Αντίστροφη μέτρηση για τη σπάνια ολική έκλειψη ηλίου: Από πού θα είναι ορατή - Όσα πρέπει να γνωρίζετε

Η Σελήνη πρόκειται να περάσει ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο αύριο (12/8), χαρίζοντάς μας ένα σπάνιο θέαμα. 

Το βράδυ της Τετάρτης, εκατομμύρια Ευρωπαίοι θα βιώσουν μια ουράνια εμπειρία, μια ηλιακή έκλειψη. Οι περιοχές που θα απολαύσουν το φαινόμενο βρίσκονται σε μια ευρεία ζώνη της βόρειας και κεντρικής Ισπανίας, μαζί με ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας, ενώ μέρη της Γροιλανδίας και της Ισλανδίας, θα βιώσουν μια σπάνια ολική έκλειψη.

Όπως μεταδίδει ο Guardian, το φως του ήλιου που δύει θα αποκλειστεί σχεδόν εντελώς σε μεγάλο μέρος της δυτικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, του Βελγίου, της Ελβετίας και της βόρειας Ιταλίας.

Τι είναι η ηλιακή έκλειψη;

Ηλιακή έκλειψη συμβαίνει όταν η Σελήνη περνά ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, με αποτέλεσμα η Σελήνη να ρίχνει τη σκιά της στη Γη. Οι παρατηρητές βλέπουν μια ολική ηλιακή έκλειψη όταν το φως του Ήλιου αποκλείεται εντελώς από τη Σελήνη – δηλαδή βρίσκονται στην κύρια σκιά της Σελήνης και μια μερική ηλιακή έκλειψη όταν αποκλείεται μόνο ένα μέρος του φωτός, δηλαδή βρίσκονται στην «ημι-σκιά» της Σελήνης.

«Η Σελήνη και ο Ήλιος πρέπει να ευθυγραμμιστούν με ακρίβεια ώστε η Σελήνη να καλύψει πλήρως τον Ήλιο και να δείτε μια ολική έκλειψη», δήλωσε η Δρ. Μέγκαν Άργκο, λέκτορας αστροφυσικής στο University of Lancashire και αντιπρόεδρος της Society for Popular Astronomy. «Επειδή η τροχιά της Σελήνης έχει μια ελαφριά κλίση, δεν φαίνεται να διασχίζει τον δίσκο του Ήλιου από τη δική μας οπτική γωνία κάθε φορά που περιφέρεται γύρω από τη Γη».

Το αν οι παρατηρητές θα δουν ολική ή μερική έκλειψη, ή καθόλου έκλειψη, εξαρτάται από το που βρίσκονται στην επιφάνεια της Γης. «Πρέπει να βρίσκεστε ακριβώς στη μέση της σκιάς για να δείτε μια ολική έκλειψη, και αυτή είναι μια αρκετά στενή λωρίδα στην επιφάνεια της Γης», είπε η Άργκο.

Πόσο σπάνιο είναι το γεγονός της Τετάρτης;

Αυτή η ολική έκλειψη θα είναι η πρώτη στην ηπειρωτική Ευρώπη εδώ και δύο δεκαετίες. Το τελευταίο γεγονός αυτού του είδους που ήταν ορατό από το Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, συνέβη το 1999, όταν τμήματα του Devon και της Cornwall βρίσκονταν στο μονοπάτι της ολικότητας. Η επόμενη ολική ηλιακή έκλειψη που θα είναι ορατή στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν αναμένεται να συμβεί πριν από το 2090. 

Πότε θα λάβει χώρα;

Για όσους παρακολουθούν στην Ισπανία κάτω από το μονοπάτι της ολικής έκλειψης, θα κορυφωθεί μεταξύ 20:26 και 20:33 τοπική ώρα, ανάλογα με τη τοποθεσία, λίγο πριν τη δύση του ηλίου. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Royal Observatory Greenwich υπολογίζει ότι η μερική έκλειψη θα ξεκινήσει για τους παρατηρητές στο Λονδίνο στις 18:17 τοπική ώρα, πριν φτάσει στο μέγιστο σημείο της στις 19:13 και ολοκληρωθεί στις 20:06.

Η Δρ. Κάρις Χέρμπερτ, αστρονόμος στο Royal Observatory Greenwich, δήλωσε ότι οι άνθρωποι στην Cornwall θα βιώσουν περίπου 96% κάλυψη, ενώ οι άνθρωποι στα δυτικά της Σκωτίας θα βιώσουν 93% κάλυψη και οι άνθρωποι στο Λονδίνο θα δουν περίπου 92% κάλυψη.

«Θα είναι χαμηλά στον ορίζοντα», δήλωσε η Χέρμπερτ. «Οπότε όποιος θέλει να πάει να τη δει, θα πρέπει πιθανότατα να βρει ένα σημείο με καλή θέα στον δυτικό ορίζοντα, χωρίς κτίρια ή δέντρα να εμποδίζουν. Όλοι στο Ηνωμένο Βασίλειο θα έχουν μια πολύ καλή έκλειψη».

Πώς μπορώ να δω την έκλειψη με ασφάλεια;

Οι ειδικοί έχουν τονίσει ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να μην κοιτάτε τον Ήλιο με γυμνό μάτι ή να βασίζεστε σε γυαλιά ηλίου, σημειώνοντας ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στα μάτια. Αντίθετα, συνιστούν την αγορά ειδικών γυαλιών έκλειψης.

Κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης το 2017, ο Ντόναλντ Τραμπ σχολιάστηκε έντονα επειδή κοίταξε ψηλά και έδειξε τον ουρανό κατά τη διάρκεια της ηλιακής έκλειψης χωρίς γυαλιά, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις ότι κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη βλάβη των ματιών. Αργότερα φόρεσε γυαλιά έκλειψης.

Γιατί είναι ενθουσιασμένοι οι επιστήμονες;

«Κάνουμε επιστημονική έρευνα κατά τη διάρκεια των εκλείψεων», δήλωσε η Άργκο, καθώς το σκηνικό προσφέρει έναν τρόπο μελέτης της εξωτερικής ατμόσφαιρας του Ήλιου ή του ηλιακού στέμματος. «Μπορεί να μας πει πολλά για τη χημεία της ατμόσφαιρας του Ήλιου [και] πώς ποικίλλει η ατμόσφαιρα ανάλογα με τον κύκλο των ηλιακών κηλίδων και τον κύκλο της ηλιακής δραστηριότητας, ο οποίος περνά από έναν κύκλο 11 ετών», είπε.

Υπήρξαν και άλλα σημαντικά πειράματα.

«Πίσω στην ηλιακή έκλειψη του 1919, έγιναν αποστολές για να μετρηθεί η θέση των πλανητών και των αστέρων κοντά στον Ήλιο κατά τη διάρκεια της έκλειψης, ώστε ουσιαστικά να επιβεβαιωθεί η θεωρία της γενικής σχετικότητας του Αϊνστάιν», δήλωσε η Άργκο.