιατορίων, βιβλιοπωλείων, πολιτιστικών κέντρων και γυμναστηρίων σε διάφορες πόλεις της χώρας.

Οι περισσότερες επιχειρήσεις κατηγορούνται ότι δεν τηρούσαν τις «ισλαμικές αρχές», κυρίως σε ό,τι αφορά την υποχρεωτική ενδυμασία των γυναικών, ενώ σε άλλες περιπτώσεις οι αρχές επικαλέστηκαν λόγους «κοινωνικής ασφάλειας».

Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τοπικά μέσα ενημέρωσης, το τελευταίο διάστημα έχουν επίσης βρεθεί στο στόχαστρο φοιτητές, εκπαιδευτικοί, συγγραφείς, ηθοποιοί, δικηγόροι και μέλη μειονοτήτων. Η μεταρρυθμιστική εφημερίδα Shargh ανέφερε ότι προσωπικά στοιχεία διαφωνούντων φοιτητών δημοσιοποιήθηκαν σε ανώνυμα κανάλια του Telegram.

Περιορισμοί στο διαδίκτυο

Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, οι αρχές διέκοψαν για εβδομάδες την πρόσβαση στο παγκόσμιο διαδίκτυο, ενώ νέοι περιορισμοί επιβλήθηκαν με την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Αν και μέρος της συνδεσιμότητας έχει αποκατασταθεί, η πρόσβαση παραμένει περιορισμένη, με χαμηλές ταχύτητες και αποκλεισμό των περισσότερων διεθνών ιστοσελίδων και εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων.

Την ίδια στιγμή, συνεχίζονται οι διώξεις ακόμη και για αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που επικρίνουν τις εκτελέσεις. Χαρακτηριστική ήταν η αναδημοσίευση από τον γνωστό ηθοποιό Ρεζά Κιανιάν ενός μηνύματος που ανέφερε: «Δεν μπορώ να προσποιούμαι ότι όλα είναι φυσιολογικά. Ο κοινός μας πόνος δεν πρέπει να χαθεί μέσα στη βοή της καθημερινότητας».